Kể từ ngày 01/12/2018, Nghị định 143/2018/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong chính sách an sinh xã hội đối với lao động là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam. Việc tham gia Bảo hiểm xã hội (BHXH) không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn đảm bảo quyền lợi lâu dài cho người lao động quốc tế.

Đối tượng người nước ngoài bắt buộc tham gia BHXH năm 2019

Theo quy định tại Điều 2 Nghị định 143/2018/NĐ-CP, người lao động là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc khi hội đủ các điều kiện sau:

• Có giấy phép lao động, chứng chỉ hành nghề hoặc giấy phép hành nghề do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp.
• Có hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 01 năm trở lên với người sử dụng lao động tại Việt Nam.

Tuy nhiên, pháp luật cũng quy định rõ 02 trường hợp ngoại lệ không thuộc diện đóng BHXH bắt buộc bao gồm:

1. Người lao động di chuyển trong nội bộ doanh nghiệp theo quy định tại khoản 1 Điều 3 Nghị định 11/2016/NĐ-CP (nhà quản lý, giám đốc điều hành, chuyên gia và lao động kỹ thuật di chuyển tạm thời sang hiện diện thương mại tại Việt Nam).
2. Người lao động đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định của pháp luật lao động Việt Nam (tính đến năm 2019 là nam đủ 60 tuổi, nữ đủ 55 tuổi).

Hồ sơ và thủ tục tham gia BHXH lần đầu

Quy trình thực hiện được hướng dẫn cụ thể tại Quyết định 595/QĐ-BHXH. Đơn vị sử dụng lao động cần chuẩn bị các loại giấy tờ sau:

Đối với người lao động:

• Tờ khai tham gia, điều chỉnh thông tin BHXH, BHYT (Mẫu TK1-TS).
• Các giấy tờ chứng minh (nếu có thay đổi thông tin hoặc hưởng quyền lợi cao hơn).

Đối với đơn vị sử dụng lao động:

• Tờ khai đơn vị tham gia, điều chỉnh thông tin BHXH, BHYT (Mẫu TK3-TS).
• Danh sách lao động tham gia BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ, BNN (Mẫu D02-TS).
• Bảng kê thông tin (Mẫu D01-TS).

Mức đóng BHXH cho người nước ngoài năm 2019

Trong giai đoạn từ ngày 01/12/2018 đến hết ngày 31/12/2021, mức đóng BHXH cho lao động nước ngoài được thực hiện theo lộ trình từng bước. Cụ thể, trong năm 2019, mức đóng như sau:

"Điều 12. Mức đóng và phương thức đóng của người sử dụng lao động
1. Người sử dụng lao động quy định tại khoản 3 Điều 2 của Nghị định này, hằng tháng đóng trên quỹ tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội của người lao động như sau:
a) 3% vào quỹ ốm đau và thai sản;
b) 0,5% vào quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp."

Như vậy, trong năm 2019, người lao động nước ngoài chưa phải đóng phần trích từ tiền lương của mình vào quỹ hưu trí và tử tuất. Toàn bộ mức đóng 3,5% do người sử dụng lao động chi trả.

Tiền lương tháng đóng BHXH và mức trần quy định

Tiền lương tháng đóng BHXH bao gồm mức lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác theo quy định của pháp luật lao động. Tuy nhiên, cần lưu ý về mức trần đóng BHXH:

• Mức tiền lương tháng đóng BHXH tối đa bằng 20 lần mức lương cơ sở.
• Tại thời điểm tháng 06/2019, mức lương cơ sở là 1.390.000 đồng/tháng.
• Do đó, mức lương tối đa để tính đóng BHXH là 27.800.000 đồng/tháng.

Việc tuân thủ đúng quy định về BHXH không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro pháp lý mà còn thể hiện sự chuyên nghiệp trong quản trị nhân sự quốc tế tại Việt Nam.