Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng của năm 2019, việc xây dựng và bảo vệ thương hiệu không còn là câu chuyện riêng của từng doanh nghiệp. Đối với các làng nghề, hiệp hội sản xuất, nhãn hiệu tập thể đóng vai trò là "giấy thông hành" quan trọng để khẳng định uy tín và chất lượng sản phẩm trên thị trường. Tuy nhiên, để nhãn hiệu này thực sự phát huy giá trị, một bản Quy chế quản lý và sử dụng chặt chẽ là điều bắt buộc.

Tầm quan trọng của Quy chế quản lý nhãn hiệu tập thể

Theo quy định tại khoản 17 Điều 4 Luật Sở hữu trí tuệ 2005, nhãn hiệu tập thể là nhãn hiệu dùng để phân biệt sản phẩm, dịch vụ của các thành viên của tổ chức là chủ sở hữu nhãn hiệu đó với sản phẩm, dịch vụ của tổ chức, cá nhân không phải là thành viên của tổ chức đó.

Việc ban hành Quy chế không chỉ là thủ tục bắt buộc khi nộp đơn đăng ký tại Cục Sở hữu trí tuệ theo Điều 105 của Luật này, mà còn là công cụ để:

• Thống nhất tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm giữa các thành viên.
• Ngăn chặn hành vi sử dụng nhãn hiệu sai mục đích, gây ảnh hưởng đến uy tín chung.
• Tạo cơ sở pháp lý để xử lý các tranh chấp nội bộ và xâm phạm từ bên ngoài.
• Đặc biệt, với những thay đổi từ Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ (có hiệu lực từ 01/11/2019), việc minh bạch hóa quy trình quản lý càng trở nên cấp thiết.

Mẫu Quy chế quản lý và sử dụng nhãn hiệu tập thể chi tiết

Dưới đây là mẫu quy chế được xây dựng dựa trên các quy định pháp luật hiện hành tính đến tháng 10/2019, phù hợp cho các công ty cổ phần, hiệp hội hoặc hợp tác xã làm chủ sở hữu.

Chương I: NHỮNG QUY ĐỊNH CHUNG

Điều 1. Phạm vi điều chỉnh
Quy chế này quy định chi tiết về việc đăng ký, quản lý, sử dụng và khai thác nhãn hiệu tập thể cho các sản phẩm đặc trưng của tổ chức. Mọi hoạt động liên quan đến nhãn hiệu phải tuân thủ nghiêm ngặt các điều khoản tại đây.

Điều 2. Đối tượng áp dụng
Áp dụng đối với tất cả các thành viên chính thức của tổ chức, các bộ phận quản lý trực thuộc và các đối tác có liên quan trong chuỗi cung ứng sản phẩm mang nhãn hiệu.

Chương II: CƠ CHẾ QUẢN LÝ VÀ GIÁM SÁT

Điều 3. Quyền hạn của Ban quản lý nhãn hiệu
Ban quản lý (thường là Ban Chấp hành hoặc Hội đồng quản trị) có quyền:

• Cấp và thu hồi quyền sử dụng nhãn hiệu đối với thành viên vi phạm.
• Kiểm tra đột xuất quy trình sản xuất và chất lượng sản phẩm của thành viên.
• Đại diện tổ chức thực hiện các biện pháp bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trước pháp luật.

Điều 4. Tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm
Sản phẩm mang nhãn hiệu tập thể phải đáp ứng các tiêu chí kỹ thuật cụ thể về nguồn gốc nguyên liệu, quy trình chế biến và đóng gói. Tổ chức cần ban hành một bộ Tiêu chuẩn chất lượng riêng biệt đính kèm quy chế này.

"Chủ sở hữu nhãn hiệu tập thể có trách nhiệm giám sát việc sử dụng nhãn hiệu của các thành viên để đảm bảo uy tín của nhãn hiệu và chất lượng hàng hóa, dịch vụ mang nhãn hiệu đó."

Chương III: QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA THÀNH VIÊN

Điều 5. Quyền lợi của thành viên
Thành viên được quyền khai thác giá trị thương mại của nhãn hiệu trong các hoạt động quảng bá, bán hàng và tham gia các chương trình xúc tiến thương mại do tổ chức thực hiện.

Điều 6. Nghĩa vụ tuân thủ
Thành viên có nghĩa vụ đóng phí duy trì nhãn hiệu (nếu có), bảo vệ danh tiếng chung và báo cáo ngay các hành vi làm giả, làm nhái nhãn hiệu trên thị trường cho Ban quản lý.

Lời khuyên cho doanh nghiệp trong giai đoạn chuyển giao pháp luật

Tại thời điểm cuối năm 2019, các doanh nghiệp cần lưu ý rằng các quy định về thực thi quyền sở hữu trí tuệ đang ngày càng được siết chặt để đáp ứng các hiệp định thương mại tự do (như CPTPP). Do đó, việc xây dựng Quy chế không nên chỉ dừng lại ở mức đối phó thủ tục hành chính mà cần thực sự trở thành kim chỉ nam cho hoạt động kinh doanh bền vững.

Nếu tổ chức của bạn chưa có bộ quy chế hoàn chỉnh, hãy tham khảo ý kiến từ các chuyên gia pháp lý để điều chỉnh mẫu trên sao cho phù hợp nhất với đặc thù sản phẩm và quy mô hoạt động của mình.