Việc xác định chính xác doanh thu là bước quan trọng nhất để hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện nghĩa vụ lệ phí môn bài đúng quy định. Đặc biệt, từ năm 2020, với sự ra đời của Nghị định 22/2020/NĐ-CP và Thông tư 65/2020/TT-BTC, cách xác định doanh thu đã có những điều chỉnh cụ thể nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người nộp thuế.

1. Căn cứ pháp lý xác định doanh thu tính lệ phí môn bài

Theo quy định tại Điều 4 Nghị định 139/2016/NĐ-CP (được sửa đổi bởi khoản 2 Điều 1 Nghị định 22/2020/NĐ-CP), mức thu lệ phí môn bài đối với cá nhân, hộ gia đình được phân thành 03 mức dựa trên doanh thu hàng năm:

• Mức 1: Doanh thu trên 500 triệu đồng/năm - Nộp 1.000.000 đồng/năm.
• Mức 2: Doanh thu trên 300 đến 500 triệu đồng/năm - Nộp 500.000 đồng/năm.
• Mức 3: Doanh thu trên 100 đến 300 triệu đồng/năm - Nộp 300.000 đồng/năm.

Lưu ý rằng, nếu doanh thu từ 100 triệu đồng/năm trở xuống, hộ kinh doanh sẽ được miễn lệ phí môn bài theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 3 Nghị định 139/2016/NĐ-CP.

2. Cách xác định doanh thu cho từng đối tượng cụ thể

Việc xác định doanh thu không áp dụng cào bằng mà phụ thuộc vào tính chất hoạt động kinh doanh của cá nhân, hộ gia đình đó.

2.1. Đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thông thường

Theo hướng dẫn tại khoản 1 Điều 1 Thông tư 65/2020/TT-BTC, doanh thu làm căn cứ xác định mức thu lệ phí môn bài là tổng doanh thu tính thuế thu nhập cá nhân của năm trước liền kề.

"Doanh thu để làm căn cứ xác định mức thu lệ phí môn bài đối với cá nhân, nhóm cá nhân, hộ gia đình (trừ cá nhân cho thuê tài sản) là tổng doanh thu tính thuế thu nhập cá nhân năm trước liền kề của hoạt động sản xuất, kinh doanh (không bao gồm hoạt động cho thuê tài sản) của các địa điểm kinh doanh theo quy định tại Thông tư số 92/2015/TT-BTC."

Trường hợp hộ kinh doanh mới ra kinh doanh, doanh thu sẽ được xác định dựa trên doanh thu dự kiến của năm tính thuế. Nếu hộ kinh doanh đã giải thể hoặc tạm ngừng kinh doanh sau đó hoạt động trở lại mà không xác định được doanh thu năm trước, cơ quan thuế sẽ căn cứ vào doanh thu của các cơ sở kinh doanh cùng quy mô, địa bàn và ngành nghề để ấn định mức lệ phí.

2.2. Đối với cá nhân có hoạt động cho thuê tài sản

Riêng với đối tượng cho thuê tài sản (như cho thuê nhà, mặt bằng, xe tự lái...), doanh thu tính lệ phí môn bài là doanh thu tính thuế thu nhập cá nhân của các hợp đồng cho thuê tài sản của năm tính thuế hiện tại.

Nếu cá nhân phát sinh nhiều hợp đồng cho thuê tài sản tại một địa điểm thì doanh thu là tổng doanh thu từ các hợp đồng đó. Nếu phát sinh tại nhiều địa điểm khác nhau thì doanh thu được tính cho từng địa điểm kinh doanh.

3. Quy định về thời điểm ra kinh doanh và mức nộp

Một điểm quan trọng mà các hộ kinh doanh cần lưu ý là thời điểm bắt đầu hoạt động trong năm sẽ quyết định số tiền phải nộp:

• Ra kinh doanh trong 06 tháng đầu năm: Phải nộp mức lệ phí môn bài cho cả năm.
• Ra kinh doanh trong 06 tháng cuối năm (từ ngày 01/07): Chỉ phải nộp 50% mức lệ phí môn bài của cả năm.

Đặc biệt, theo khoản 1 Điều 1 Nghị định 22/2020/NĐ-CP, hộ kinh doanh mới thành lập sẽ được miễn lệ phí môn bài trong năm đầu tiên thành lập hoặc ra hoạt động sản xuất, kinh doanh (từ ngày 01 tháng 01 đến ngày 31 tháng 12).

4. Lời khuyên cho hộ kinh doanh

Để tránh các rủi ro pháp lý và bị xử phạt chậm nộp, hộ kinh doanh nên chủ động kê khai doanh thu trung thực và nộp lệ phí môn bài đúng hạn (thường là ngày 30/01 hàng năm đối với hộ đang kinh doanh). Việc nắm vững cách xác định doanh thu theo quy định tại Thông tư 302/2016/TT-BTC và các văn bản sửa đổi sẽ giúp quý vị tối ưu hóa chi phí và yên tâm phát triển kinh doanh.