Trong bối cảnh ngành giáo dục đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ với việc ban hành Luật Giáo dục 2019, việc nắm vững các quy định về xử phạt vi phạm hành chính là điều vô cùng cần thiết đối với mỗi nhà giáo. Hiện nay, các hành vi vi phạm trong lĩnh vực giáo dục vẫn đang được điều chỉnh trực tiếp bởi Nghị định 138/2013/NĐ-CP.

1. Nhóm vi phạm liên quan đến đạo đức nhà giáo và học sinh

Đạo đức nghề nghiệp là nền tảng của ngành giáo dục. Do đó, các hành vi xâm phạm đến danh dự, thân thể học sinh luôn bị xử lý nghiêm khắc. Theo quy định tại khoản 2 Điều 21 Nghị định 138/2013/NĐ-CP, giáo viên có hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm, ngược đãi hoặc xâm phạm thân thể người học sẽ bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.

Bên cạnh hình thức phạt tiền, người vi phạm còn phải chịu hình thức xử phạt bổ sung là đình chỉ giảng dạy từ 01 đến 06 tháng. Đây là lời cảnh tỉnh nghiêm khắc đối với những trường hợp thiếu kiềm chế trong môi trường sư phạm.

2. Quy định về xử phạt trong hoạt động dạy thêm, học thêm

Dạy thêm không đúng quy định là vấn đề nhức nhối gây ảnh hưởng đến uy tín của ngành. Nghị định 138/2013/NĐ-CP quy định cụ thể các mức phạt tại Điều 7 như sau:

• Dạy thêm không đảm bảo cơ sở vật chất: Phạt từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng theo điểm a khoản 1 Điều 7.
• Dạy thêm không đúng đối tượng: Phạt từ 2.000.000 đồng đến 4.000.000 đồng và tước quyền sử dụng giấy phép dạy thêm từ 06 - 12 tháng theo điểm b khoản 1 Điều 7.
• Dạy thêm không đúng nội dung cấp phép: Phạt từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng theo điểm c khoản 1 Điều 7.
• Dạy thêm khi chưa được cấp phép: Mức phạt cao nhất lên đến 12.000.000 đồng và đình chỉ hoạt động dạy thêm đến 24 tháng theo điểm d khoản 1 Điều 7.

3. Vi phạm nghiêm trọng trong công tác thi cử và chấm thi

Tính minh bạch trong thi cử là yếu tố sống còn của chất lượng giáo dục. Các hành vi gian lận hoặc thiếu trách nhiệm trong khâu coi thi, chấm thi sẽ bị xử phạt rất nặng theo Điều 13 Nghị định 138/2013/NĐ-CP:

• Trợ giúp thí sinh làm bài: Phạt từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng theo điểm b khoản 3 Điều 13.
• Sửa chữa nội dung bài thi hoặc sửa điểm trái quy định: Phạt từ 5.000.000 đồng đến 7.000.000 đồng theo điểm d khoản 3 Điều 13.
• Đánh tráo bài thi: Phạt từ 7.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng theo điểm đ khoản 3 Điều 13.
• Làm mất bài thi của thí sinh: Phạt từ 10.000.000 đồng đến 12.000.000 đồng theo khoản 4 Điều 13.
• Làm lộ bí mật hoặc làm mất đề thi: Đây là hành vi đặc biệt nghiêm trọng với mức phạt từ 20.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng theo khoản 5 Điều 13.

4. Góc nhìn từ Luật Giáo dục 2019 và dự thảo mới

Tính đến tháng 08/2019, mặc dù Luật Giáo dục 2019 đã được thông qua nhưng phải đến ngày 01/07/2020 mới chính thức có hiệu lực. Tuy nhiên, các cơ quan chức năng đang khẩn trương xây dựng dự thảo Nghị định mới để thay thế cho Nghị định 138/2013/NĐ-CP nhằm phù hợp với tình hình thực tế.

Dự kiến, các mức phạt đối với hành vi ép buộc học sinh học thêm hoặc xâm phạm thân thể người học sẽ tăng mạnh để tăng tính răn đe. Giáo viên cần chủ động cập nhật kiến thức pháp luật để vừa bảo vệ quyền lợi bản thân, vừa xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, văn minh.