Ngày 09/08/2012, Bộ Tài chính đã chính thức ban hành Thông tư 129/2012/TT-BTC quy định về việc thi và cấp Chứng chỉ kiểm toán viên và chứng chỉ hành nghề kế toán. Đây là một bước tiến quan trọng trong việc chuẩn hóa đội ngũ kiểm toán viên, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho những người đã có nền tảng kiến thức quốc tế tham gia vào thị trường kiểm toán nội địa.

Mở rộng đối tượng dự thi cho người có chứng chỉ quốc tế

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của quy định mới này là việc nới lỏng điều kiện về chuyên ngành đào tạo đối với những người sở hữu văn bằng, chứng chỉ quốc tế. Cụ thể, theo quy định tại Điều 4 và Điều 9 của Thông tư này, người có bằng tốt nghiệp đại học các chuyên ngành không thuộc khối tài chính, ngân hàng, kế toán, kiểm toán vẫn có thể dự thi lấy Chứng chỉ kiểm toán viên (CCKTV) nếu họ sở hữu chứng chỉ từ các tổ chức nghề nghiệp quốc tế uy tín.

Tuy nhiên, không phải chứng chỉ quốc tế nào cũng được chấp nhận. Các tổ chức cấp chứng chỉ phải đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe sau:

• Là thành viên của Liên đoàn Kế toán quốc tế (IFAC).
• Đã thành lập văn phòng đại diện hoặc chi nhánh hoạt động tại Việt Nam.
• Đã ký thỏa thuận hợp tác về chương trình thi phối hợp cấp CCKTV chuyên nghiệp với Bộ Tài chính Việt Nam.
• Nội dung học và thi phải được thực hiện thống nhất trên toàn cầu.

Điều kiện khắt khe về đạo đức và kinh nghiệm thực tế

Bên cạnh yêu cầu về bằng cấp, người dự thi lấy CCKTV còn phải đáp ứng các tiêu chuẩn về phẩm chất và kinh nghiệm công tác. Đây là những yếu tố then chốt để đảm bảo tính minh bạch và chất lượng của hoạt động kiểm toán độc lập.

Trích dẫn khoản 2 Điều 4:
Người dự thi lấy Chứng chỉ kiểm toán viên phải có đủ các điều kiện sau đây:
a) Có phẩm chất đạo đức nghề nghiệp, trung thực, liêm khiết, có ý thức chấp hành pháp luật;
...
c) Có thời gian công tác thực tế về tài chính, kế toán từ 60 tháng trở lên tính từ tháng tốt nghiệp ghi trên quyết định tốt nghiệp đại học hoặc sau đại học đến thời điểm đăng ký dự thi; hoặc thời gian thực tế làm trợ lý kiểm toán ở doanh nghiệp kiểm toán từ 48 tháng trở lên tính từ tháng ghi trên quyết định tốt nghiệp đại học hoặc sau đại học đến thời điểm đăng ký dự thi;

Như vậy, mốc thời gian 60 tháng (5 năm) kinh nghiệm tài chính hoặc 48 tháng (4 năm) làm trợ lý kiểm toán là điều kiện bắt buộc. Thời gian này được tính từ ngày ghi trên bằng tốt nghiệp đến ngày đăng ký dự thi, đảm bảo ứng viên đã có đủ trải nghiệm thực tế trước khi trở thành kiểm toán viên chính thức.

Hiệu lực thi hành và các văn bản bị thay thế

Thông tư 129/2012/TT-BTC có hiệu lực thi hành kể từ ngày 25/09/2012. Văn bản này chính thức thay thế cho Quyết định số 94/2007/QĐ-BTC ngày 16/11/2007 và Thông tư số 171/2009/TT-BTC ngày 24/08/2009 của Bộ Tài chính.

Việc cập nhật các quy định mới này không chỉ giúp các cá nhân có định hướng rõ ràng trong việc học tập và rèn luyện mà còn giúp các doanh nghiệp kiểm toán tại Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh thông qua đội ngũ nhân sự chất lượng cao, am hiểu cả chuẩn mực quốc tế và quy định pháp luật trong nước.