Trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh tiến độ cấp thẻ Căn cước công dân (CCCD) gắn chip để hoàn thiện Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, vấn đề lệ phí luôn là mối quan tâm hàng đầu của người dân. Đặc biệt, trong giai đoạn nửa đầu năm 2022, Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách ưu đãi nhằm hỗ trợ người dân vượt qua khó khăn sau đại dịch. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các trường hợp được miễn phí hoàn toàn và chính sách giảm giá đang áp dụng.

1. Những đối tượng nào được làm Căn cước công dân gắn chip miễn phí?

Theo quy định tại Điều 5 Thông tư 59/2019/TT-BTC, Nhà nước áp dụng chính sách miễn hoặc không thu lệ phí đối với các nhóm đối tượng cụ thể nhằm đảm bảo quyền lợi an sinh xã hội và hỗ trợ các trường hợp đặc biệt.

1.1. Các trường hợp được miễn lệ phí hoàn toàn

Nhóm đối tượng này bao gồm những người có công với cách mạng, đồng bào dân tộc thiểu số và các hoàn cảnh khó khăn, cụ thể:

• Thay đổi địa giới hành chính: Khi Nhà nước có quyết định thay đổi tên đơn vị hành chính hoặc địa giới hành chính, người dân thực hiện đổi thẻ CCCD sẽ không phải nộp phí.
• Đối tượng chính sách: Bố, mẹ, vợ, chồng, con dưới 18 tuổi của liệt sỹ; thương binh, người hưởng chính sách như thương binh; bệnh binh.
• Cư dân vùng khó khăn: Công dân thường trú tại các xã biên giới, huyện đảo hoặc đồng bào dân tộc thiểu số tại các xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
• Hộ nghèo và trẻ em mồ côi: Công dân thuộc hộ nghèo theo quy định của pháp luật; trẻ em dưới 18 tuổi mồ côi cả cha lẫn mẹ, không nơi nương tựa.

1.2. Các trường hợp không phải nộp lệ phí

Khác với "miễn", các trường hợp này được coi là quyền lợi mặc định khi thực hiện đúng lộ trình quản lý dân cư:

• Cấp lần đầu: Công dân từ đủ 14 tuổi trở lên làm thủ tục cấp thẻ CCCD lần đầu theo quy định tại Điều 19 Luật Căn cước công dân 2014.
• Đổi thẻ theo độ tuổi: Khi công dân đủ 25 tuổi, đủ 40 tuổi và đủ 60 tuổi. Đây là các mốc bắt buộc phải đổi thẻ để cập nhật đặc điểm nhân dạng.
• Lỗi từ cơ quan quản lý: Trường hợp thông tin trên thẻ có sai sót do lỗi của cơ quan cấp thẻ, người dân được đổi lại miễn phí.

2. Chính sách giảm 50% lệ phí CCCD áp dụng đến hết 30/06/2022

Nhằm tháo gỡ khó khăn cho người dân do ảnh hưởng của dịch Covid-19, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 120/2021/TT-BTC. Theo đó, mức thu lệ phí cấp CCCD được giảm 50% so với mức quy định tại Điều 4 Thông tư 59/2019/TT-BTC.

Bảng tổng hợp mức phí ưu đãi (áp dụng đến 30/06/2022):

3. Rủi ro pháp lý khi sử dụng CCCD/CMND hết hạn hoặc hư hỏng

Việc không kịp thời đổi thẻ khi hết hạn hoặc hư hỏng không chỉ gây khó khăn trong các giao dịch dân sự mà còn có thể bị xử phạt hành chính. Theo quy định tại Điều 21 Luật Căn cước công dân 2014, thẻ CCCD phải được đổi khi công dân đủ 25 tuổi, đủ 40 tuổi và đủ 60 tuổi.

Nếu vi phạm, công dân có thể đối mặt với mức phạt quy định tại khoản 1 Điều 10 Nghị định 144/2021/NĐ-CP:

"1. Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây: a) Không xuất trình Giấy chứng minh nhân dân, Chứng minh nhân dân, thẻ Căn cước công dân hoặc Giấy xác nhận số Chứng minh nhân dân khi có yêu cầu kiểm tra của người có thẩm quyền; b) Không thực hiện đúng quy định của pháp luật về cấp, đổi, cấp lại thẻ Căn cước công dân..."

Như vậy, người dân cần chủ động kiểm tra thời hạn sử dụng trên thẻ của mình để thực hiện thủ tục cấp đổi đúng quy định, tránh những rắc rối pháp lý không đáng có, đồng thời tận dụng thời gian ưu đãi giảm phí trước ngày 30/06/2022.