Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng năm 2019, việc xác định chính xác xuất xứ hàng hóa không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là chìa khóa để doanh nghiệp tận dụng các ưu đãi thuế quan từ các Hiệp định thương mại tự do (FTA). Tuy nhiên, quy trình kiểm tra xuất xứ tại cửa khẩu đôi khi gây ra những chậm trễ không đáng có. Để giải quyết vấn đề này, thủ tục xác định trước xuất xứ hàng hóa đã trở thành một giải pháp tối ưu, giúp doanh nghiệp chủ động trong kế hoạch kinh doanh và giảm thiểu rủi ro pháp lý.

1. Tại sao doanh nghiệp cần xác định trước xuất xứ hàng hóa?

Theo quy định tại Nghị định 31/2018/NĐ-CP, xác định trước xuất xứ là việc cơ quan hải quan ban hành văn bản xác nhận xuất xứ của hàng hóa trước khi làm thủ tục hải quan. Việc này mang lại nhiều lợi ích thiết thực:

• Rút ngắn thời gian thông quan: Khi đã có văn bản xác định trước, cơ quan hải quan sẽ không phải kiểm tra chi tiết về xuất xứ tại thời điểm nhập khẩu, giúp hàng hóa được giải phóng nhanh chóng.
• Chủ động về chi phí: Doanh nghiệp biết chính xác mức thuế suất ưu đãi mình được hưởng, từ đó tính toán giá thành và lợi nhuận chính xác hơn.
• Giảm thiểu rủi ro bị bác bỏ C/O: Tránh tình trạng hàng về đến cảng mới phát hiện chứng từ xuất xứ không hợp lệ, dẫn đến việc phải nộp thuế suất cao hoặc bị xử phạt.

2. Căn cứ pháp lý và Mẫu đơn chuẩn năm 2019

Tại thời điểm năm 2019, thủ tục này được điều chỉnh chủ yếu bởi Điều 28 Nghị định 31/2018/NĐ-CP và hướng dẫn chi tiết tại Điều 4 Thông tư 38/2018/TT-BTC.

Mẫu đơn đề nghị xác định trước xuất xứ hàng hóa phải đảm bảo đầy đủ các thông tin về tổ chức đề nghị, mô tả hàng hóa, quy trình sản xuất và các tài liệu kỹ thuật kèm theo. Dưới đây là cấu trúc cơ bản của mẫu đơn:

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

ĐƠN ĐỀ NGHỊ XÁC ĐỊNH TRƯỚC XUẤT XỨ HÀNG HÓA XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU
Kính gửi: Tổng cục Hải quan

3. Hướng dẫn kê khai các mục quan trọng trong đơn

Để đơn đề nghị được chấp nhận, doanh nghiệp cần lưu ý kỹ các mục sau:

3.1. Mô tả hàng hóa và Mã số HS

Doanh nghiệp phải mô tả chi tiết đặc điểm, thành phần, công dụng của hàng hóa. Mã số HS cần được xác định chính xác theo Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam. Nếu hàng hóa phức tạp, nên đính kèm Catalogue hoặc tài liệu kỹ thuật.

3.2. Quy trình sản xuất và Bảng kê nguyên liệu

Đây là phần quan trọng nhất để cơ quan hải quan đánh giá tiêu chí xuất xứ (như tiêu chí chuyển đổi mã số hàng hóa - CTC, hoặc tiêu chí tỷ lệ giá trị gia tăng - RVC). Doanh nghiệp cần giải trình rõ quy trình từ khâu nguyên liệu đầu vào đến sản phẩm cuối cùng.

3.3. Cam kết của doanh nghiệp

Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp phải cam kết về tính chính xác của thông tin và hàng hóa chưa từng được xác định trước xuất xứ trước đó. Mọi gian lận trong khai báo xuất xứ có thể dẫn đến những hậu quả pháp lý nghiêm trọng theo quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan.

4. Hồ sơ kèm theo đơn đề nghị

Ngoài đơn đề nghị, doanh nghiệp cần chuẩn bị bộ hồ sơ bao gồm:

• Bản kê các nguyên vật liệu dùng để sản xuất (tên hàng, mã HS, xuất xứ, giá CIF).
• Bản mô tả sơ lược quy trình sản xuất.
• Hình ảnh, Catalogue của sản phẩm.
• Giấy chứng nhận phân tích thành phần (nếu có).

Việc thực hiện đúng và đủ các bước trên sẽ giúp doanh nghiệp công ty cổ phần nói riêng và các loại hình doanh nghiệp nói chung tối ưu hóa quy trình xuất nhập khẩu, nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.