Việc lập di chúc để định đoạt tài sản sau khi qua đời là một nhu cầu chính đáng và ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, để bản di chúc có giá trị pháp lý cao nhất và tránh các tranh chấp không đáng có, việc thực hiện chứng thực tại cơ quan có thẩm quyền là bước đi quan trọng. Theo quy định pháp luật hiện hành tại thời điểm tháng 06/2020, thủ tục này được thực hiện khá nhanh chóng và thuận tiện cho người dân.

Thời hạn giải quyết chứng thực di chúc là bao lâu?

Theo quy định tại Điều 7 Nghị định 23/2015/NĐ-CP, thời hạn thực hiện yêu cầu chứng thực được quy định như sau:

"Thời hạn thực hiện yêu cầu chứng thực phải được bảo đảm ngay trong ngày cơ quan, tổ chức tiếp nhận yêu cầu hoặc trong ngày làm việc tiếp theo, nếu tiếp nhận yêu cầu sau 15 giờ; trừ trường hợp quy định tại các Điều 21, 33 và Điều 37 của Nghị định này."

Tuy nhiên, đối với việc chứng thực hợp đồng, giao dịch (bao gồm cả di chúc), thời hạn có thể kéo dài hơn nhưng không quá 02 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ yêu cầu. Trong trường hợp hồ sơ có tình tiết phức tạp, cần xác minh thêm thì thời hạn này có thể kéo dài theo thỏa thuận bằng văn bản giữa người yêu cầu và cơ quan thực hiện chứng thực.

Hồ sơ cần chuẩn bị khi đi chứng thực di chúc

Để quá trình thực hiện được suôn sẻ, người lập di chúc cần chuẩn bị 01 bộ hồ sơ đầy đủ theo quy định tại khoản 1 Điều 36 Nghị định 23/2015/NĐ-CP, bao gồm:

• Dự thảo di chúc: Người dân có thể tự soạn thảo hoặc yêu cầu cơ quan chứng thực hỗ trợ soạn thảo theo mẫu.
• Giấy tờ tùy thân: Bản sao Chứng minh nhân dân, Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu còn giá trị sử dụng (phải mang theo bản chính để đối chiếu).
• Giấy tờ chứng minh tài sản: Bản sao Giấy chứng nhận quyền sở hữu, quyền sử dụng (Sổ đỏ, Sổ hồng...) hoặc các giấy tờ thay thế khác đối với tài sản phải đăng ký.

Lưu ý đặc biệt: Trong trường hợp người lập di chúc đang bị cái chết đe dọa đến tính mạng, pháp luật cho phép lược bỏ yêu cầu về giấy tờ chứng minh tài sản tại thời điểm lập di chúc để đảm bảo quyền lợi tối thượng của người dân.

Quy trình thực hiện tại cơ quan chứng thực

Người thực hiện chứng thực sẽ kiểm tra kỹ lưỡng hồ sơ. Quan trọng nhất là tại thời điểm chứng thực, người lập di chúc phải hoàn toàn tự nguyện, minh mẫn và nhận thức được hành vi của mình. Điều này phù hợp với tinh thần của Bộ luật Dân sự 2015 về điều kiện có hiệu lực của di chúc.

Người lập di chúc phải ký hoặc điểm chỉ trước mặt người thực hiện chứng thực. Nếu không thể tự đọc, nghe hoặc ký được thì bắt buộc phải có 02 người làm chứng. Người làm chứng phải có đầy đủ năng lực hành vi dân sự và không có quyền lợi liên quan đến khối tài sản trong di chúc.

Lời khuyên pháp lý

Dù thủ tục chứng thực di chúc theo Nghị định 23/2015/NĐ-CP và hướng dẫn tại Thông tư 01/2020/TT-BTP khá đơn giản, nhưng người dân nên thực hiện sớm khi còn minh mẫn để đảm bảo ý nguyện của mình được thực hiện trọn vẹn nhất.