Việc xác định nghĩa vụ thuế đối với các tổ chức, cá nhân nước ngoài kinh doanh tại Việt Nam (thường gọi là thuế nhà thầu) là một trong những nghiệp vụ phức tạp, đòi hỏi sự chính xác cao về căn cứ pháp lý và phương pháp tính toán. Đặc biệt, với sự ra đời của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành trong năm 2026, các doanh nghiệp cần cập nhật ngay lộ trình và cách thức xác định số thuế phải nộp để đảm bảo tuân thủ pháp luật.

Dưới đây là hướng dẫn chi tiết dựa trên quy định tại Thông tư 20/2026/TT-BTC về cách xác định thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với nhà thầu nước ngoài.

1. Công thức xác định số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp

Theo quy định tại khoản 3 Điều 7 Thông tư 20/2026/TT-BTC, số thuế TNDN mà nhà thầu nước ngoài hoặc nhà thầu phụ nước ngoài phải nộp được xác định dựa trên hai yếu tố chính: Doanh thu tính thuế và Tỷ lệ % thuế suất tương ứng với ngành nghề kinh doanh.

Số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp = Doanh thu tính thuế thu nhập doanh nghiệp x Tỷ lệ % trên doanh thu tính thuế thu nhập doanh nghiệp

Trong đó, Doanh thu tính thuế TNDN là toàn bộ số tiền mà nhà thầu nhận được từ việc cung cấp hàng hóa, dịch vụ tại Việt Nam, bao gồm cả các khoản chi phí do bên Việt Nam trả thay (nếu có) và chưa trừ các loại thuế phải nộp.

2. Cách xác định doanh thu tính thuế trong các trường hợp đặc biệt

Pháp luật thuế năm 2026 quy định rất chi tiết về cách xác định doanh thu cho từng loại hình hợp đồng và dịch vụ đặc thù:

2.1. Trường hợp hợp đồng không bao gồm thuế (Hợp đồng Net)

Nếu thỏa thuận giữa các bên quy định doanh thu nhà thầu nhận được là số tiền thuần (không bao gồm thuế TNDN), thì phải thực hiện quy đổi (gross-up) doanh thu để tính thuế theo công thức:

Doanh thu tính thuế TNDN = Doanh thu không bao gồm thuế / (1 - Tỷ lệ % trên doanh thu tính thuế TNDN)

2.2. Trường hợp có nhà thầu phụ Việt Nam

Nếu nhà thầu nước ngoài giao lại một phần công việc cho nhà thầu phụ Việt Nam, doanh thu tính thuế của nhà thầu nước ngoài sẽ không bao gồm giá trị phần công việc do nhà thầu phụ thực hiện, với điều kiện phần việc này đã được quy định rõ trong hợp đồng hoặc phụ lục hợp đồng ký kết trước đó.

2.3. Doanh thu đối với các dịch vụ vận tải và logistics

• Vận tải hàng không: Doanh thu tính thuế bao gồm tiền bán vé, vận đơn và các khoản thu khác phát sinh tại Việt Nam cho việc vận chuyển hành khách, hàng hóa trên các chuyến bay của chính hãng hoặc liên danh.
• Vận tải biển: Tính trên toàn bộ tiền cước thu được từ cảng xếp hàng của Việt Nam đến cảng cuối cùng bốc dỡ, bao gồm cả tiền cước của các lô hàng chuyển tải qua cảng trung gian.
• Dịch vụ kho vận (Logistics): Doanh thu tính thuế là toàn bộ số tiền nhận được nhưng được trừ đi cước vận chuyển quốc tế phải trả cho các hãng vận chuyển thực tế.

3. Tỷ lệ % thuế TNDN áp dụng cho từng ngành nghề

Việc áp dụng tỷ lệ % trên doanh thu tính thuế TNDN được thực hiện theo nguyên tắc phân loại ngành nghề quy định tại khoản 3 Điều 12 Nghị định 320/2025/NĐ-CP. Một số lưu ý quan trọng:

• Hợp đồng đa ngành nghề: Nếu hợp đồng bao gồm nhiều hoạt động kinh doanh khác nhau, doanh nghiệp phải tách riêng doanh thu từng phần để áp dụng tỷ lệ tương ứng. Nếu không tách riêng được, phải áp dụng tỷ lệ cao nhất cho toàn bộ giá trị hợp đồng.
• Hoạt động xây dựng, lắp đặt: Nếu có bao thầu nguyên vật liệu hoặc máy móc thiết bị mà không tách riêng được giá trị, tỷ lệ áp dụng là 2% trên toàn bộ giá trị hợp đồng. Nếu nhà thầu nước ngoài giao lại toàn bộ phần lắp đặt cho nhà thầu phụ và chỉ thực hiện dịch vụ, tỷ lệ áp dụng cho phần dịch vụ là 5%.
• Cung cấp máy móc kèm dịch vụ: Tương tự, nếu không tách riêng được giá trị máy móc và dịch vụ đi kèm (như lắp đặt, chạy thử, đào tạo), tỷ lệ chung là 2%.

Việc nắm vững các quy định tại Thông tư 20/2026/TT-BTC không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro về truy thu thuế và xử phạt vi phạm hành chính mà còn giúp tối ưu hóa chi phí trong các giao dịch quốc tế. Doanh nghiệp nên chủ động rà soát các điều khoản về thuế trong hợp đồng ngay từ giai đoạn đàm phán để có phương án kê khai phù hợp nhất.