Nghề Thừa phát lại tại Việt Nam đang ngày càng khẳng định vị thế trong hệ thống bổ trợ tư pháp. Tuy nhiên, quá trình tập sự để trở thành một Thừa phát lại chuyên nghiệp không chỉ đòi hỏi sự kiên trì mà còn phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về điều kiện hành nghề. Một trong những vấn đề được nhiều người quan tâm là việc xử lý kết quả tập sự khi có sự thay đổi về định hướng nghề nghiệp, đặc biệt là khi được tuyển dụng vào bộ máy Nhà nước.

Người tập sự Thừa phát lại cần nắm rõ các quy định về chấm dứt tập sự khi thay đổi định hướng nghề nghiệp (ảnh minh họa)

10 trường hợp buộc phải chấm dứt tập sự Thừa phát lại

Theo quy định tại Điều 12 Thông tư 05/2020/TT-BTP, có 10 kịch bản dẫn đến việc một cá nhân phải dừng lộ trình tập sự hành nghề Thừa phát lại. Cụ thể bao gồm:

• Tự nguyện chấm dứt: Người tập sự chủ động xin dừng việc tập sự vì lý do cá nhân.
• Thay đổi nơi cư trú: Không còn thường trú tại Việt Nam.
• Năng lực hành vi dân sự: Bị mất hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự; gặp khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
• Vấn đề pháp lý hình sự: Đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc đã bị kết án bởi bản án có hiệu lực pháp luật.
• Biện pháp xử lý hành chính: Bị đưa vào cơ sở cai nghiện hoặc cơ sở giáo dục bắt buộc.
• Vi phạm quy định về tạm ngừng: Tạm ngừng tập sự quá số lần quy định hoặc hết thời hạn tạm ngừng mà không quay lại làm việc.
• Sai phạm trong đăng ký: Thuộc trường hợp không được đăng ký tập sự nhưng vẫn cố tình thực hiện.
• Bị kỷ luật: Bị chấm dứt tập sự do vi phạm quy chế hoặc quy định nghề nghiệp.

Trường hợp đặc biệt: Được tuyển dụng làm công chức, viên chức

Đáng chú ý nhất trong danh sách này là trường hợp người tập sự được tuyển dụng làm cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp trong Quân đội nhân dân hoặc Công an nhân dân. Đây là quy định nhằm đảm bảo tính chuyên trách và tránh xung đột lợi ích giữa hoạt động bổ trợ tư pháp xã hội hóa (Thừa phát lại) và hoạt động công vụ Nhà nước.

Các quy định mới tại Thông tư 05/2020/TT-BTP tạo hành lang pháp lý minh bạch cho nghề Thừa phát lại (ảnh minh họa)

Trích dẫn nguyên văn quy định tại khoản 1 Điều 12 Thông tư 05/2020/TT-BTP:

"Người tập sự chấm dứt tập sự trong các trường hợp sau đây: ... d) Được tuyển dụng là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng trong Quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật trong Công an nhân dân;"

Hệ quả pháp lý và cơ hội đăng ký lại

Một điểm quan trọng mà người tập sự cần lưu ý là khi rơi vào các trường hợp chấm dứt nêu trên, thời gian đã tập sự trước đó sẽ không được tính vào tổng thời gian tập sự hành nghề. Điều này đồng nghĩa với việc nếu sau này cá nhân đó không còn là công chức và muốn quay lại nghề Thừa phát lại, họ sẽ phải thực hiện quy trình đăng ký tập sự lại từ đầu theo quy định tại Nghị định 08/2020/NĐ-CP.

Việc nắm vững các quy định này không chỉ giúp người tập sự chủ động trong kế hoạch sự nghiệp mà còn đảm bảo tính thượng tôn pháp luật trong hoạt động tư pháp. Thông tư 05/2020/TT-BTP chính thức có hiệu lực từ ngày 12/10/2020, thay thế các quy định cũ trước đây, đánh dấu một bước tiến mới trong việc chuẩn hóa đội ngũ Thừa phát lại tại Việt Nam.