Trong hoạt động kinh doanh, việc tiếp nhận hoặc xuất các hóa đơn không chịu thuế giá trị gia tăng (GTGT) là điều thường xuyên xảy ra. Tuy nhiên, một câu hỏi khiến không ít kế toán đau đầu là: Hóa đơn không chịu thuế GTGT có phải kê khai không? Việc hiểu sai quy định có thể dẫn đến những sai sót không đáng có trong báo cáo thuế định kỳ.

Hóa đơn không chịu thuế GTGT có bắt buộc phải kê khai?

Căn cứ theo các quy định hiện hành, đối với hóa đơn không chịu thuế GTGT, doanh nghiệp có thể lựa chọn kê khai hoặc không kê khai lên Tờ khai thuế 01/GTGT. Nguyên nhân là do trên các hóa đơn này không phát sinh số tiền thuế GTGT, do đó không làm thay đổi nghĩa vụ thuế phải nộp của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, để đảm bảo tính minh bạch và dễ dàng đối chiếu số liệu với sổ kế toán, các chuyên gia thường khuyến khích doanh nghiệp nên thực hiện kê khai đầy đủ. Điều này giúp cơ quan thuế nắm bắt được tổng giá trị hàng hóa, dịch vụ luân chuyển trong kỳ của đơn vị.

Hướng dẫn chi tiết cách kê khai trên Tờ khai thuế 01/GTGT

Nếu doanh nghiệp lựa chọn kê khai để quản lý dòng tiền và hàng hóa chặt chẽ hơn, việc kê khai cần tuân thủ đúng các chỉ tiêu trên tờ khai 01/GTGT như sau:

• Đối với bên mua: Kế toán thực hiện kê khai số tiền tổng thanh toán hoặc thành tiền vào chỉ tiêu [23] (Giá trị và thuế giá trị gia tăng của hàng hóa, dịch vụ mua vào). Lưu ý rằng tại chỉ tiêu [24] và [25], giá trị thuế sẽ bằng 0.
• Đối với bên bán: Doanh nghiệp thực hiện kê khai doanh thu từ các mặt hàng này vào chỉ tiêu [26] (Hàng hóa, dịch vụ bán ra không chịu thuế giá trị gia tăng).

Danh mục các mặt hàng không chịu thuế GTGT theo quy định

Việc xác định đúng đối tượng không chịu thuế là bước tiên quyết để xuất hóa đơn chính xác. Theo quy định tại Điều 4 Thông tư 219/2013/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 151/2014/TT-BTC và Thông tư 26/2015/TT-BTC), các nhóm hàng hóa, dịch vụ không chịu thuế bao gồm:

"1. Sản phẩm trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, hải sản nuôi trồng, đánh bắt chưa chế biến thành các sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường...
2. Sản phẩm là giống vật nuôi, giống cây trồng...
3. Tưới, tiêu nước; cày, bừa đất; nạo vét kênh, mương nội đồng phục vụ sản xuất nông nghiệp...
4. Sản phẩm muối được sản xuất từ nước biển, muối mỏ tự nhiên...
5. Nhà ở thuộc sở hữu nhà nước do Nhà nước bán cho người đang thuê..."

Ngoài ra, các dịch vụ tài chính, ngân hàng, kinh doanh chứng khoán, dịch vụ y tế, giáo dục đào tạo cũng nằm trong danh mục ưu đãi không chịu thuế này. Doanh nghiệp cần tra cứu kỹ Thông tư 219/2013/TT-BTC để áp dụng đúng cho từng trường hợp cụ thể của mình.

Tóm lại, dù pháp luật không bắt buộc kê khai hóa đơn không chịu thuế GTGT, nhưng việc kê khai khoa học sẽ giúp doanh nghiệp chuyên nghiệp hóa quy trình kế toán và tránh được những giải trình phức tạp khi quyết toán thuế sau này.