Trong bối cảnh quan hệ lao động ngày càng phát triển, việc thiết lập một cơ chế đối thoại hiệu quả giữa người sử dụng lao động và người lao động không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là yếu tố then chốt để xây dựng môi trường làm việc hài hòa, ổn định. Đặc biệt, kể từ ngày 01/01/2019, khi Nghị định 149/2018/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, các doanh nghiệp cần phải rà soát và cập nhật lại Quy chế đối thoại tại nơi làm việc của mình.

1. Mục đích và ý nghĩa của việc đối thoại tại nơi làm việc

Theo quy định tại Điều 63 Bộ luật Lao động 2012, đối thoại tại nơi làm việc nhằm chia sẻ thông tin, tăng cường sự hiểu biết giữa người sử dụng lao động và người lao động. Đây là nền tảng để bảo đảm việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở, giúp ngăn ngừa các tranh chấp lao động không đáng có.

2. Các nội dung bắt buộc trong Quy chế đối thoại

Một bản Quy chế đối thoại chuẩn mực cần cụ thể hóa các nội dung được quy định tại Điều 8 Nghị định 149/2018/NĐ-CP, bao gồm:

• Số lượng, thành phần tham gia: Phải đảm bảo có sự tham gia của đại diện người sử dụng lao động và đại diện tập thể người lao động.
• Thời gian, thời điểm đối thoại: Đối thoại định kỳ phải được tổ chức ít nhất 03 tháng một lần.
• Quy trình tổ chức: Từ khâu chuẩn bị nội dung, gửi thông báo đến việc lập biên bản và công khai kết quả.

Điều 64. Nội dung đối thoại tại nơi làm việc
1. Tình hình sản xuất, kinh doanh của người sử dụng lao động.
2. Việc thực hiện hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể, nội quy, quy chế và cam kết, thỏa thuận khác tại nơi làm việc.
3. Điều kiện làm việc.
4. Yêu cầu của người lao động, tập thể lao động đối với người sử dụng lao động.
5. Yêu cầu của người sử dụng lao động với người lao động, tập thể lao động.
6. Nội dung khác mà hai bên quan tâm.

3. Quy trình tiến hành đối thoại định kỳ

Việc tiến hành đối thoại phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định tại Điều 65 Bộ luật Lao động 2012. Người sử dụng lao động có nghĩa vụ bố trí địa điểm và các điều kiện vật chất cần thiết. Cuộc đối thoại chỉ được tiến hành khi có sự tham gia của ít nhất 2/3 số thành viên đại diện mỗi bên.

4. Trách nhiệm ban hành và phổ biến quy chế

Căn cứ Điều 11 Nghị định 149/2018/NĐ-CP, người sử dụng lao động có trách nhiệm ban hành Quy chế dân chủ ở cơ sở tại nơi làm việc. Quy chế này phải có sự tham gia ý kiến của tổ chức đại diện tập thể lao động tại cơ sở và phải được phổ biến công khai đến toàn thể người lao động trước khi thực hiện.

Việc xây dựng và thực hiện tốt Quy chế đối thoại không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật mà còn tạo ra sự gắn kết, nâng cao năng suất lao động và vị thế của doanh nghiệp trên thị trường.