Trong bối cảnh giao thương quốc tế ngày càng mở rộng, Thư tín dụng (Letter of Credit - L/C) đã trở thành "chìa khóa" vạn năng giúp các doanh nghiệp đảm bảo an toàn trong thanh toán. Tuy nhiên, nghiệp vụ này bản chất là một hình thức cấp tín dụng của ngân hàng, do đó, không phải mọi yêu cầu mở L/C đều được chấp thuận. Vậy điều kiện để khách hàng được phát hành thư tín dụng hiện nay được quy định như thế nào?

Thư tín dụng (L/C) là gì và ai là người được đề nghị phát hành?

Theo quy định tại khoản 1 Điều 3 Thông tư 21/2024/TT-NHNN, phát hành thư tín dụng là việc ngân hàng phát hành cấp tín dụng cho khách hàng thông qua việc cam kết thanh toán cho bên thụ hưởng. Đây là một cam kết độc lập của ngân hàng, buộc khách hàng phải có trách nhiệm nhận nợ và hoàn trả đầy đủ gốc, lãi và phí.

Đáng chú ý, khách hàng trong giao dịch này không chỉ bó hẹp ở các doanh nghiệp thương mại. Khoản 12 Điều 3 Thông tư 21/2024/TT-NHNN làm rõ khách hàng có thể là tổ chức (bao gồm cả ngân hàng, tổ chức tín dụng nước ngoài) hoặc cá nhân. Trong đó, bên đề nghị mở L/C chính là khách hàng trực tiếp của ngân hàng phát hành.

Điều kiện "vàng" để khách hàng được phát hành thư tín dụng

Để đảm bảo an toàn hệ thống, ngân hàng chỉ xem xét phát hành L/C khi khách hàng hội đủ các tiêu chuẩn khắt khe tại Điều 21 Thông tư 21/2024/TT-NHNN. Tùy vào đối tượng khách hàng, các điều kiện sẽ có sự khác biệt nhất định:

Đối với khách hàng nói chung

Đây là nhóm khách hàng cư trú thông thường, cần đáp ứng 04 tiêu chí cơ bản:

• Năng lực pháp lý: Có đầy đủ năng lực pháp luật dân sự và năng lực hành vi dân sự.
• Mục đích hợp pháp: Nhu cầu mở L/C phải nhằm phục vụ hoạt động mua bán hàng hóa, dịch vụ hợp pháp, không vi phạm điều cấm.
• Phương án khả thi: Phải chứng minh được phương án sử dụng vốn có tính khả thi và hiệu quả.
• Sức khỏe tài chính: Có khả năng tài chính vững mạnh để thực hiện nghĩa vụ thanh toán đúng hạn.

Quy định khắt khe hơn cho khách hàng không cư trú

Với nhóm khách hàng này, ngoài các điều kiện chung, pháp luật còn yêu cầu thêm các điều kiện bổ sung để phòng ngừa rủi ro dòng vốn chảy ra nước ngoài. Cụ thể, khách hàng phải là doanh nghiệp có vốn góp của doanh nghiệp Việt Nam theo quy định tại Điều 52 Luật Đầu tư 2020. Hoặc, khách hàng phải ký quỹ 100% giá trị L/C bằng tiền gửi, chứng chỉ tiền gửi tại chính ngân hàng phát hành.

Thời hạn và thỏa thuận cấp tín dụng: Những lưu ý pháp lý quan trọng

Một điểm mới cần lưu ý là quy định về thời hạn cấp tín dụng tại Điều 22 Thông tư 21/2024/TT-NHNN. Thời hạn này được tính từ ngày phát hành L/C cho đến ngày đến hạn thanh toán cuối cùng, nhưng tuyệt đối không được vượt quá thời hạn hoạt động hợp pháp còn lại của cả ngân hàng và khách hàng.

Mọi cam kết giữa hai bên phải được cụ thể hóa bằng văn bản thông qua Thỏa thuận cấp tín dụng. Theo Điều 23 Thông tư 21/2024/TT-NHNN, thỏa thuận này phải chứa đựng các nội dung cốt lõi như: loại tiền, số tiền, phí, lãi suất, biện pháp bảo đảm và đặc biệt là điều khoản về nhận nợ bắt buộc khi ngân hàng thực hiện thanh toán thay cho khách hàng.

Việc nắm vững các điều kiện và quy định về phát hành thư tín dụng không chỉ giúp doanh nghiệp chủ động trong kế hoạch tài chính mà còn xây dựng uy tín vững chắc với các đối tác quốc tế. Nếu có bất kỳ vướng mắc nào về thủ tục mở L/C, doanh nghiệp nên tham vấn các chuyên gia pháp lý hoặc bộ phận tài trợ thương mại của ngân hàng để được hướng dẫn chi tiết.