Từ ngày 15/03/2019, Thông tư 01/2019/TT-BLĐTBXH chính thức có hiệu lực, mang đến những thay đổi quan trọng trong việc xác định mức độ khuyết tật và quản lý Giấy xác nhận khuyết tật. Việc nắm rõ các trường hợp phải cấp đổi, cấp lại không chỉ giúp người khuyết tật đảm bảo quyền lợi cá nhân mà còn giúp cơ quan quản lý cập nhật dữ liệu chính xác.

1. Các trường hợp bắt buộc phải cấp đổi Giấy xác nhận khuyết tật

Theo quy định tại khoản 1 Điều 8 Thông tư 01/2019/TT-BLĐTBXH, có hai trường hợp cụ thể mà người khuyết tật cần thực hiện thủ tục cấp đổi:

• Sai lệch thông tin cá nhân: Khi thông tin trên Giấy xác nhận khuyết tật không khớp với Chứng minh nhân dân, Căn cước công dân hoặc các giấy tờ pháp lý tùy thân khác. Điều này thường xảy ra khi người dân thay đổi thông tin hộ tịch hoặc có sai sót trong quá trình nhập liệu ban đầu.
• Giấy bị hư hỏng: Trong quá trình sử dụng, nếu Giấy xác nhận khuyết tật bị rách, nát, nhòe chữ hoặc hư hỏng đến mức không thể nhận diện được các thông tin quan trọng, người dân cần chủ động làm thủ tục đổi mới để tránh gặp khó khăn khi thực hiện các giao dịch hành chính.

2. Khi nào cần làm thủ tục cấp lại Giấy xác nhận khuyết tật?

Thủ tục cấp lại thường phức tạp hơn cấp đổi vì có thể liên quan đến việc xác định lại tình trạng sức khỏe. Khoản 2 Điều 8 Thông tư 01/2019/TT-BLĐTBXH quy định các trường hợp sau:

• Thay đổi dạng hoặc mức độ khuyết tật: Đây là trường hợp quan trọng nhất. Khi tình trạng sức khỏe của người khuyết tật có biến chuyển (nặng hơn hoặc nhẹ đi), cần phải thực hiện xác định lại để cấp giấy mới phù hợp với thực tế.
• Mất giấy xác nhận: Trường hợp người dân làm thất lạc giấy tờ, cần báo ngay với cơ quan có thẩm quyền để được hướng dẫn cấp lại.
• Đủ 6 tuổi trở lên: Đối với trẻ em khuyết tật, khi đạt mốc 6 tuổi, cần phải thực hiện thủ tục cấp lại giấy (trừ một số trường hợp khuyết tật đặc biệt nặng theo quy định cụ thể tại Thông tư).

3. Hồ sơ và trình tự thực hiện theo quy định mới

Để quá trình thực hiện được nhanh chóng, người dân cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo Điều 4 Thông tư 01/2019/TT-BLĐTBXH:

Điều 4. Hồ sơ đề nghị xác định, xác định lại mức độ khuyết tật; cấp, cấp đổi, cấp lại Giấy xác nhận khuyết tật
1. Đơn đề nghị xác định, xác định lại mức độ khuyết tật và cấp, cấp đổi, cấp lại Giấy xác nhận khuyết tật theo Mẫu số 01 ban hành kèm theo Thông tư này.
2. Bản sao các giấy tờ liên quan đến khuyết tật (nếu có) như: bệnh án, giấy tờ khám, điều trị, phẫu thuật, Giấy xác nhận khuyết tật cũ và các giấy tờ có liên quan khác...

Trình tự thực hiện được quy định rõ tại Điều 9 Thông tư 01/2019/TT-BLĐTBXH. Người dân nộp đơn tại UBND cấp xã nơi cư trú. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, Chủ tịch UBND cấp xã sẽ căn cứ hồ sơ để quyết định việc cấp đổi hoặc cấp lại. Lưu ý rằng khi nhận giấy mới, người dân phải nộp lại Giấy xác nhận khuyết tật cũ để cơ quan chức năng thu hồi.

4. Trường hợp bị thu hồi Giấy xác nhận khuyết tật

Pháp luật cũng quy định nghiêm ngặt về việc thu hồi giấy tờ trong trường hợp cơ quan có thẩm quyền kết luận việc xác định dạng hoặc mức độ khuyết tật trước đó là không chính xác. Điều này nhằm đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong việc thực hiện các chính sách an sinh xã hội của Nhà nước.

Việc thực hiện đúng các quy định về cấp đổi, cấp lại Giấy xác nhận khuyết tật theo Thông tư 01/2019/TT-BLĐTBXH là trách nhiệm và quyền lợi của mỗi công dân, góp phần xây dựng hệ thống dữ liệu về người khuyết tật chính xác và hiệu quả.