Trong bối cảnh thị trường tài chính Việt Nam đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ vào năm 2019, việc tuân thủ các quy định về kê khai thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) là nhiệm vụ trọng tâm của các định chế tài chính trung gian. Đối với các Công ty chứng khoán và Công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán, việc lập Phụ lục kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh (Mẫu số 03-1C/TNDN) kèm theo tờ khai quyết toán thuế là yêu cầu bắt buộc để minh bạch hóa doanh thu và chi phí đặc thù của ngành.

Căn cứ pháp lý điều chỉnh việc kê khai thuế năm 2019

Tại thời điểm năm 2019, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực chứng khoán cần đặc biệt lưu ý các văn bản quy phạm pháp luật sau đây để đảm bảo tính chính xác khi lập phụ lục:

• Thông tư 156/2013/TT-BTC: Văn bản gốc hướng dẫn về quản lý thuế, quy định các mẫu biểu kê khai.
• Thông tư 78/2014/TT-BTC và Thông tư 96/2015/TT-BTC: Hướng dẫn chi tiết về các khoản chi phí được trừ và không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN.

Cấu trúc và cách xác định các chỉ tiêu trên Phụ lục 03-1C/TNDN

Phụ lục 03-1C/TNDN được thiết kế để phản ánh các nghiệp vụ kinh doanh đặc thù của ngành chứng khoán, khác biệt hoàn toàn so với các doanh nghiệp sản xuất, thương mại thông thường. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết cho các nhóm chỉ tiêu chính:

1. Doanh thu từ hoạt động nghiệp vụ (Chỉ tiêu [01])

Chỉ tiêu này tổng hợp toàn bộ các khoản thu từ phí cung cấp dịch vụ cho khách hàng và hoạt động tự doanh. Các kế toán viên cần phân loại chính xác:

• Thu phí môi giới (Chỉ tiêu [02]): Phản ánh doanh thu từ việc thực hiện lệnh mua/bán chứng khoán cho khách hàng.
• Thu phí quản lý danh mục và quản lý quỹ (Chỉ tiêu [03], [06]): Đặc biệt quan trọng đối với các công ty quản lý quỹ.
• Chênh lệch giá chứng khoán (Chỉ tiêu [09]): Đây là chỉ tiêu biến động mạnh nhất, phản ánh kết quả của hoạt động tự doanh và đầu tư tài chính.

2. Chi phí hoạt động và quản lý (Chỉ tiêu [11])

Pháp luật thuế năm 2019 quy định rất rõ về các khoản chi phí đặc thù được trừ đối với ngành chứng khoán:

• Phí thành viên và phí lưu ký (Chỉ tiêu [12], [13]): Các khoản phí nộp cho Sở Giao dịch Chứng khoán và Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam.
• Trích lập dự phòng (Chỉ tiêu [22]): Việc trích lập dự phòng giảm giá chứng khoán tự doanh phải tuân thủ đúng quy định tại Thông tư hướng dẫn về trích lập dự phòng của Bộ Tài chính để được tính vào chi phí hợp lệ.
• Chi phí lãi vay (Chỉ tiêu [17]): Cần lưu ý khống chế chi phí lãi vay nếu doanh nghiệp có giao dịch liên kết theo quy định tại Nghị định 20/2017/NĐ-CP (áp dụng cho kỳ tính thuế 2019).

Mẫu biểu Phụ lục 03-1C/TNDN chuẩn năm 2019

Dưới đây là cấu trúc bảng biểu chi tiết theo quy định tại Thông tư 156/2013/TT-BTC:

Ghi chú quan trọng: Số liệu tại chỉ tiêu [28] của Phụ lục này sẽ được kết chuyển trực tiếp vào chỉ tiêu A1 trên Tờ khai quyết toán thuế TNDN (Mẫu 03/TNDN).

Lời khuyên cho doanh nghiệp khi quyết toán thuế

Việc lập Phụ lục 03-1C/TNDN không chỉ đơn thuần là điền số liệu từ báo cáo tài chính. Doanh nghiệp cần thực hiện rà soát kỹ lưỡng các khoản chi phí không tương ứng với doanh thu tính thuế để thực hiện điều chỉnh tăng/giảm lợi nhuận trước thuế trên tờ khai chính. Đặc biệt, trong năm 2019, các cơ quan thuế tăng cường thanh tra đối với hoạt động chuyển giá và chi phí lãi vay, do đó các công ty chứng khoán cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ chứng minh tính hợp lý của các khoản chi này.