Việc xác định nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với người nước ngoài làm việc tại Việt Nam là một vấn đề pháp lý quan trọng, đòi hỏi sự chính xác trong việc phân loại đối tượng cư trú. Theo quy định tại Thông tư 111/2013/TT-BTC, cách tính thuế sẽ khác nhau hoàn toàn tùy thuộc vào việc cá nhân đó có được coi là cá nhân cư trú hay không.

1. Phân biệt cá nhân cư trú và cá nhân không cư trú

Đây là bước tiên quyết để xác định thuế suất và phương pháp tính thuế. Theo khoản 1 Điều 1 Thông tư 111/2013/TT-BTC, cá nhân cư trú là người đáp ứng một trong các điều kiện sau:

• Có mặt tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên trong một năm dương lịch hoặc trong 12 tháng liên tục kể từ ngày đầu tiên có mặt tại Việt Nam.
• Có nơi ở thường xuyên tại Việt Nam theo quy định của pháp luật về cư trú hoặc có nhà thuê để ở tại Việt Nam với thời hạn của các hợp đồng thuê từ 183 ngày trở lên trong năm tính thuế.

Ngược lại, cá nhân không cư trú là người không đáp ứng các điều kiện nêu trên.

2. Cách tính thuế TNCN cho người nước ngoài là cá nhân cư trú

Đối với cá nhân cư trú, thu nhập chịu thuế là thu nhập phát sinh trong và ngoài lãnh thổ Việt Nam, không phân biệt nơi trả thu nhập. Công thức tính thuế đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công được thực hiện theo Biểu thuế lũy tiến từng phần quy định tại Điều 22 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007.

Thuế TNCN phải nộp = Thu nhập tính thuế × Thuế suất

Trong đó, thu nhập tính thuế được xác định bằng thu nhập chịu thuế trừ đi các khoản giảm trừ sau:

• Giảm trừ gia cảnh: Năm 2019, mức giảm trừ cho bản thân là 9 triệu đồng/tháng và cho mỗi người phụ thuộc là 3,6 triệu đồng/tháng (theo quy định tại khoản 4 Điều 1 Luật thuế thu nhập cá nhân sửa đổi 2012).
• Các khoản đóng góp bảo hiểm, quỹ hưu trí tự nguyện.
• Các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học.

3. Cách tính thuế TNCN cho người nước ngoài là cá nhân không cư trú

Đối với cá nhân không cư trú, thuế TNCN chỉ tính trên thu nhập phát sinh tại Việt Nam, không phân biệt nơi trả và nhận thu nhập. Phương pháp tính thuế đơn giản hơn nhiều so với cá nhân cư trú vì áp dụng thuế suất toàn phần.

Theo Điều 18 Thông tư 111/2013/TT-BTC, công thức tính như sau:

Thuế TNCN phải nộp = Thu nhập chịu thuế × Thuế suất 20%

Lưu ý quan trọng: Cá nhân không cư trú không được tính các khoản giảm trừ gia cảnh. Do đó, mức thuế 20% được áp dụng trực tiếp trên tổng thu nhập chịu thuế nhận được.

4. Trường hợp làm việc đồng thời tại Việt Nam và nước ngoài

Trong thực tế, nhiều chuyên gia nước ngoài làm việc luân chuyển giữa Việt Nam và các quốc gia khác. Nếu cá nhân không cư trú làm việc đồng thời ở Việt Nam và nước ngoài nhưng không tách riêng được phần thu nhập phát sinh tại Việt Nam, thu nhập chịu thuế được xác định theo tỷ lệ số ngày làm việc hoặc số ngày có mặt tại Việt Nam.

Việc kê khai và nộp thuế cần được thực hiện nghiêm túc để tránh các rủi ro pháp lý về thuế khi người lao động nước ngoài xuất cảnh hoặc quyết toán thuế cuối năm. Các doanh nghiệp sử dụng lao động nước ngoài có trách nhiệm tạm khấu trừ thuế trước khi chi trả thu nhập theo đúng đối tượng cư trú đã xác định.

Hy vọng bài viết này đã cung cấp cái nhìn chi tiết về nghĩa vụ thuế của người nước ngoài tại Việt Nam trong năm 2019.