Việc tự theo dõi sức khỏe tại nhà cho bà mẹ và trẻ sơ sinh mắc Covid-19 đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo an toàn và xử trí kịp thời các biến chứng. Theo hướng dẫn chuyên môn từ Bộ Y tế, gia đình cần đặc biệt lưu tâm đến các chỉ số sinh tồn và các dấu hiệu lâm sàng bất thường.

Hướng dẫn theo dõi sức khỏe cho bà mẹ hậu sản

Đối với các bà mẹ đang trong thời kỳ hậu sản hoặc đang cho con bú nhưng không may mắc Covid-19, việc duy trì tâm lý ổn định và theo dõi sát sao các chỉ số cơ thể là vô cùng quan trọng. Cụ thể, bà mẹ cần thực hiện các bước sau:

• Kiểm tra thân nhiệt: Thực hiện đo ít nhất 02 lần mỗi ngày (sáng và chiều) hoặc bất cứ khi nào cảm thấy mệt mỏi, ớn lạnh.
• Theo dõi chỉ số sinh tồn: Đếm nhịp thở, mạch và đo nồng độ oxy trong máu (SpO2) hàng ngày. Nếu có điều kiện, nên kiểm tra cả huyết áp.
• Quan sát sản khoa: Đặc biệt chú ý đến tình trạng sản dịch và sự co hồi của tử cung để phát hiện sớm các dấu hiệu nhiễm trùng hoặc băng huyết.

Khi nào cần liên hệ nhân viên y tế ngay lập tức?

Bà mẹ cần được đưa đến cơ sở y tế hoặc thông báo ngay cho bác sĩ nếu xuất hiện một trong các triệu chứng nguy hiểm sau:

"Khó thở, thở hụt hơi, nhịp thở ≥ 20 lần/phút, chỉ số SpO2 ≤ 96%. Ngoài ra, các dấu hiệu sản dịch có mùi hôi, ra máu cục tăng dần, đau bụng dữ dội hoặc vết mổ/vết khâu tầng sinh môn bị sưng mủ cũng là những cảnh báo đỏ không được chủ quan."

Bên cạnh đó, các triệu chứng như sốt cao trên 38°C không hạ sau khi dùng thuốc, phù mặt, tay chân hoặc nhìn mờ, co giật cũng cần được can thiệp y tế khẩn cấp.

Cách chăm sóc và theo dõi trẻ sơ sinh mắc Covid-19

Trẻ sơ sinh là đối tượng nhạy cảm, do đó việc theo dõi cần sự tỉ mỉ và kiên nhẫn từ người chăm sóc. Gia đình nên tập trung vào các yếu tố toàn trạng của trẻ:

• Dấu hiệu sinh hoạt: Quan sát tình trạng bú mẹ, màu sắc da (hồng hào hay tím tái), số lần đi ngoài và lượng nước tiểu hàng ngày.
• Thân nhiệt: Đo nhiệt độ cho trẻ ít nhất 2 lần/ngày. Thân nhiệt bình thường của trẻ sơ sinh dao động từ 36,5 đến 37,5°C.
• Hô hấp: Đếm nhịp thở và đo SpO2 (nếu có thiết bị phù hợp). Lưu ý rằng các máy đo SpO2 người lớn có thể không chính xác tuyệt đối với trẻ nhỏ, nên cần kết hợp quan sát nhịp thở và sắc thái của trẻ.

Lưu ý về xét nghiệm và chăm sóc thiết yếu

Theo quy định tại Quyết định 775/QĐ-BYT năm 2022 của Bộ Y tế, không nhất thiết phải thực hiện xét nghiệm test nhanh hoặc RT-PCR thường xuyên cho trẻ sơ sinh nếu không có chỉ định, kể cả khi người chăm sóc trực tiếp mắc bệnh. Quan trọng nhất vẫn là duy trì việc cho trẻ bú mẹ và đảm bảo vệ sinh phòng dịch.

Mặc dù hiện nay dịch bệnh đã được kiểm soát và nhiều văn bản đã được bãi bỏ bởi Quyết định 3983/QĐ-BYT năm 2023, nhưng những kiến thức về theo dõi sức khỏe này vẫn là cẩm nang hữu ích cho các gia đình trong việc chăm sóc mẹ và bé đối với các bệnh lý hô hấp tương tự.