Quốc hội vừa chính thức thông qua Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024 (Luật số 55/2024/QH15), đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý nhằm bảo vệ tính mạng và tài sản của nhân dân trước hiểm họa giặc lửa. Với 08 chương và 55 điều, đạo luật này không chỉ kế thừa những ưu điểm của luật cũ mà còn bổ sung nhiều quy định thực tiễn, đặc biệt là đối với loại hình nhà ở và nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh.

Siết chặt an toàn phòng cháy đối với nhà ở và hộ kinh doanh

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của luật mới là các quy định chi tiết tại Điều 20 và Điều 21 về phòng cháy đối với nhà ở. Theo đó, các hộ gia đình phải đảm bảo điều kiện an toàn về hệ thống điện, bố trí nơi thờ cúng, bếp nấu tách biệt với các vật liệu dễ cháy.

Đặc biệt, đối với nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh, luật yêu cầu phải có giải pháp ngăn cách khu vực ở và khu vực kinh doanh hàng hóa nguy hiểm về cháy nổ. Đây là quy định nhằm hạn chế tối đa thiệt hại về người khi có sự cố xảy ra tại các mô hình "nhà ống" phổ biến tại Việt Nam hiện nay.

Trích dẫn Điều 20: "Nhà ở phải bảo đảm các điều kiện về chữa cháy, thoát nạn như: Có phương tiện phòng cháy, chữa cháy phù hợp; bố trí, duy trì lối thoát nạn, lối ra khẩn cấp bảo đảm việc thoát nạn."

Lộ trình trang bị thiết bị báo cháy hiện đại đến năm 2027

Luật mới cũng xác lập một lộ trình công nghệ hóa công tác PCCC. Tại khoản 4 Điều 54, việc trang bị thiết bị truyền tin báo cháy kết nối với hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia phải được hoàn thành chậm nhất vào ngày 01/7/2027 đối với các đối tượng bắt buộc.

Việc kết nối này giúp lực lượng chức năng nhận tin báo cháy ngay lập tức, rút ngắn thời gian vàng trong công tác cứu nạn, cứu hộ. Lực lượng Cảnh sát PCCC có trách nhiệm hướng dẫn người dân thực hiện việc kết nối này một cách thuận tiện và hiệu quả nhất.

Huy động sức mạnh tổng hợp trong công tác cứu nạn, cứu hộ

Luật quy định rõ thẩm quyền và trách nhiệm huy động lực lượng tại Điều 26 và Điều 35. Khi có cháy hoặc tình huống khẩn cấp, mọi cá nhân, tổ chức đều có trách nhiệm tham gia hỗ trợ trong khả năng cho phép. Pháp luật cũng đảm bảo quyền lợi cho người được huy động như bồi thường thiệt hại tài sản hoặc hưởng chế độ nếu bị thương, tai nạn.

Hiệu lực thi hành và quy định chuyển tiếp

Theo Điều 54, Luật sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2025. Đối với các cơ sở hiện hữu chưa đảm bảo an toàn PCCC, Điều 55 đưa ra các quy định chuyển tiếp, cho phép các địa phương lập danh sách và có lộ trình cải tạo, chỉnh trang phù hợp với thực tế hạ tầng giao thông và nguồn nước.

Việc nắm vững các quy định mới của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024 không chỉ là tuân thủ pháp luật mà còn là cách tốt nhất để bảo vệ an toàn cho chính gia đình và cộng đồng của bạn.