Trong bối cảnh kỳ thi THPT quốc gia năm 2019 đang đến gần, việc thất lạc các giấy tờ quan trọng như học bạ hay bằng tốt nghiệp cấp trung học cơ sở (THCS) trở thành nỗi ám ảnh đối với nhiều thí sinh tự do. Tuy nhiên, căn cứ vào các quy định pháp lý hiện hành, thí sinh hoàn toàn có thể tháo gỡ nút thắt này để tiếp tục hành trình chinh phục tấm vé vào đại học.

Mục đích và tầm quan trọng của kỳ thi THPT quốc gia

Theo quy định tại khoản 1 Điều 2 Thông tư 04/2017/TT-BGDĐT (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 03/2019/TT-BGDĐT), kỳ thi THPT quốc gia không chỉ đơn thuần là một kỳ kiểm tra kiến thức. Mục đích cốt lõi của kỳ thi bao gồm:

"1. Thi THPT quốc gia nhằm mục đích: dùng kết quả thi để xét công nhận tốt nghiệp THPT; cung cấp thông tin để đánh giá chất lượng giáo dục phổ thông; cung cấp dữ liệu làm cơ sở cho việc tuyển sinh đại học và giáo dục nghề nghiệp."

Chính vì mang tính chất "2 trong 1", hồ sơ đăng ký dự thi được kiểm soát rất chặt chẽ để đảm bảo tính công bằng và minh bạch.

Hồ sơ đăng ký dự thi đối với thí sinh tự do

Đối với những thí sinh đã tốt nghiệp THCS hoặc đã học xong chương trình THPT nhưng chưa tốt nghiệp (thí sinh tự do), hồ sơ đăng ký dự thi là yếu tố tiên quyết. Trong đó, hai loại giấy tờ thường gây khó khăn nhất khi bị mất là:

• Học bạ THPT: Hoặc học bạ Giáo dục thường xuyên cấp THPT. Yêu cầu phải là bản sao được chứng thực từ bản chính hoặc bản sao cấp từ sổ gốc.
• Bằng tốt nghiệp THCS: Hoặc bằng tốt nghiệp trung cấp. Đây là căn cứ để xác nhận thí sinh đã hoàn thành chương trình giáo dục bậc dưới trước khi tiến tới bậc THPT.

Giải pháp pháp lý khi mất bản chính văn bằng, học bạ

Nhiều người lầm tưởng rằng khi mất bản chính bằng tốt nghiệp thì sẽ được cấp lại một bản chính khác. Tuy nhiên, theo khoản 2 Điều 2 Thông tư 19/2015/TT-BGDĐT, nguyên tắc quản lý văn bằng quy định rõ:

"2. Bản chính văn bằng, chứng chỉ được cấp một lần. Trường hợp văn bằng, chứng chỉ đã cấp cho người học nhưng phát hiện bị viết sai do lỗi của cơ quan cấp văn bằng, chứng chỉ thì cơ quan đã cấp văn bằng, chứng chỉ có trách nhiệm cấp lại bản chính văn bằng, chứng chỉ."

Như vậy, trong trường hợp bị mất do lỗi của người sử dụng, bạn sẽ không được cấp lại bản chính mà chỉ được cấp bản sao từ sổ gốc. Bản sao này có giá trị pháp lý tương đương bản chính trong các giao dịch và thủ tục hành chính, bao gồm cả việc nộp hồ sơ thi THPT quốc gia.

Quy trình thực hiện để kịp thời gian đăng ký dự thi

Để không lỡ nhịp với kỳ thi năm 2019, thí sinh cần thực hiện ngay các bước sau:

Bước 1: Liên hệ cơ sở giáo dục cũ

Thí sinh cần quay lại trường THCS và THPT nơi mình đã theo học. Đây là nơi lưu trữ sổ gốc và các hồ sơ liên quan đến quá trình học tập của học sinh. Tại đây, bạn làm đơn đề nghị cấp bản sao học bạ và bản sao bằng tốt nghiệp từ sổ gốc.

Bước 2: Chuẩn bị giấy tờ tùy thân

Khi đi, bắt buộc phải mang theo Chứng minh nhân dân hoặc Thẻ căn cước công dân còn hiệu lực để cán bộ tiếp nhận hồ sơ đối chiếu và xác minh danh tính.

Bước 3: Nhận kết quả và hoàn thiện hồ sơ

Sau khi nhận được các bản sao có dấu đỏ xác nhận từ nhà trường hoặc Sở Giáo dục và Đào tạo (đối với bằng tốt nghiệp), thí sinh sử dụng các giấy tờ này để hoàn thiện hồ sơ đăng ký dự thi theo đúng thời gian quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Lời khuyên từ chuyên gia: Việc mất giấy tờ là sự cố ngoài ý muốn, nhưng với sự hỗ trợ của các quy định tại Thông tư 19/2015/TT-BGDĐT, mọi khó khăn đều có hướng giải quyết. Thí sinh nên chủ động thực hiện sớm để tránh áp lực tâm lý trước ngày thi.