Trong bối cảnh thị trường lao động có nhiều biến động, việc quyết định rút bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần là lựa chọn của không ít người lao động khi nghỉ việc. Tuy nhiên, một trong những rào cản lớn nhất khiến nhiều người e ngại chính là thủ tục hành chính và câu hỏi: "Nhận tiền bảo hiểm xã hội một lần ở đâu?", đặc biệt là với những trường hợp làm việc tại một nơi nhưng lại cư trú tại một tỉnh, thành phố khác.

Người lao động thực hiện thủ tục tại cơ quan Bảo hiểm xã hội (ảnh minh họa)

Căn cứ pháp lý điều chỉnh chế độ BHXH một lần năm 2018

Tại thời điểm năm 2018, các quy định về hồ sơ, trình tự và địa điểm giải quyết chế độ bảo hiểm xã hội một lần được thực hiện thống nhất theo các văn bản quy phạm pháp luật sau:

• Luật Bảo hiểm xã hội 2014;
• Quyết định 636/QĐ-BHXH năm 2016 của Bảo hiểm xã hội Việt Nam quy định về hồ sơ và quy trình giải quyết hưởng các chế độ BHXH.

Hồ sơ hưởng bảo hiểm xã hội một lần cần chuẩn bị những gì?

Để quá trình giải quyết diễn ra thuận lợi, người lao động cần chuẩn bị đầy đủ các loại giấy tờ theo quy định tại Điều 109 Luật Bảo hiểm xã hội 2014. Cụ thể bao gồm:

1. Sổ bảo hiểm xã hội.
2. Đơn đề nghị hưởng bảo hiểm xã hội một lần của người lao động.
3. Đối với người ra nước ngoài để định cư phải nộp thêm bản sao giấy xác nhận của cơ quan có thẩm quyền về việc thôi quốc tịch Việt Nam hoặc bản dịch tiếng Việt được chứng thực hoặc công chứng một trong các giấy tờ sau đây:
a) Hộ chiếu do nước ngoài cấp;
b) Thị thực của cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp có xác nhận việc cho phép nhập cảnh với lý do định cư ở nước ngoài;
c) Giấy tờ xác nhận về việc đang làm thủ tục nhập quốc tịch nước ngoài; giấy tờ xác nhận hoặc thẻ thường trú, cư trú có thời hạn từ 05 năm trở lên của cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp.

Ngoài ra, đối với những trường hợp mắc bệnh hiểm nghèo, cần có trích sao hồ sơ bệnh án thể hiện tình trạng bệnh lý theo danh mục quy định của Bộ Y tế.

Sổ Bảo hiểm xã hội là thành phần quan trọng nhất trong hồ sơ (ảnh minh họa)

Địa điểm nộp hồ sơ: Nơi làm việc hay nơi cư trú?

Đây là thắc mắc phổ biến nhất của người lao động. Theo quy định tại khoản 2 Điều 26 Quyết định 636/QĐ-BHXH, địa điểm tiếp nhận hồ sơ được xác định như sau:

Người lao động nộp hồ sơ cho Bảo hiểm xã hội huyện hoặc Bảo hiểm xã hội tỉnh (trong trường hợp BHXH tỉnh được phân cấp giải quyết) tại nơi cư trú.

Vậy "nơi cư trú" được hiểu như thế nào? Căn cứ theo quy định của pháp luật về cư trú hiện hành tại thời điểm 2018, nơi cư trú bao gồm:

• Nơi đăng ký thường trú: Địa chỉ ghi trên sổ hộ khẩu.
• Nơi đăng ký tạm trú: Địa chỉ ghi trên sổ tạm trú (KT3).

Ví dụ thực tế: Anh Nguyễn Văn A có hộ khẩu thường trú tại Nghệ An nhưng làm việc và đóng BHXH tại TP. Hồ Chí Minh. Sau khi nghỉ việc và đủ điều kiện hưởng BHXH một lần, anh A có thể lựa chọn nộp hồ sơ tại cơ quan BHXH quận/huyện nơi anh đang tạm trú tại TP. Hồ Chí Minh hoặc về quê nhà Nghệ An để nộp hồ sơ tại cơ quan BHXH huyện nơi anh có hộ khẩu thường trú.

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Để tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại, người lao động nên ưu tiên nộp hồ sơ tại nơi mình đang sinh sống thực tế (có đăng ký tạm trú). Việc nộp hồ sơ tại nơi cư trú giúp người lao động dễ dàng bổ sung giấy tờ nếu có sai sót và trực tiếp nhận kết quả chi trả mà không phải di chuyển xa.

Bên cạnh đó, người lao động cần lưu ý thời điểm nộp hồ sơ thường là sau 01 năm nghỉ việc và không tiếp tục đóng BHXH (trừ các trường hợp đặc biệt như định cư nước ngoài hoặc mắc bệnh hiểm nghèo). Việc nắm rõ quy định về địa điểm nộp hồ sơ không chỉ giúp bạn chủ động hơn mà còn tránh được những phiền hà không đáng có trong quá trình thực hiện quyền lợi an sinh của mình.