Bước sang năm 2026, hệ thống chính sách thuế đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh tại Việt Nam có những thay đổi mang tính bước ngoặt. Việc nắm bắt chính xác cách tính thuế hộ kinh doanh nhỏ lẻ 2026 không chỉ giúp chủ hộ tuân thủ đúng pháp luật mà còn tối ưu hóa dòng tiền trong bối cảnh ngưỡng doanh thu chịu thuế có sự điều chỉnh mạnh mẽ.

1. Ngưỡng doanh thu nộp thuế năm 2026: Thay đổi mang tính bước ngoặt

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026 chính là việc nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế. Cụ thể, tại khoản 1 Điều 7 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 quy định:

Cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh có mức doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống không phải nộp thuế thu nhập cá nhân.

Đồng nhất với quy định này, khoản 25 Điều 5 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 cũng nêu rõ hàng hóa, dịch vụ của hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống thuộc đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng (GTGT).

Như vậy, kể từ năm 2026, chỉ những hộ kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm mới phát sinh nghĩa vụ nộp thuế TNCN và thuế GTGT. Đây là một chính sách khoan thư sức dân, hỗ trợ rất lớn cho các hộ kinh doanh nhỏ lẻ.

2. Cách tính thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) cho hộ kinh doanh

Đối với các hộ kinh doanh có doanh thu vượt ngưỡng 500 triệu đồng, việc tính thuế TNCN được thực hiện theo các phương pháp khác nhau tùy thuộc vào quy mô doanh thu.

2.1. Phương pháp tính thuế theo thu nhập

Đây là phương pháp áp dụng cho hộ kinh doanh có doanh thu từ trên 500 triệu đến 03 tỷ đồng (có thể lựa chọn) hoặc bắt buộc đối với hộ có doanh thu trên 03 tỷ đồng. Công thức xác định như sau:

Thuế TNCN = (Doanh thu – Chi phí hợp lý) x Thuế suất

Trong đó, thuế suất được phân bậc như sau:

• Doanh thu đến 03 tỷ đồng: Thuế suất 15%.
• Doanh thu trên 03 tỷ đến 50 tỷ đồng: Thuế suất 17%.
• Doanh thu trên 50 tỷ đồng: Thuế suất 20%.

2.2. Phương pháp tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu

Đối với hộ kinh doanh nhỏ lẻ có doanh thu dưới 03 tỷ đồng, nếu không lựa chọn tính theo thu nhập, có thể áp dụng tính thuế theo tỷ lệ trên phần doanh thu vượt ngưỡng 500 triệu đồng:

Thuế TNCN = (Doanh thu tính thuế - 500 triệu) x Thuế suất ngành nghề

Thuế suất tùy thuộc vào lĩnh vực hoạt động:

• Phân phối, cung cấp hàng hóa: 0,5%.
• Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu: 2%.
• Sản xuất, vận tải, dịch vụ gắn với hàng hóa: 1,5%.
• Cho thuê tài sản, đại lý bảo hiểm, xổ số: 5%.

3. Cách tính thuế Giá trị gia tăng (GTGT) năm 2026

Theo quy định tại Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, hộ kinh doanh có thể áp dụng một trong hai phương pháp sau:

3.1. Phương pháp trực tiếp trên doanh thu

Đây là phương pháp phổ biến nhất đối với hộ kinh doanh nhỏ lẻ. Số thuế phải nộp được tính bằng tỷ lệ % nhân với doanh thu:

Thuế GTGT phải nộp = Doanh thu x Tỷ lệ %

Tỷ lệ % được quy định tại Điều 12 của Luật này, dao động từ 1% đến 5% tùy ngành nghề.

3.2. Phương pháp khấu trừ thuế

Hộ kinh doanh có quy mô lớn, thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn chứng từ có thể đăng ký áp dụng phương pháp khấu trừ theo quy định tại Điều 11:

Thuế GTGT phải nộp = Thuế GTGT đầu ra - Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ

4. Lời khuyên cho hộ kinh doanh nhỏ lẻ

Với việc nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế lên 500 triệu đồng, phần lớn các hộ kinh doanh nhỏ lẻ sẽ được hưởng lợi. Tuy nhiên, các chủ hộ cần lưu ý việc lưu trữ hóa đơn, chứng từ đầu vào và đầu ra một cách khoa học. Việc này không chỉ phục vụ công tác quyết toán thuế mà còn là căn cứ để bảo vệ quyền lợi của hộ kinh doanh khi có thanh tra, kiểm tra từ cơ quan thuế.

Nếu doanh thu của bạn tiệm cận ngưỡng 500 triệu hoặc 03 tỷ đồng, hãy cân nhắc kỹ việc lựa chọn phương pháp tính thuế (theo thu nhập hay theo doanh thu) để đảm bảo mức thuế phải nộp là thấp nhất và phù hợp với năng lực quản lý kế toán của mình.