Trong giao dịch dân sự và quản lý đất đai, nhiều người dân vẫn mang tâm lý e ngại hoặc lầm tưởng rằng chỉ những người đã trưởng thành, có đầy đủ giấy tờ tùy thân như Chứng minh nhân dân (CMND) hoặc Căn cước công dân (CCCD) mới được đứng tên trên Sổ đỏ. Tuy nhiên, thực tế pháp lý tại thời điểm năm 2020 lại mở ra cánh cửa bảo vệ quyền lợi tối đa cho mọi công dân, kể cả trẻ em chưa đến tuổi làm căn cước.

Quy định về việc ghi thông tin trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

Theo quy định tại Khoản 1 Điều 5 Thông tư 23/2014/TT-BTNMT, thông tin về người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất được ghi tại trang 1 của Giấy chứng nhận một cách rất linh hoạt. Cụ thể, đối với cá nhân trong nước, cơ quan chức năng sẽ ghi họ tên, năm sinh, tên và số giấy tờ nhân thân.

Điểm đáng chú ý nhất trong quy định này chính là việc xử lý các trường hợp chưa có giấy tờ tùy thân phổ biến:

"Trường hợp chưa có Giấy chứng nhận nhân dân hoặc thẻ Căn cước công dân thì ghi số Giấy khai sinh."

Như vậy, về mặt kỹ thuật trình bày trên văn bằng pháp lý, Giấy khai sinh hoàn toàn có giá trị thay thế CMND/CCCD để định danh chủ sở hữu trên Sổ đỏ. Điều này đảm bảo rằng không một cá nhân nào bị tước bỏ quyền sở hữu tài sản chỉ vì lý do chưa đến độ tuổi được cấp giấy tờ tùy thân.

Năng lực pháp luật dân sự và quyền đứng tên Sổ đỏ của người dưới 18 tuổi

Để hiểu rõ tại sao trẻ em lại có quyền này, chúng ta cần đối chiếu với Bộ luật Dân sự 2015. Tại Điều 16 Bộ luật Dân sự 2015 quy định rõ:

"1. Năng lực pháp luật dân sự của cá nhân là khả năng của cá nhân có quyền dân sự và nghĩa vụ dân sự.
2. Mọi cá nhân đều có năng lực pháp luật dân sự như nhau.
3. Năng lực pháp luật dân sự của cá nhân có từ khi người đó sinh ra và chấm dứt khi người đó chết."

Kết hợp với các quy định của Luật Đất đai 2013, pháp luật không hề giới hạn độ tuổi đứng tên trên Giấy chứng nhận. Chỉ cần cá nhân đó có quyền sử dụng đất hoặc quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (thông qua các hình thức hợp pháp) và đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận thì đều được Nhà nước công nhận và cấp sổ.

Ý nghĩa thực tiễn trong việc thừa kế và tặng cho tài sản

Quy định này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong thực tế đời sống, nhất là trong các trường hợp:

• Nhận thừa kế: Khi cha mẹ hoặc ông bà qua đời để lại di sản là bất động sản cho con cháu còn nhỏ tuổi.
• Tặng cho tài sản: Cha mẹ muốn xác lập quyền sở hữu riêng cho con cái ngay từ khi còn nhỏ để đảm bảo tương lai.

Trong những tình huống này, người chưa thành niên (dưới 18 tuổi) hoặc trẻ em dưới 14 tuổi vẫn đứng tên trên Sổ đỏ với tư cách là chủ sở hữu độc lập hoặc chung với người khác. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng khi thực hiện các giao dịch liên quan đến tài sản này (như chuyển nhượng, thế chấp), người đại diện theo pháp luật (cha, mẹ hoặc người giám hộ) sẽ phải thực hiện thay và phải vì lợi ích của người chưa thành niên.

Kết luận: Việc chưa có CMND hoặc CCCD không phải là rào cản pháp lý để công dân thực hiện quyền sở hữu đất đai của mình. Quy định ghi số Giấy khai sinh lên Sổ đỏ là một bước tiến văn minh, nhằm ghi nhận và bảo vệ tài sản của công dân ở mọi lứa tuổi, đảm bảo tính liên tục và công bằng trong hệ thống pháp luật Việt Nam.