Trong lộ trình chuẩn hóa đội ngũ nhà giáo, trình độ ngoại ngữ là một trong những tiêu chuẩn bắt buộc để xếp hạng chức danh nghề nghiệp. Tính đến thời điểm tháng 4/2019, việc áp dụng Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam đã trở thành thước đo chính xác cho năng lực của giáo viên các cấp.

Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc của Việt Nam là gì?

Theo quy định tại Thông tư 01/2014/TT-BGDĐT, Khung năng lực ngoại ngữ (KNLNN) Việt Nam được phát triển trên cơ sở tham chiếu Khung tham chiếu chung Châu Âu (CEFR), chia làm 3 cấp và 6 bậc như sau:

• Cấp Sơ cấp: Gồm Bậc 1 (tương đương A1) và Bậc 2 (tương đương A2).
• Cấp Trung cấp: Gồm Bậc 3 (tương đương B1) và Bậc 4 (tương đương B2).
• Cấp Cao cấp: Gồm Bậc 5 (tương đương C1) và Bậc 6 (tương đương C2).

Việc nắm vững các bậc năng lực này giúp giáo viên xác định đúng lộ trình bồi dưỡng để đáp ứng yêu cầu công việc và thăng hạng chức danh nghề nghiệp.

Tiêu chuẩn trình độ ngoại ngữ đối với giáo viên Tiểu học

Căn cứ vào Thông tư liên tịch 21/2015/TTLT-BGDĐT-BNV, yêu cầu về ngoại ngữ đối với giáo viên tiểu học công lập được quy định cụ thể cho từng hạng:

• Giáo viên tiểu học hạng II (Mã số V.07.03.07): Yêu cầu có trình độ ngoại ngữ Bậc 2 theo quy định tại Thông tư 01/2014/TT-BGDĐT. Đối với giáo viên dạy ngoại ngữ, yêu cầu ngoại ngữ thứ hai phải đạt Bậc 2.
• Giáo viên tiểu học hạng III (Mã số V.07.03.08): Tương tự hạng II, yêu cầu trình độ ngoại ngữ Bậc 2 hoặc chứng chỉ tiếng dân tộc đối với vị trí việc làm yêu cầu tiếng dân tộc.
• Giáo viên tiểu học hạng IV (Mã số V.07.03.09): Yêu cầu trình độ ngoại ngữ Bậc 1. Đối với giáo viên dạy ngoại ngữ, ngoại ngữ thứ hai phải đạt Bậc 1.

Yêu cầu ngoại ngữ đối với giáo viên Trung học cơ sở (THCS)

Theo Thông tư liên tịch 22/2015/TTLT-BGDĐT-BNV, tiêu chuẩn ngoại ngữ của giáo viên cấp 2 cao hơn so với cấp 1:

• Giáo viên THCS hạng I (Mã số V.07.04.10): Yêu cầu trình độ ngoại ngữ Bậc 3. Giáo viên dạy ngoại ngữ phải có trình độ ngoại ngữ thứ hai đạt Bậc 3.
• Giáo viên THCS hạng II (Mã số V.07.04.11): Yêu cầu trình độ ngoại ngữ Bậc 2. Giáo viên dạy ngoại ngữ phải có trình độ ngoại ngữ thứ hai đạt Bậc 2.
• Giáo viên THCS hạng III (Mã số V.07.04.12): Yêu cầu trình độ ngoại ngữ Bậc 1. Giáo viên dạy ngoại ngữ phải có trình độ ngoại ngữ thứ hai đạt Bậc 1.

Tiêu chuẩn ngoại ngữ đối với giáo viên Trung học phổ thông (THPT)

Đối với cấp THPT, Thông tư liên tịch 23/2015/TTLT-BGDĐT-BNV quy định:

• Giáo viên THPT hạng I (Mã số V.07.05.13): Yêu cầu trình độ ngoại ngữ Bậc 3.
• Giáo viên THPT hạng II (Mã số V.07.05.14): Yêu cầu trình độ ngoại ngữ Bậc 2.
• Giáo viên THPT hạng III (Mã số V.07.05.15): Yêu cầu trình độ ngoại ngữ Bậc 2. Đây là điểm khác biệt so với cấp THCS khi hạng thấp nhất của THPT đã yêu cầu Bậc 2.

Chứng chỉ ngoại ngữ cấp ở đâu mới có giá trị pháp lý?

Đây là vấn đề mà nhiều giáo viên quan tâm trong năm 2019. Theo Thông tư 23/2017/TT-BGDĐT, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã siết chặt quy trình đánh giá và cấp chứng chỉ. Tính đến thời điểm hiện tại, chỉ có các đơn vị được Bộ cấp phép mới có quyền tổ chức thi và cấp chứng chỉ theo KNLNN 6 bậc.

Các đơn vị tiêu biểu bao gồm: Trường Đại học Ngoại ngữ - ĐHQG Hà Nội, Trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Đà Nẵng, Trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Huế, và Trường Đại học Sư phạm TP.HCM. Giáo viên cần lưu ý tránh các trung tâm không phép để đảm bảo chứng chỉ có giá trị khi xét thăng hạng.

Việc tuân thủ các quy định về chứng chỉ ngoại ngữ không chỉ là yêu cầu hành chính mà còn là cơ hội để mỗi giáo viên tự nâng cao năng lực bản thân, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong kỷ nguyên hội nhập.