Việc thất lạc hoặc làm mất các giấy tờ hộ tịch quan trọng như Giấy chứng nhận kết hôn khi đang sinh sống và làm việc tại nước ngoài thường gây ra không ít lo lắng cho kiều bào. Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam đã có những quy định cụ thể để hỗ trợ công dân thực hiện việc đăng ký lại nhằm đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Kiều bào thực hiện thủ tục hành chính tại Cơ quan đại diện Việt Nam (ảnh minh họa)

1. Đăng ký lại kết hôn: Có được ủy quyền cho người khác thực hiện?

Một trong những thắc mắc phổ biến nhất là liệu có thể nhờ người thân tại Việt Nam hoặc bạn bè tại nước sở tại đi làm thay thủ tục này hay không. Câu trả lời là KHÔNG.

Theo quy định tại Điều 18 Luật Hộ tịch 2014 và được làm rõ hơn tại Thông tư 04/2020/TT-BTP, việc đăng ký kết hôn và đăng ký lại kết hôn là những thủ tục mang tính nhân thân đặc biệt, bắt buộc hai bên nam, nữ phải trực tiếp thực hiện.

"Người yêu cầu đăng ký hộ tịch được ủy quyền cho người khác thực hiện thay; trừ trường hợp đăng ký kết hôn, đăng ký lại việc kết hôn, đăng ký nhận cha, mẹ, con thì không được ủy quyền cho người khác thực hiện..."

Tuy nhiên, một điểm thuận lợi là theo khoản 3 Điều 2 Nghị định 07/2025/NĐ-CP, dù không được ủy quyền nhưng một bên có thể trực tiếp nộp hồ sơ mà không cần văn bản ủy quyền của bên còn lại. Lưu ý rằng, khi trả kết quả, cả hai bên nam và nữ vẫn phải cùng có mặt để ký vào Sổ hộ tịch và Giấy chứng nhận kết hôn.

2. Hồ sơ cần chuẩn bị gồm những gì?

Để việc đăng ký lại diễn ra suôn sẻ, công dân cần chuẩn bị đầy đủ các loại giấy tờ sau:

Giấy tờ phải xuất trình:

• Hộ chiếu, Chứng minh nhân dân, Thẻ Căn cước hoặc các giấy tờ khác có dán ảnh và thông tin cá nhân còn giá trị sử dụng.
• Giấy tờ chứng minh nơi cư trú tại nước sở tại (nếu có).
• Trường hợp đã có số định danh cá nhân, công dân có thể xuất trình Căn cước điện tử để thay thế giấy tờ vật lý nếu cơ sở hạ tầng kỹ thuật cho phép.

Giấy chứng nhận kết hôn là căn cứ pháp lý quan trọng trong quan hệ vợ chồng (ảnh minh họa)

Giấy tờ phải nộp:

• Tờ khai đăng ký lại kết hôn (theo mẫu mới nhất tại Thông tư 04/2024/TT-BTP).
• Bản sao Giấy chứng nhận kết hôn đã cấp trước đây. Nếu không còn bản sao, người dân cần nộp các giấy tờ cá nhân khác có chứa thông tin liên quan đến việc kết hôn.

3. Quy trình thực hiện tại Cơ quan đại diện

Thủ tục được thực hiện qua các bước cơ bản sau:

Bước 1: Nộp hồ sơ. Công dân nộp hồ sơ trực tiếp hoặc gửi qua đường bưu chính đến Cơ quan đại diện Việt Nam nơi đã đăng ký kết hôn trước đây. Nếu điều kiện kỹ thuật cho phép, có thể nộp trực tuyến.

Bước 2: Kiểm tra và xác minh. Cán bộ lãnh sự kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ. Nếu hồ sơ đầy đủ, trong thời hạn 02 ngày làm việc, Cơ quan đại diện sẽ tiến hành xác minh. Trường hợp cần gửi văn bản về Cục Lãnh sự để đối soát sổ hộ tịch, thời gian có thể kéo dài thêm khoảng 05 ngày làm việc.

Bước 3: Trả kết quả. Sau khi xác minh có căn cứ, trong vòng 03 ngày làm việc, Thủ trưởng Cơ quan đại diện sẽ ký Giấy chứng nhận kết hôn. Hai bên nam nữ cùng có mặt để ký vào Sổ hộ tịch và nhận kết quả.

Việc nắm vững các quy định tại Nghị định 123/2015/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi bổ sung sẽ giúp kiều bào tiết kiệm thời gian và công sức khi thực hiện các thủ tục hành chính quan trọng này.