Trong bối cảnh đại dịch Covid-19 diễn biến phức tạp tại Thủ đô, việc triển khai các gói an sinh xã hội trở thành điểm tựa quan trọng cho người dân. Để đảm bảo chính sách đến đúng đối tượng, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Hà Nội đã ban hành các văn bản hướng dẫn cụ thể về việc xác định lao động không có giao kết hợp đồng lao động (lao động tự do) được hưởng hỗ trợ theo Quyết định 3642/QĐ-UBND.

Lao động tự do và người giao hàng (shipper) là những đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề bởi giãn cách xã hội (ảnh minh họa)

1. Tiêu chí xác định lao động tự do được hỗ trợ

Theo hướng dẫn tại Công văn 4899/SLĐTBXH-VLATLĐ và Công văn 5184/SLĐTBXH-VLATLĐ, người lao động tự do được xét duyệt hỗ trợ 1,5 triệu đồng nếu đáp ứng đủ các điều kiện sau:

• Cư trú hợp pháp: Bao gồm cả người có hộ khẩu thường trú và người tạm trú đã được cơ quan công an xác nhận. Đặc biệt, đối với lao động ngoại tỉnh bị kẹt lại Hà Nội do giãn cách theo Chỉ thị 17/CT-UBND, dù mới cư trú ngắn ngày nhưng không thể rời đi vẫn được xem xét hỗ trợ.
• Mất việc làm: Bị dừng hoạt động trong thời gian từ ngày 01/5/2021 đến ngày 31/12/2021 do thực hiện các biện pháp phòng chống dịch.
• Thu nhập chính: Công việc bị mất phải là nguồn thu nhập chính của người lao động.

2. Phân loại đối tượng: Ai được nhận, ai không?

Việc xác định đối tượng dựa trên loại hình kinh doanh và quan hệ lao động là mấu chốt để xét duyệt hồ sơ:

Nhóm đối tượng ĐƯỢC hỗ trợ:

• Người bán hàng rong, quà vặt: Những người kinh doanh lưu động, không có địa điểm cố định.
• Lao động tự làm trong các hộ kinh doanh không thuộc diện đăng ký kinh doanh: Ví dụ như thợ may tại nhà, thợ xây dựng riêng lẻ, thợ điện nước, nhôm kính hoạt động tự do.
• Lái xe công nghệ và Shipper: Các đối tượng lái xe Grab, Uber, shipper của Now, Ahamove... không có hợp đồng lao động với công ty.
• Gia sư độc lập: Những người tự dạy kèm tại nhà học sinh, không thông qua các trung tâm gia sư.
• Người giúp việc theo giờ: Làm việc không thường xuyên, không phát sinh quan hệ lao động ổn định theo Điều 161 và Điều 162 Bộ luật Lao động 2019.

Người bán hàng rong gặp khó khăn khi các chợ dân sinh tạm dừng hoạt động (ảnh minh họa)

Nhóm đối tượng KHÔNG được hỗ trợ:

• Lao động trong hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh: Những trường hợp này không thuộc diện hỗ trợ lao động tự do theo Quyết định 3642/QĐ-UBND.
• Người giúp việc gia đình thường xuyên: Do bắt buộc phải giao kết hợp đồng lao động bằng văn bản.
• Lái xe taxi truyền thống, xe du lịch gia đình: Do đây là ngành nghề kinh doanh có điều kiện theo Luật Đầu tư 2020 và Nghị định 10/2020/NĐ-CP, thuộc diện phải đăng ký kinh doanh.
• Thợ xây làm việc theo nhóm có cai thầu: Trường hợp này được xác định là có phát sinh quan hệ lao động (chủ - thợ).

3. Mức hỗ trợ và nguyên tắc chi trả

Căn cứ Nghị quyết 68/NQ-CP, mỗi đối tượng chỉ được hưởng hỗ trợ 01 lần duy nhất trong một chính sách. Tại Hà Nội, mức hỗ trợ cho lao động tự do là 1.500.000 đồng/người.

"Người lao động bị mất việc làm trong khoảng thời gian từ ngày 01/5/2021 đến ngày 31/12/2021, không tính số lần mất việc làm thì mỗi người lao động tự do chỉ được hỗ trợ 01 lần là 1.500.000 đồng."

Đối với những trường hợp cực kỳ khó khăn nhưng không đủ điều kiện hưởng theo các chính sách của Chính phủ và Thành phố, UBND cấp xã sẽ rà soát để hỗ trợ theo hướng dẫn của Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội.

Nếu có thắc mắc về các chính sách hỗ trợ lao động gặp khó khăn do Covid-19, người dân có thể liên hệ tổng đài giải đáp của cơ quan chức năng để được hướng dẫn chi tiết hồ sơ và quy trình xét duyệt tại địa phương cư trú.