Việc bắt đầu kinh doanh với một chuỗi cửa hàng đòi hỏi nhà khởi nghiệp không chỉ có tầm nhìn về thị trường mà còn phải có một nền tảng pháp lý vững chắc. Theo quy định tại Luật Doanh nghiệp 2014, việc lựa chọn loại hình doanh nghiệp sẽ quyết định trực tiếp đến khả năng huy động vốn, quản trị rủi ro và lộ trình phát triển lâu dài của hệ thống.

Các loại hình doanh nghiệp điển hình theo Luật Doanh nghiệp 2014

Tại thời điểm năm 2020, các cá nhân và tổ chức muốn thành lập doanh nghiệp thường cân nhắc giữa 4 loại hình phổ biến sau:

• Doanh nghiệp tư nhân: Do một cá nhân làm chủ và tự chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về mọi hoạt động của doanh nghiệp. Theo Điều 183 Luật Doanh nghiệp 2014:

  "Doanh nghiệp tư nhân là doanh nghiệp do một cá nhân làm chủ và tự chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về mọi hoạt động của doanh nghiệp."

• Công ty trách nhiệm hữu hạn (TNHH): Bao gồm TNHH một thành viên và TNHH hai thành viên trở lên (tối đa 50 thành viên). Đây là loại hình phổ biến nhất cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ nhờ chế độ trách nhiệm hữu hạn trong phạm vi vốn góp.
• Công ty cổ phần: Vốn điều lệ được chia thành nhiều phần bằng nhau gọi là cổ phần. Số lượng cổ đông tối thiểu là 03 và không hạn chế tối đa, cho phép huy động vốn linh hoạt từ công chúng.
• Công ty hợp danh: Phải có ít nhất 02 thành viên là chủ sở hữu chung của công ty, cùng nhau kinh doanh dưới một tên chung.

Tiêu chí lựa chọn loại hình cho mô hình chuỗi cửa hàng

Để xác định loại hình nào "phù hợp" nhất cho một chuỗi cửa hàng, nhà đầu tư cần đối chiếu với các mục tiêu cụ thể sau:

1. Khả năng huy động vốn và mở rộng quy mô

Nếu định hướng của bạn là phát triển một chuỗi cửa hàng quy mô lớn, phủ sóng rộng khắp và có kế hoạch gọi vốn từ các quỹ đầu tư hoặc niêm yết trên sàn chứng khoán, thì Công ty cổ phần là lựa chọn ưu việt nhất. Loại hình này cho phép phát hành cổ phiếu để huy động vốn một cách dễ dàng và minh bạch.

2. Trách nhiệm pháp lý và quản trị rủi ro

Kinh doanh chuỗi cửa hàng luôn tiềm ẩn rủi ro về mặt tài chính và pháp lý tại từng điểm bán. Việc chọn loại hình Công ty TNHH hoặc Công ty cổ phần giúp chủ sở hữu tách biệt tài sản cá nhân và tài sản công ty. Nếu công ty gặp thua lỗ, chủ sở hữu chỉ chịu trách nhiệm trong phạm vi số vốn đã cam kết góp vào doanh nghiệp, bảo vệ an toàn cho tài sản riêng.

3. Quyền quản lý và kiểm soát doanh nghiệp

Đối với những chuỗi cửa hàng mang tính chất gia đình hoặc nhóm nhỏ bạn bè muốn giữ quyền kiểm soát chặt chẽ, Công ty TNHH hai thành viên trở lên thường được ưu tiên. Loại hình này có sự hạn chế trong việc chuyển nhượng vốn cho người ngoài, giúp duy trì sự ổn định trong bộ máy quản trị.

Lời khuyên cho nhà khởi nghiệp chuỗi cửa hàng năm 2020

Việc lựa chọn loại hình doanh nghiệp không phải là "bất biến". Luật Doanh nghiệp 2014 cũng quy định rất rõ về thủ tục chuyển đổi loại hình doanh nghiệp. Do đó, ở giai đoạn đầu (thử nghiệm 1-2 cửa hàng), bạn có thể bắt đầu với mô hình Công ty TNHH để tối ưu chi phí và quản trị. Khi chuỗi đã vận hành ổn định và cần nguồn lực lớn để bứt phá, việc chuyển đổi sang Công ty cổ phần là một bước đi chiến lược hợp lý.

Hy vọng những phân tích trên sẽ giúp bạn có cái nhìn tổng quan và đưa ra quyết định đúng đắn cho hành trình khởi nghiệp của mình.