Việc xác định và lập bảng kê người phụ thuộc là một bước quan trọng trong quá trình quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN), giúp người nộp thuế tối ưu hóa số thuế phải nộp một cách hợp pháp. Theo quy định tại Thông tư 111/2013/TT-BTC, người nộp thuế có thu nhập từ tiền lương, tiền công trên 09 triệu đồng/tháng sẽ được tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc nếu đáp ứng đủ các điều kiện nuôi dưỡng.

1. Mức giảm trừ gia cảnh và nguyên tắc áp dụng năm 2019

Căn cứ theo quy định tại Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC, mức giảm trừ gia cảnh được áp dụng như sau:

• Đối với người nộp thuế: 9 triệu đồng/tháng (108 triệu đồng/năm).
• Đối với mỗi người phụ thuộc: 3,6 triệu đồng/tháng.

Nguyên tắc quan trọng: Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần vào một người nộp thuế trong năm tính thuế. Trường hợp nhiều người nộp thuế có chung người phụ thuộc phải nuôi dưỡng thì người nộp thuế tự thỏa thuận để đăng ký giảm trừ gia cảnh vào một người nộp thuế.

2. Đối tượng được xác định là người phụ thuộc

Người phụ thuộc bao gồm các nhóm đối tượng sau đây nếu đáp ứng điều kiện về thu nhập (không quá 1.000.000 đồng/tháng):

• Con: Con dưới 18 tuổi; con từ 18 tuổi trở lên bị khuyết tật, không có khả năng lao động; con đang theo học đại học, cao đẳng...
• Vợ hoặc chồng: Người ngoài độ tuổi lao động hoặc trong độ tuổi lao động nhưng bị khuyết tật, không có khả năng lao động.
• Cha đẻ, mẹ đẻ; cha vợ, mẹ vợ (hoặc cha chồng, mẹ chồng): Tương tự điều kiện đối với vợ/chồng.
• Các cá nhân khác: Anh, chị, em ruột; ông bà nội ngoại; cô, dì, chú, bác, cháu ruột... mà người nộp thuế đang trực tiếp nuôi dưỡng.

3. Mẫu Bảng kê thông tin người phụ thuộc (Mẫu 05/QTT-TNCN)

Dưới đây là nội dung chi tiết của Bảng kê thông tin người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh, ban hành kèm theo Thông tư hướng dẫn về quản lý thuế:

BẢNG KÊ THÔNG TIN NGƯỜI PHỤ THUỘC GIẢM TRỪ GIA CẢNH

(Kèm theo tờ khai quyết toán thuế thu nhập cá nhân mẫu số 05/QTT-TNCN)

[01] Kỳ tính thuế: Năm…………..

[02] Tên người nộp thuế:……………..………………………………………...........

[03] Mã số thuế: [ ][ ][ ][ ][ ][ ][ ][ ][ ][ ][ ][ ][ ][ ]

STT	Họ và tên người nộp thuế	MST người nộp thuế	Họ và tên người phụ thuộc	Ngày sinh NPT	MST NPT	Quốc tịch NPT	CMND/Hộ chiếu NPT	Quan hệ với NNT	Thông tin Giấy khai sinh (nếu chưa có MST/CMND)	Thời gian tính giảm trừ
1									Số:... Quyển số:... Nơi đăng ký:...	Từ tháng... Đến tháng...

4. Hồ sơ chứng minh người phụ thuộc cần lưu ý

Người nộp thuế cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ chứng minh để xuất trình khi cơ quan thuế thanh tra, kiểm tra. Theo điểm g khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC, hồ sơ bao gồm:

• Đối với con: Bản chụp Giấy khai sinh và bản chụp CMND (nếu có).
• Đối với vợ/chồng: Bản chụp CMND, bản chụp Sổ hộ khẩu hoặc Giấy chứng nhận kết hôn.
• Đối với cha mẹ: Giấy tờ xác định mối quan hệ như Sổ hộ khẩu, Giấy khai sinh.

Thời hạn nộp hồ sơ: Trong vòng 03 tháng kể từ ngày nộp tờ khai đăng ký người phụ thuộc. Quá thời hạn này, người nộp thuế sẽ không được tính giảm trừ cho người phụ thuộc đó.

5. Lời khuyên pháp lý

Người nộp thuế nên chủ động đăng ký mã số thuế cho người phụ thuộc sớm để thuận tiện cho việc kê khai. Việc kê khai trung thực và đầy đủ thông tin trên mẫu 05/QTT-TNCN không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn bảo vệ quyền lợi sát sườn của cá nhân trong việc giảm nhẹ gánh nặng thuế.