Giấy khai sinh là giấy tờ hộ tịch gốc của mỗi cá nhân, ghi nhận sự kiện sinh ra và là căn cứ pháp lý quan trọng nhất để xác định nhân thân. Tuy nhiên, trong thực tế, không ít trường hợp do thay đổi nơi cư trú hoặc các lý do khách quan khác mà người dân băn khoăn liệu một người có được cấp 2 Giấy khai sinh không? Bài viết dưới đây sẽ làm rõ các quy định pháp lý hiện hành về vấn đề này.

Giấy khai sinh là văn bản hộ tịch quan trọng nhất của mỗi cá nhân (ảnh minh họa)

1. Một người có được cấp 2 Giấy khai sinh không?

Theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 3 Luật Hộ tịch 2014, khai sinh là một trong những sự kiện hộ tịch quan trọng phải được đăng ký vào Sổ hộ tịch. Về nguyên tắc, mỗi cá nhân chỉ được cấp duy nhất 01 Giấy khai sinh.

Cụ thể, khoản 4 Điều 5 Luật Hộ tịch 2014 nêu rõ:

"Mỗi sự kiện hộ tịch chỉ được đăng ký tại một cơ quan đăng ký hộ tịch có thẩm quyền theo quy định của Luật này."

Pháp luật cho phép cá nhân đăng ký khai sinh tại nơi thường trú, tạm trú hoặc nơi đang sinh sống thực tế. Tuy nhiên, để đảm bảo tính thống nhất, nếu cá nhân không đăng ký tại nơi thường trú, cơ quan đăng ký hộ tịch có trách nhiệm thông báo cho Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã nơi cá nhân đó cư trú để cập nhật dữ liệu. Do đó, việc một người sở hữu 02 Giấy khai sinh là trái với nguyên tắc quản lý hộ tịch của Nhà nước.

2. Xử lý thế nào khi một người có 2 Giấy khai sinh?

Trong trường hợp do nhầm lẫn hoặc cố ý mà một người được cấp 02 Giấy khai sinh tại hai cơ quan khác nhau, cơ quan chức năng sẽ tiến hành thu hồi và hủy bỏ văn bản cấp sai quy định. Căn cứ điểm h khoản 1 Điều 70 Luật Hộ tịch 2014, UBND cấp huyện có trách nhiệm:

"Thu hồi, hủy bỏ giấy tờ hộ tịch do Ủy ban nhân dân cấp xã cấp trái quy định của Luật này, trừ trường hợp kết hôn trái pháp luật."

Như vậy, nếu phát hiện một cá nhân có hai Giấy khai sinh, UBND cấp xã nơi phát hiện phải báo cáo và đề nghị UBND cấp huyện ra quyết định thu hồi, hủy bỏ Giấy khai sinh được cấp sau hoặc cấp không đúng thẩm quyền, không đúng thực tế.

Cán bộ tư pháp hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh (ảnh minh họa)

3. Trình tự, thủ tục đăng ký khai sinh cho con mới nhất

Để đảm bảo quyền lợi cho trẻ em, cha mẹ hoặc người thân cần thực hiện đăng ký khai sinh đúng thời hạn và đúng thủ tục theo quy định tại Luật Hộ tịch 2014 và Nghị định 123/2015/NĐ-CP.

Hồ sơ cần chuẩn bị

• Tờ khai: Theo mẫu quy định tại Thông tư 04/2024/TT-BTP.
• Giấy chứng sinh: Do cơ sở y tế cấp. Nếu sinh ra ngoài cơ sở y tế thì cần văn bản xác nhận của người làm chứng hoặc giấy cam đoan.
• Giấy tờ tùy thân: Xuất trình Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu còn giá trị sử dụng của người đi đăng ký.

Quy trình thực hiện

Bước 1: Nộp hồ sơ tại UBND cấp xã nơi cư trú của cha hoặc mẹ.

Bước 2: Công chức tư pháp - hộ tịch kiểm tra hồ sơ. Nếu thấy thông tin đầy đủ và phù hợp, công chức sẽ ghi nội dung vào Sổ hộ tịch và cập nhật vào Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử để lấy số định danh cá nhân.

Bước 3: Người đi đăng ký ký tên vào Sổ hộ tịch. Chủ tịch UBND cấp xã ký và cấp Giấy khai sinh bản chính cho người dân.

Việc tuân thủ đúng quy định về đăng ký khai sinh không chỉ giúp quản lý dân cư hiệu quả mà còn bảo vệ quyền lợi hợp pháp của trẻ em trong các giao dịch dân sự, giáo dục và y tế sau này.