Việc xác định quyền lợi cho người lao động khi bị mất việc làm luôn là vấn đề được quan tâm hàng đầu trong quan hệ lao động. Đặc biệt, kể từ khi chính sách bảo hiểm thất nghiệp chính thức đi vào đời sống từ đầu năm 2009, nhiều người lao động vẫn còn lúng túng trong việc phân biệt giữa trợ cấp mất việc làm và trợ cấp thất nghiệp.

Để làm rõ vấn đề này, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đã ban hành Thông tư 39/2009/TT-BLĐTBXH ngày 18/11/2009, đưa ra những hướng dẫn cụ thể về cách tính toán và các khoảng thời gian được loại trừ khi tính hưởng trợ cấp.

Người lao động cần nắm rõ quy định về trợ cấp mất việc làm để bảo vệ quyền lợi (ảnh minh họa)

Nguyên tắc tính trợ cấp mất việc làm theo quy định mới

Theo hướng dẫn tại Thông tư 39/2009/TT-BLĐTBXH, số tiền trợ cấp mất việc làm mà người lao động nhận được sẽ dựa trên công thức:

Tiền trợ cấp mất việc làm = (Số năm được tính hưởng trợ cấp) x (Tiền lương làm căn cứ tính trợ cấp) x 1

Trong đó, một điểm mấu chốt mà người lao động cần lưu ý là thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp sẽ không được tính để hưởng trợ cấp mất việc làm. Quy định này nhằm tránh việc chi trả trùng lặp hai loại trợ cấp cho cùng một khoảng thời gian làm việc.

Cụ thể, số năm được tính hưởng trợ cấp mất việc làm là tổng thời gian làm việc liên tục cho người sử dụng lao động tính từ khi bắt đầu đến khi mất việc, sau khi đã trừ đi thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp theo quy định tại Điều 41 Nghị định 127/2008/NĐ-CP.

Việc tính toán trợ cấp cần dựa trên các mốc thời gian làm việc thực tế và thời gian đóng bảo hiểm (ảnh minh họa)

Quy tắc làm tròn thời gian lẻ đầy nhân văn

Pháp luật lao động năm 2009 thể hiện tính nhân văn thông qua cách làm tròn thời gian làm việc để tính trợ cấp. Không phải mọi trường hợp đều tính theo số tháng chính xác, mà có sự ưu tiên cho người lao động:

• Dưới 01 tháng: Không được tính để hưởng trợ cấp mất việc làm.
• Từ đủ 01 tháng đến dưới 06 tháng: Được làm tròn thành 06 tháng làm việc. Mức hưởng tương ứng là 1/2 tháng lương.
• Từ đủ 06 tháng trở lên: Được làm tròn thành 01 năm làm việc. Mức hưởng tương ứng là 01 tháng lương.

Đặc biệt, mức trợ cấp mất việc làm thấp nhất mà người sử dụng lao động phải chi trả cho người lao động là 02 tháng lương, trừ trường hợp thời gian tính trợ cấp dưới 01 tháng.

Căn cứ tiền lương và hiệu lực thi hành

Tiền lương dùng để tính trợ cấp không phải là mức lương tại thời điểm ký hợp đồng, mà là tiền lương, tiền công bình quân của 06 tháng liền kề trước khi người lao động bị mất việc làm. Khoản tiền này bao gồm: lương cấp bậc, chức vụ, phụ cấp khu vực và phụ cấp chức vụ (nếu có).

Thông tư 39/2009/TT-BLĐTBXH có hiệu lực thi hành sau 45 ngày kể từ ngày 18/11/2009. Tuy nhiên, cách tính trợ cấp mất việc làm nêu trên đã được áp dụng hồi tố từ ngày 01/01/2009. Đối với các trường hợp chấm dứt hợp đồng lao động trước ngày 01/01/2009, các quy định tại Thông tư này sẽ không được áp dụng để tính lại trợ cấp.

Việc nắm vững các quy định tại Thông tư 39/2009/TT-BLĐTBXH và Nghị định 127/2008/NĐ-CP sẽ giúp cả người lao động và người sử dụng lao động thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình, tránh những tranh chấp lao động không đáng có trong giai đoạn chuyển đổi chính sách bảo hiểm.