Ngoài Cảnh sát giao thông, Cảnh sát cơ động (CSCĐ) cũng là một lực lượng nòng cốt có thẩm quyền tuần tra, kiểm soát và xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ. Tuy nhiên, phạm vi quyền hạn của lực lượng này có những đặc thù riêng mà người dân cần nắm rõ để đảm bảo quyền lợi của mình.

Lực lượng Cảnh sát cơ động tuần tra đêm bảo đảm an ninh trật tự (ảnh minh họa)

Cảnh sát cơ động là ai và nhiệm vụ đặc thù trong tuần tra đêm

Theo quy định tại Pháp lệnh Cảnh sát cơ động 2013, CSCĐ thuộc Công an nhân dân, là lực lượng nòng cốt thực hiện biện pháp vũ trang bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội.

Khác với Cảnh sát giao thông thường trực chốt chặn tại các điểm nút giao thông vào ban ngày, CSCĐ thường thực hiện nhiệm vụ tuần tra lưu động, đặc biệt là vào khung giờ đêm (thường từ 21 giờ đến 05 giờ sáng hôm sau). Nhiệm vụ chính của họ là phòng chống tội phạm, ngăn chặn các hành vi gây rối trật tự công cộng, đua xe trái phép và xử lý các vi phạm pháp luật quả tang trên đường phố.

Thẩm quyền dừng xe và xử phạt của Cảnh sát cơ động năm 2018

Nhiều người dân thắc mắc liệu CSCĐ có được quyền dừng xe khi không có dấu hiệu tội phạm hay không? Căn cứ vào Thông tư 58/2015/TT-BCA của Bộ Công an, CSCĐ có quyền kiểm soát người, phương tiện, đồ vật, tài liệu khi có căn cứ cho rằng có hành vi vi phạm pháp luật hoặc để bảo vệ an ninh trật tự.

Cảnh sát cơ động kiểm tra hành chính người tham gia giao thông có dấu hiệu vi phạm (ảnh minh họa)

Về thẩm quyền xử phạt giao thông, khoản 4 Điều 70 Nghị định 46/2016/NĐ-CP quy định rõ CSCĐ có thẩm quyền xử phạt đối với các hành vi vi phạm ảnh hưởng trực tiếp đến trật tự công cộng và an toàn giao thông.

Các lỗi vi phạm phổ biến CSCĐ được quyền xử phạt

Dưới đây là danh mục các lỗi mà CSCĐ thường xuyên kiểm tra và xử phạt theo quy định của Nghị định 46/2016/NĐ-CP:

Đối với người điều khiển xe máy (mô tô, xe gắn máy)

• Không đội mũ bảo hiểm hoặc đội mũ bảo hiểm không cài quai đúng quy cách: Đây là lỗi phổ biến nhất mà CSCĐ xử lý.
• Chở quá số người quy định: Chở theo từ 02 người trở lên trên xe (trừ trường hợp chở người bệnh đi cấp cứu, trẻ em dưới 14 tuổi, áp giải người có hành vi vi phạm pháp luật).
• Lạng lách, đánh võng trên đường bộ trong, ngoài đô thị.
• Sử dụng đèn chiếu xa (đèn pha) trong đô thị, khu đông dân cư.
• Dừng xe, đỗ xe ở lòng đường đô thị gây cản trở giao thông hoặc tụ tập từ 03 xe trở lên ở lòng đường.
• Điều khiển xe khi có nồng độ cồn: CSCĐ có quyền yêu cầu kiểm tra nồng độ cồn nếu nghi vấn người lái xe đã sử dụng rượu bia.
• Không có hoặc không mang theo Giấy đăng ký xe, Giấy phép lái xe.

Đối với người điều khiển xe ô tô

• Bấm còi, rú ga liên tục; bấm còi hơi, sử dụng đèn chiếu xa trong đô thị, khu đông dân cư (trừ các xe ưu tiên).
• Đi vào đường cấm, khu vực cấm; đi ngược chiều của đường một chiều, đi ngược chiều trên đường có biển “Cấm đi ngược chiều”.
• Điều khiển xe trên đường mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá mức quy định.
• Dừng xe, đỗ xe không đúng quy định gây ùn tắc giao thông.

"Điều 70. Thẩm quyền của Công an nhân dân trong việc xử phạt vi phạm hành chính... 4. Cảnh sát cơ động trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao có liên quan đến trật tự an toàn giao thông đường bộ, đường sắt có thẩm quyền xử phạt đối với các hành vi vi phạm quy định tại các điểm, khoản, điều của Nghị định này..."

Lời khuyên pháp lý để tránh bị xử phạt oan

Khi gặp lực lượng CSCĐ tuần tra đêm, người tham gia giao thông cần giữ thái độ bình tĩnh và hợp tác. Hãy đảm bảo rằng bạn luôn mang theo đầy đủ giấy tờ tùy thân và giấy tờ xe. Đặc biệt, trong bối cảnh năm 2018, việc chấp hành nghiêm chỉnh quy định về mũ bảo hiểm và nồng độ cồn là cách tốt nhất để tránh các rắc rối pháp lý không đáng có.

Nếu bạn cho rằng việc dừng xe hoặc xử phạt của CSCĐ là không đúng thẩm quyền hoặc không đúng lỗi, bạn có quyền yêu cầu cán bộ giải thích hoặc ghi ý kiến vào biên bản vi phạm hành chính để làm cơ sở khiếu nại sau này theo quy định của Luật xử lý vi phạm hành chính 2012.

Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về quyền hạn của Cảnh sát cơ động và tự tin hơn khi tham gia giao thông vào ban đêm.