Trong hoạt động tuần tra, kiểm soát giao thông đường bộ, việc lập chốt kiểm tra là một trong những biện pháp nghiệp vụ quan trọng của lực lượng Cảnh sát giao thông. Tuy nhiên, không phải vị trí nào cũng có thể lập chốt tùy tiện. Để đảm bảo tính minh bạch và an toàn, Bộ Công an đã ban hành những quy định rất cụ thể về vấn đề này.

Cảnh sát giao thông thực hiện nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát tại chốt (ảnh minh họa)

Các hình thức tuần tra, kiểm soát của Cảnh sát giao thông

Kể từ ngày 05/8/2020, các hoạt động tuần tra, kiểm soát của lực lượng Cảnh sát giao thông được thực hiện nghiêm ngặt theo quy định tại Điều 9 Thông tư 65/2020/TT-BCA. Theo đó, có ba hình thức chính mà người tham gia giao thông cần lưu ý:

• Tuần tra, kiểm soát cơ động: Đây là hình thức các chiến sĩ di chuyển liên tục trên tuyến đường bằng phương tiện chuyên dụng hoặc đi bộ. Mục đích là giám sát trực tiếp hoặc qua thiết bị kỹ thuật để kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm.
• Kiểm soát tại Trạm Cảnh sát giao thông hoặc tại một điểm trên đường: Đây chính là hình thức "lập chốt" mà chúng ta thường thấy. Tại đây, lực lượng chức năng sẽ thực hiện tổng kiểm soát, xử lý vi phạm theo chuyên đề hoặc phối hợp đấu tranh chống tội phạm.
• Kết hợp giữa tuần tra cơ động và kiểm soát tại một điểm: Hình thức này giúp tăng cường hiệu quả giám sát trên toàn tuyến đồng thời vẫn đảm bảo xử lý tập trung tại các điểm nóng.

Cảnh sát giao thông được lập chốt ở đâu?

Việc lựa chọn vị trí lập chốt không dựa trên ý chí chủ quan của cá nhân chiến sĩ mà phải tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật và pháp lý khắt khe. Theo quy định, vị trí lập chốt phải đáp ứng các yêu cầu sau:

Thứ nhất, phải theo kế hoạch đã được phê duyệt. Mọi hoạt động lập chốt đều phải nằm trong kế hoạch tuần tra, kiểm soát đã được cấp có thẩm quyền (như Trưởng phòng CSGT, Trưởng Công an cấp huyện trở lên) phê duyệt bằng văn bản.

Thứ hai, yêu cầu về địa hình. Địa điểm được chọn phải có mặt đường rộng, thoáng, không bị che khuất tầm nhìn. Điều này nhằm đảm bảo rằng người tham gia giao thông có thể nhận diện được chốt kiểm soát từ xa, tránh tình trạng phanh gấp gây nguy hiểm.

Thứ ba, yêu cầu về ánh sáng. Khi thực hiện kiểm soát vào buổi tối hoặc ban đêm, khu vực chốt phải có đèn chiếu sáng đầy đủ để đảm bảo an toàn cho cả lực lượng chức năng và người dân.

Khu vực bảo đảm trật tự an toàn giao thông tại chốt kiểm soát (ảnh minh họa)

Quy định về khu vực bảo đảm trật tự, an toàn giao thông tại chốt

Tại khoản 2 Điều 16 Thông tư 65/2020/TT-BCA, Bộ Công an quy định rất rõ về cách thức bố trí chốt kiểm soát:

"Đặt rào chắn bằng các cọc tiêu hình chóp nón hoặc dây căng dọc theo chiều đường ở phần đường, làn đường sát lề đường hoặc vỉa hè để hình thành khu vực bảo đảm trật tự, an toàn giao thông."

Chiều dài đoạn rào chắn này cũng được quy định định lượng cụ thể:

• Đường cao tốc: Tối thiểu 100m.
• Quốc lộ: Tối thiểu 50m.
• Đường tỉnh, đường huyện, đường đô thị: Tối thiểu 30m.

Đặc biệt, trên đường cao tốc, Cảnh sát giao thông chỉ được dừng phương tiện tại các vị trí: Khu vực Trạm thu phí, điểm đầu và điểm cuối đường cao tốc. Khi kiểm soát trên cao tốc, bắt buộc phải đặt biển báo số 245a “Đi chậm” để cảnh báo tài xế.

Trang phục và phương tiện khi làm nhiệm vụ tại chốt

Để người dân dễ dàng nhận diện và giám sát, Điều 11 Thông tư 65/2020/TT-BCA yêu cầu:

• Cán bộ CSGT phải sử dụng đúng trang phục Cảnh sát, đeo số hiệu Công an nhân dân.
• Trong điều kiện thời tiết xấu hoặc ban đêm, phải mặc áo phản quang.
• Xe tuần tra (ô tô, mô tô) phải có màu sơn trắng, lắp đèn, còi tín hiệu ưu tiên và có dòng chữ "CẢNH SÁT GIAO THÔNG" song ngữ.

Việc nắm rõ các quy định này không chỉ giúp người tham gia giao thông tự tin hơn khi làm việc với lực lượng chức năng mà còn góp phần xây dựng môi trường giao thông minh bạch, đúng pháp luật.