Trong hoạt động xuất nhập khẩu tại Việt Nam, việc quản lý hàng hóa miễn thuế theo dự án đầu tư là một quy trình nghiêm ngặt. Đối với các doanh nghiệp, đặc biệt là công ty cổ phần đang triển khai các dự án ưu đãi đầu tư, việc nắm vững cách lập và sử dụng Phiếu theo dõi trừ lùi hàng hóa miễn thuế là điều kiện tiên quyết để đảm bảo quyền lợi về thuế và tuân thủ pháp luật hải quan.

Căn cứ pháp lý điều chỉnh hoạt động miễn thuế năm 2019

Tính đến thời điểm năm 2019, các quy định về miễn thuế và thủ tục hải quan được thực hiện dựa trên hệ thống văn bản quy phạm pháp luật chặt chẽ. Cụ thể:

• Luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2016 quy định khung pháp lý cao nhất về các đối tượng được miễn thuế.
• Nghị định 134/2016/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết về hồ sơ, thủ tục miễn thuế khi làm thủ tục hải quan.
• Đặc biệt, Thông tư 39/2018/TT-BTC (sửa đổi Thông tư 38/2015/TT-BTC) là văn bản trực tiếp quy định về mẫu biểu và cách thức trừ lùi hàng hóa trên hệ thống điện tử hoặc bằng giấy.

Phiếu theo dõi trừ lùi là gì và tại sao cần thiết?

Phiếu theo dõi, trừ lùi hàng hóa miễn thuế là chứng từ dùng để ghi chép, theo dõi lượng hàng hóa thực tế nhập khẩu so với tổng lượng hàng hóa đã được phê duyệt trong Danh mục hàng hóa miễn thuế. Khi doanh nghiệp nhập khẩu một lô hàng, cơ quan hải quan sẽ căn cứ vào số lượng trên tờ khai để "trừ lùi" vào tổng định mức còn lại.

Việc trừ lùi đảm bảo rằng doanh nghiệp không nhập khẩu vượt quá số lượng hàng hóa được miễn thuế theo quy định tại Điều 30 Nghị định 134/2016/NĐ-CP về thông báo Danh mục hàng hóa miễn thuế dự kiến nhập khẩu.

Hướng dẫn chi tiết cách lập và quản lý phiếu năm 2019

Theo quy định hiện hành tại thời điểm năm 2019, quy trình thực hiện đối với trường hợp thông báo danh mục miễn thuế bằng giấy được thực hiện như sau:

1. Trách nhiệm của doanh nghiệp

Doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ thông tin tại các mục từ 1 đến 4 trên phiếu, bao gồm:

• Số và ngày của Danh mục hàng hóa miễn thuế dự kiến nhập khẩu đã được cơ quan hải quan tiếp nhận.
• Thông tin định danh doanh nghiệp: Tên, Mã số thuế, Địa chỉ trụ sở chính.
• Tên dự án đầu tư cụ thể được hưởng ưu đãi miễn thuế nhập khẩu.

2. Trách nhiệm của cơ quan Hải quan

Cơ quan hải quan nơi tiếp nhận phiếu theo dõi trừ lùi có trách nhiệm ghi số tờ, tờ số và đóng dấu treo lên tất cả các tờ của phiếu (nếu phiếu gồm nhiều tờ). Trong quá trình làm thủ tục nhập khẩu, công chức hải quan tại Chi cục nơi làm thủ tục sẽ ghi số liệu tại các cột từ 1 đến 7, thực hiện ký tên và đóng dấu công chức xác nhận việc trừ lùi.

3. Kết thúc quá trình nhập khẩu

Khi tổ chức hoặc cá nhân đã nhập khẩu hết hàng hóa theo Danh mục đã thông báo, Chi cục Hải quan cuối cùng thực hiện thủ tục nhập khẩu sẽ xác nhận lên bản chính của Phiếu theo dõi trừ lùi với nội dung “đã nhập hết hàng hóa miễn thuế”. Sau đó, đơn vị này sẽ sao y bản chính 01 bản để gửi về Cục Hải quan nơi tiếp nhận thông báo Danh mục ban đầu để tất toán hồ sơ.

Lưu ý quan trọng cho doanh nghiệp công ty cổ phần

Trong bối cảnh đẩy mạnh hiện đại hóa hải quan năm 2019, hầu hết các thủ tục đã được thực hiện qua Hệ thống VNACCS/VCIS. Tuy nhiên, đối với các trường hợp đặc thù phải sử dụng phiếu giấy, doanh nghiệp cần lưu ý:

• Tính chính xác: Mọi sai sót về tên hàng hoặc quy cách phẩm chất so với Danh mục miễn thuế đều có thể dẫn đến việc bị từ chối trừ lùi và phải nộp thuế nhập khẩu.
• Bảo quản chứng từ: Phiếu theo dõi trừ lùi bản chính là chứng từ cực kỳ quan trọng trong việc quyết toán thuế sau này.
• Thời hạn: Cần đối chiếu thời hạn hiệu lực của dự án đầu tư để đảm bảo hàng hóa nhập khẩu vẫn nằm trong giai đoạn được miễn thuế theo quy định.

Việc tuân thủ đúng quy trình lập và sử dụng Phiếu theo dõi trừ lùi không chỉ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí thuế mà còn thể hiện sự chuyên nghiệp, minh bạch trong hoạt động quản trị rủi ro pháp lý của công ty.