Việc áp dụng quản lý rủi ro trong quản lý thuế là một bước tiến quan trọng nhằm đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong nghĩa vụ thuế. Đặc biệt, với sự ra đời của Thông tư 31/2021/TT-BTC, các tiêu chí và biện pháp xử lý đối với từng mức độ rủi ro của hộ kinh doanh và cá nhân đã được quy định cụ thể và chặt chẽ hơn.

Phân loại mức độ rủi ro: Chìa khóa trong quản lý thuế hiện đại

Theo quy định tại Điều 13 Thông tư 31/2021/TT-BTC, cơ quan thuế sẽ căn cứ vào kết quả đánh giá tuân thủ pháp luật và phân loại mức độ rủi ro để xác định danh sách người nộp thuế cần chú trọng quản lý. Việc phân loại này không chỉ giúp cơ quan thuế tối ưu hóa nguồn lực mà còn giúp người nộp thuế tự giác hơn trong việc thực hiện nghĩa vụ của mình.

Cụ thể, tại Điều 15 Thông tư 31/2021/TT-BTC, các biện pháp quản lý rủi ro đối với cá nhân và hộ kinh doanh được chia thành 3 nhóm đối tượng chính:

1. Đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh

Đây là nhóm đối tượng có sự biến động lớn về doanh thu và quy mô. Cơ quan thuế sẽ áp dụng các biện pháp tương ứng với từng mức độ rủi ro:

• Mức rủi ro cao: Cơ quan thuế sẽ thực hiện rà soát, kiểm tra và xác minh các thông tin liên quan để làm cơ sở xác định lại doanh thu thực tế. Đồng thời, lập danh sách kiểm tra, khảo sát trực tiếp để đối chiếu nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh và các tổ chức liên quan.
• Mức rủi ro trung bình: Hệ thống sẽ lựa chọn ngẫu nhiên để đưa vào danh sách khảo sát doanh thu, nhằm đảm bảo tính khách quan trong việc đánh giá.
• Mức rủi ro thấp: Hồ sơ sẽ được lưu giữ và tiếp tục theo dõi, phân loại cho kỳ đánh giá tiếp theo.

2. Đối với cá nhân có thu nhập chịu thuế TNCN (ngoài kinh doanh)

Đối với các cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công hoặc các nguồn khác, việc quản lý rủi ro tập trung vào tính chính xác của việc kê khai:

• Rủi ro cao: Sẽ bị đưa vào danh sách kiểm tra, xác minh thực tế theo quy định hiện hành.
• Rủi ro trung bình và thấp: Tiếp tục theo dõi và phân loại định kỳ.

Đáng chú ý, nếu cá nhân nhận thu nhập thông qua các tổ chức chi trả, cơ quan thuế sẽ kiểm soát thông qua việc phân tích dấu hiệu rủi ro của chính tổ chức chi trả đó.

3. Quản lý rủi ro đối với các khoản thu từ đất đai

Các giao dịch liên quan đến đất đai và tài sản gắn liền với đất luôn tiềm ẩn rủi ro về giá trị kê khai. khoản 3 Điều 15 Thông tư 31/2021/TT-BTC quy định:

"a) Rủi ro cao: Thực hiện phân tích hồ sơ, lập danh sách trình thủ trưởng cơ quan thuế kế hoạch kiểm tra tại trụ sở cơ quan thuế, thực hiện kiểm tra hồ sơ khai thuế tại trụ sở cơ quan thuế theo quy định hiện hành đối với cá nhân và tổ chức có liên quan;"

Đối với mức rủi ro trung bình và thấp, cơ quan thuế thực hiện lưu hồ sơ và phân loại cho kỳ tiếp theo.

Lời khuyên cho hộ kinh doanh và cá nhân

Để tránh rơi vào nhóm "rủi ro cao", người nộp thuế cần chủ động kê khai trung thực doanh thu và các khoản thu nhập. Việc nắm vững các quy định tại Thông tư 31/2021/TT-BTC sẽ giúp quý vị tự tin hơn trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế, đồng thời hạn chế tối đa các cuộc kiểm tra, xác minh không đáng có từ cơ quan chức năng.