Trong bối cảnh ngành xây dựng Việt Nam đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ đầu năm 2021, việc nắm vững các quy định pháp lý về năng lực hành nghề là yếu tố then chốt đối với mỗi kỹ sư và kiến trúc sư. Đặc biệt, kể từ khi Nghị định 15/2021/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, các quy định về chứng chỉ hành nghề đã có nhiều thay đổi quan trọng nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính nhưng vẫn đảm bảo chất lượng nguồn nhân lực.

1. Thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng

Theo quy định tại Điều 64 Nghị định 15/2021/NĐ-CP, thẩm quyền cấp chứng chỉ được phân cấp rõ ràng dựa trên hạng năng lực, cụ thể như sau:

• Cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Bộ Xây dựng: Có thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề hạng I. Đây là cấp cao nhất, cho phép cá nhân tham gia vào các dự án quy mô lớn, công trình cấp đặc biệt.
• Sở Xây dựng các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương: Thực hiện cấp chứng chỉ hành nghề hạng II và hạng III cho cá nhân có hộ khẩu thường trú hoặc tạm trú tại địa phương.
• Tổ chức xã hội - nghề nghiệp: Các tổ chức như Hội Kiến trúc sư, Hội Kỹ sư xây dựng... được công nhận đủ điều kiện cũng có thẩm quyền cấp chứng chỉ hạng II, hạng III cho hội viên của mình.

2. Thành phần hồ sơ đề nghị cấp chứng chỉ lần đầu

Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và chính xác là bước quan trọng nhất để rút ngắn thời gian xét duyệt. Căn cứ Điều 76 Nghị định 15/2021/NĐ-CP, cá nhân cần chuẩn bị 01 bộ hồ sơ bao gồm:

• Đơn đề nghị: Theo mẫu quy định tại Phụ lục IV của Nghị định.
• Ảnh chân dung: 02 ảnh màu cỡ 4x6 cm, nền trắng, chụp trong vòng 06 tháng gần nhất.
• Văn bằng đào tạo: Bản sao có chứng thực bằng tốt nghiệp đại học, cao đẳng hoặc trung cấp phù hợp với lĩnh vực đề nghị cấp chứng chỉ.
• Bản kê khai kinh nghiệm: Các quyết định phân công công việc hoặc văn bản xác nhận của chủ đầu tư về các công việc tiêu biểu đã hoàn thành.
• Kết quả sát hạch: Bản sao chứng nhận đạt yêu cầu sát hạch (nếu đã thực hiện sát hạch trước đó).

"Cá nhân đề nghị cấp chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của các nội dung kê khai trong hồ sơ."

3. Trình tự và thủ tục thực hiện

Quy trình cấp chứng chỉ hiện nay đã được tối ưu hóa thông qua các cổng dịch vụ công trực tuyến, giúp cá nhân tiết kiệm thời gian đi lại:

Bước 1: Nộp hồ sơ

Cá nhân có thể lựa chọn nộp trực tiếp, gửi qua bưu điện hoặc nộp trực tuyến qua hệ thống của Bộ Xây dựng hoặc Sở Xây dựng địa phương.

Bước 2: Kiểm tra và tiếp nhận

Trong vòng 05 ngày làm việc, cơ quan có thẩm quyền sẽ kiểm tra tính đầy đủ của hồ sơ. Nếu hồ sơ thiếu hoặc không hợp lệ, cơ quan sẽ thông báo bằng văn bản để cá nhân bổ sung.

Bước 3: Xét duyệt và cấp chứng chỉ

Thời hạn giải quyết là 20 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ (đối với trường hợp cấp lần đầu). Kết quả sẽ được công bố trên trang thông tin điện tử của cơ quan cấp và tích hợp vào hệ thống quản lý năng lực hành nghề xây dựng toàn quốc.

4. Lệ phí cấp chứng chỉ theo quy định hiện hành

Mức thu lệ phí được thực hiện theo Thông tư 172/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính:

• Cấp lần đầu: 300.000 VNĐ/chứng chỉ.
• Cấp lại, cấp bổ sung hoặc chuyển đổi: 150.000 VNĐ/chứng chỉ (tương đương 50% mức cấp mới).

Lưu ý rằng mức lệ phí này có thể được điều chỉnh giảm trong các giai đoạn hỗ trợ doanh nghiệp và người dân do ảnh hưởng của dịch bệnh theo các thông tư đặc thù của Bộ Tài chính tại thời điểm đó.

Việc sở hữu chứng chỉ hành nghề không chỉ là yêu cầu bắt buộc về mặt pháp lý mà còn là minh chứng cho năng lực và uy tín của cá nhân trong ngành xây dựng. Hy vọng những hướng dẫn trên sẽ giúp quý độc giả thuận lợi hơn trong quá trình thực hiện thủ tục này.