Trong bối cảnh dịch bệnh diễn biến hết sức phức tạp vào giai đoạn giữa năm 2021, việc thực hiện nghiêm túc các biện pháp phòng chống dịch là ưu tiên hàng đầu. Một trong những công cụ pháp lý mạnh mẽ nhất được Chính phủ áp dụng chính là giãn cách xã hội (hay còn gọi là cách ly toàn xã hội). Vậy cụ thể quy định này là gì và người dân cần lưu ý những gì để không vi phạm pháp luật?

Giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 là gì?

Thuật ngữ "cách ly toàn xã hội" lần đầu tiên được định nghĩa rõ nét tại Chỉ thị 16/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Đây là biện pháp cấp bách nhằm ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh trong cộng đồng với nguyên tắc cốt lõi là giữ khoảng cách tối đa giữa người với người.

"Thực hiện cách ly toàn xã hội trong vòng 15 ngày kể từ 0 giờ ngày 01 tháng 4 năm 2020 trên phạm vi toàn quốc theo nguyên tắc gia đình cách ly với gia đình, thôn bản cách ly với thôn bản, xã cách ly với xã, huyện cách ly với huyện, tỉnh cách ly với tỉnh..."

Việc giãn cách không chỉ dừng lại ở việc hạn chế di chuyển mà còn yêu cầu các phân xưởng, nhà máy sản xuất phải bảo đảm khoảng cách an toàn, đeo khẩu trang, thực hiện khử trùng, diệt khuẩn theo đúng quy định y tế.

Nguyên tắc 'Gia đình cách ly với gia đình' và những điều cần biết

Theo quy định tại Chỉ thị 16/CT-TTg, mọi người dân được yêu cầu ở tại nhà. Việc ra ngoài chỉ được chấp nhận trong các trường hợp thật sự cần thiết. Điều này nhằm triệt tiêu các chuỗi lây nhiễm tiềm ẩn khi người dân tiếp xúc gần với nhau.

Cụ thể, các trường hợp được phép ra khỏi nhà bao gồm:

• Mua lương thực, thực phẩm, thuốc men và các loại hàng hóa, dịch vụ thiết yếu khác;
• Các trường hợp khẩn cấp như: cấp cứu, khám chữa bệnh; thiên tai, hỏa hoạn;
• Làm việc tại các cơ quan, đơn vị nhà nước, lực lượng vũ trang, cơ quan ngoại giao và các cơ sở sản xuất kinh doanh được phép hoạt động.

Khi ra khỏi nhà, người dân bắt buộc phải thực hiện nghiêm việc đeo khẩu trang, rửa tay sát khuẩn và giữ khoảng cách tối thiểu 2m khi giao tiếp. Đặc biệt, không tập trung quá 2 người ngoài phạm vi công sở, trường học, bệnh viện và tại nơi công cộng.

Hướng dẫn chi tiết về hàng hóa và dịch vụ thiết yếu

Để thống nhất cách hiểu và thực hiện, Công văn 2601/VPCP-KGVX đã liệt kê cụ thể các loại hình cơ sở được tiếp tục hoạt động trong thời gian giãn cách:

• Cơ sở kinh doanh hàng hóa thiết yếu: Lương thực, thực phẩm, dược phẩm; xăng, dầu; điện; nước; nhiên liệu...
• Dịch vụ bổ trợ doanh nghiệp: Công chứng, luật sư, đăng kiểm, đăng ký giao dịch bảo đảm...
• Dịch vụ hạ tầng: Bưu chính, viễn thông, ngân hàng, kho bạc, chứng khoán.
• Hoạt động xây dựng: Các công trình giao thông, xây dựng quan trọng.

Người đứng đầu các cơ sở này phải chịu trách nhiệm bảo đảm an toàn tuyệt đối cho người lao động, thực hiện khai báo y tế và tạm dừng các hoạt động không cấp bách để giảm mật độ tập trung người.

Mức xử phạt vi phạm quy định giãn cách xã hội

Việc không tuân thủ các quy định tại Chỉ thị 16/CT-TTg sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định tại Nghị định 117/2020/NĐ-CP. Một số mức phạt phổ biến bao gồm:

• Hành vi không đeo khẩu trang nơi công cộng: Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 12 Nghị định 117/2020/NĐ-CP.
• Hành vi ra đường trong trường hợp không cần thiết: Có thể bị phạt từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng do không thực hiện biện pháp bảo vệ cá nhân đối với người có nguy cơ mắc bệnh dịch theo hướng dẫn của cơ quan y tế.
• Hành vi không thực hiện quyết định áp dụng biện pháp hạn chế tập trung đông người: Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với cá nhân (tổ chức phạt gấp đôi) theo khoản 3 Điều 12 Nghị định 117/2020/NĐ-CP.

Việc nắm vững các quy định pháp luật không chỉ giúp người dân tránh được những rắc rối về mặt pháp lý mà quan trọng hơn hết là góp phần cùng cộng đồng sớm đẩy lùi dịch bệnh, đưa cuộc sống trở lại trạng thái bình thường mới.

Nếu còn vấn đề vướng mắc, bạn đọc vui lòng liên hệ tổng đài hỗ trợ pháp luật để được tư vấn chi tiết.