Đề án 89 (phê duyệt tại Quyết định 89/QĐ-TTg) là chiến lược trọng điểm của Chính phủ nhằm nâng cao năng lực đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục đại học trong giai đoạn 2019 - 2030. Để cụ thể hóa các tiêu chuẩn đào tạo, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư 25/2021/TT-BGDĐT, trong đó đặc biệt nhấn mạnh vào chất lượng nghiên cứu khoa học thông qua các công bố quốc tế.

Tiêu chuẩn công bố quốc tế: Thước đo năng lực nghiên cứu

Một trong những điểm đáng chú ý nhất tại khoản 2 Điều 6 Thông tư 25/2021/TT-BGDĐT chính là quy định về nghĩa vụ công bố kết quả nghiên cứu. Cụ thể, trong thời gian học tập hoặc chậm nhất 12 tháng sau khi tốt nghiệp, người học tiến sĩ phải có minh chứng về kết quả nghiên cứu liên quan trực tiếp đến luận án:

"c) Trong thời gian học tập, nghiên cứu hoặc chậm nhất trong 12 tháng sau khi tốt nghiệp, người học tiến sĩ phải công bố kết quả nghiên cứu liên quan trực tiếp tới đề tài luận án, được minh chứng bằng ít nhất 02 công bố khoa học đối với người học tập trung toàn thời gian ở nước ngoài, hoặc ít nhất 01 công bố khoa học đối với người học ở các hình thức còn lại trong các ấn phẩm thuộc danh mục Web of Science hoặc Scopus (sau đây viết tắt là WoS/Scopus) với tư cách là tác giả chính hoặc tác giả liên hệ."

Quy định này cho thấy sự chuyển dịch mạnh mẽ từ số lượng sang chất lượng. Việc yêu cầu công bố trên các tạp chí thuộc danh mục WoS/Scopus không chỉ khẳng định giá trị của luận án mà còn giúp giảng viên Việt Nam tiệm cận với các tiêu chuẩn học thuật quốc tế.

Đặc thù đối với khối ngành Nghệ thuật và Thể dục thể thao

Nhận thấy tính chất đặc thù của các ngành năng khiếu, pháp luật cũng có những quy định linh hoạt hơn. Theo đó, người học tiến sĩ các ngành thuộc lĩnh vực nghệ thuật và nhóm ngành thể dục thể thao có thể thay thế yêu cầu công bố khoa học bằng 01 giải thưởng chính thức của các cuộc thi quốc gia hoặc quốc tế được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận.

Trách nhiệm đi đôi với quyền lợi

Bên cạnh yêu cầu về chuyên môn, giảng viên tham gia Đề án 89 còn phải tuân thủ các trách nhiệm hành chính và tài chính nghiêm ngặt quy định tại Điều 6 Thông tư 25/2021/TT-BGDĐT:

• Báo cáo định kỳ: Phải báo cáo tiến độ học tập cho cơ sở cử đi mỗi 06 tháng một lần.
• Hoàn thành đúng hạn: Phải tốt nghiệp và được cấp bằng trong thời gian quy định.
• Cam kết phục vụ: Sau khi tốt nghiệp, giảng viên phải quay trở về cơ sở cử đi và làm việc trong thời gian tối thiểu theo quy định tại Nghị định 143/2013/NĐ-CP (đối với người không phải viên chức) hoặc Nghị định 101/2017/NĐ-CP (đối với viên chức).
• Bồi hoàn kinh phí: Trong trường hợp vi phạm cam kết hoặc không hoàn thành chương trình, người học có trách nhiệm bồi hoàn toàn bộ kinh phí hỗ trợ đã nhận từ Đề án.

Lời khuyên cho giảng viên đang có ý định tham gia Đề án 89

Việc tham gia Đề án 89 là cơ hội lớn để nâng cao trình độ nhưng cũng đi kèm với áp lực không nhỏ. Giảng viên cần chuẩn bị kỹ lưỡng về năng lực ngoại ngữ và kỹ năng nghiên cứu ngay từ giai đoạn dự tuyển. Đặc biệt, việc lựa chọn đề tài luận án có tính mới và khả năng công bố quốc tế cao là yếu tố quyết định sự thành công của quá trình đào tạo.

Thông tư 25/2021/TT-BGDĐT chính thức có hiệu lực từ ngày 24/10/2021, đánh dấu một bước ngoặt mới trong công tác đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành giáo dục Việt Nam.