Tấm thẻ Căn cước công dân gắn chíp không chỉ là giấy tờ tùy thân quan trọng nhất mà còn là vật dụng đồng hành cùng chúng ta trong rất nhiều giao dịch suốt hàng chục năm. Chính vì vậy, việc làm sao để có một bức ảnh chân dung trên thẻ thật ưng ý, rạng rỡ nhưng vẫn tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật là mối quan tâm của rất nhiều người. Đặc biệt, trong bối cảnh đầu năm 2023, khi việc cấp đổi CCCD gắn chíp đang được triển khai quyết liệt trên toàn quốc, những thắc mắc về trang phục và diện mạo khi đi chụp ảnh lại càng trở nên nóng hổi.

1. Quy định pháp luật về diện mạo khi chụp ảnh Căn cước công dân

Để đảm bảo tính thống nhất và khả năng nhận dạng chính xác, Bộ Công an đã ban hành những quy định rất cụ thể về việc thu nhận ảnh chân dung. Căn cứ theo quy định tại khoản 4 Điều 5 Thông tư 60/2021/TT-BCA, tiêu chuẩn của ảnh chân dung trên thẻ CCCD được quy định như sau:

"Ảnh chân dung của công dân là ảnh màu, phông nền trắng, chụp từ phía chính diện, đầu để trần, rõ mặt, rõ hai tai, không đeo kính; trang phục, tác phong nghiêm túc, lịch sự. Đối với trường hợp công dân theo tôn giáo, dân tộc thì được mặc lễ phục tôn giáo, trang phục dân tộc đó, nếu có khăn đội đầu thì được giữ nguyên nhưng phải đảm bảo rõ mặt, rõ hai tai."

Như vậy, về mặt pháp lý, Luật Căn cước công dân 2014 và các văn bản hướng dẫn không bắt buộc công dân phải mặc loại áo cụ thể nào (như áo sơ mi có cổ) hay cấm tuyệt đối việc trang điểm. Tuy nhiên, từ khóa quan trọng nhất ở đây chính là "nghiêm túc, lịch sự" và "rõ đặc điểm nhận dạng".

2. Mặc áo gì để lên hình CCCD đẹp và chuyên nghiệp?

Dù luật không bắt buộc, nhưng kinh nghiệm thực tế cho thấy trang phục đóng vai trò quyết định đến độ sáng và sự chỉn chu của bức ảnh thẻ. Dưới đây là những gợi ý giúp bạn chọn đồ thông minh:

• Ưu tiên áo sơ mi trắng có cổ: Đây là lựa chọn "vàng" cho mọi loại ảnh thẻ. Cổ áo sơ mi giúp khuôn mặt trông thanh thoát và lịch sự hơn. Màu trắng của áo kết hợp với phông nền trắng (theo quy định) sẽ được xử lý để tạo độ tương phản nhẹ, giúp gương mặt bạn trở nên nổi bật và tươi tắn.
• Tránh các loại áo không cổ hoặc cổ quá sâu: Những loại áo phông không cổ, áo sát nách hoặc áo cổ tim quá sâu có thể khiến bạn trông thiếu nghiêm túc khi lên hình thẻ, thậm chí trong một số trường hợp có thể bị cán bộ thu nhận yêu cầu thay trang phục khác.
• Không mặc trang phục chuyên ngành: Theo quy định ngầm định trong tác phong hành chính, bạn không nên mặc quân phục, cảnh phục hay trang phục đặc thù của các ngành nghề (y tế, xây dựng...) trừ khi bạn đang thực hiện nhiệm vụ theo quy định riêng.
• Lưu ý về họa tiết: Nên chọn áo trơn màu, tránh các họa tiết rườm rà, kẻ caro quá nhỏ hoặc các câu slogan gây chú ý, vì chúng có thể làm nhiễu máy ảnh và gây mất tập trung vào khuôn mặt.

3. Trang điểm và làm tóc: Ranh giới giữa "tự nhiên" và "vi phạm"

Nhiều chị em phụ nữ thắc mắc liệu có được trang điểm khi đi làm CCCD hay không? Câu trả lời là CÓ, nhưng phải ở mức độ "trang điểm như không trang điểm".

Về trang điểm (Makeup):

Mục đích của ảnh CCCD là để nhận dạng. Do đó, nếu bạn trang điểm quá đậm (contour quá kỹ, gắn mi giả dày, kẻ mắt sắc lẹm) làm thay đổi các đường nét cơ bản trên khuôn mặt, máy quét hoặc cán bộ đối chiếu có thể từ chối bức ảnh đó. Lời khuyên là:

• Dùng một lớp nền mỏng nhẹ, tiệp màu da để che khuyết điểm.
• Sử dụng son môi màu tự nhiên (hồng đất, cam san hô) thay vì các màu quá nổi bật như đỏ tươi hay tím.
• Tránh dùng phấn bắt sáng (highlighter) quá nhiều vì ánh đèn flash tại điểm chụp có thể gây hiện tượng bóng dầu, làm ảnh bị lóa.

Về kiểu tóc:

Quy định bắt buộc là phải "rõ mặt, rõ hai tai". Vì vậy:

• Nếu bạn để tóc dài, hãy vén tóc gọn gàng ra sau tai.
• Không nên để mái quá dài che khuất mắt hoặc chân mày.
• Tóc nên được chải chuốt mượt mà, tránh để tóc con bù xù làm mất đi vẻ chuyên nghiệp của bức ảnh.

4. Tư thế và thần thái - Chìa khóa cho bức ảnh rạng rỡ

Nhiều người thường có tâm lý "gồng" khi ngồi trước ống kính của cơ quan công an, dẫn đến biểu cảm cứng nhắc. Để khắc phục điều này, bạn cần lưu ý:

• Giữ lưng thẳng, vai thả lỏng: Đừng quá gồng mình, hãy hít thở sâu và để hai vai cân bằng.
• Mắt nhìn thẳng vào ống kính: Mở mắt to tự nhiên, tránh nheo mắt.
• Mỉm cười nhẹ (không hở răng): Pháp luật không cấm bạn mỉm cười. Một nụ cười mỉm nhẹ nhàng sẽ giúp cơ mặt giãn ra, tạo cảm giác thân thiện và tràn đầy sức sống hơn là một khuôn mặt quá nghiêm nghị.
• Vị trí cằm: Hơi thu cằm lại một chút để tránh hiện tượng "hai cằm" khi chụp chính diện, nhưng đừng cúi quá thấp.

5. Có được chụp lại ảnh nếu không ưng ý?

Đây là câu hỏi mà rất nhiều người quan tâm sau khi xem lại bản xem trước trên máy tính của cán bộ. Theo quy trình tại Thông tư 60/2021/TT-BCA, sau khi chụp ảnh và lấy vân tay, cán bộ sẽ in Phiếu thu nhận thông tin để công dân kiểm tra và ký xác nhận.

Tại bước này, nếu bạn thấy ảnh chụp bị lỗi kỹ thuật (nhắm mắt, nghiêng đầu, mất góc tai...) hoặc quá khác so với thực tế, bạn có quyền đề nghị cán bộ chụp lại. Tuy nhiên, việc có được chấp nhận chụp lại hay không sẽ phụ thuộc vào sự linh động và đánh giá của cán bộ làm thủ tục. Nếu ảnh đã đạt chuẩn về mặt kỹ thuật và nhận dạng, thông thường cán bộ sẽ hạn chế chụp lại để đảm bảo tiến độ phục vụ cho những người dân khác đang chờ đợi.

Lời kết: Việc chuẩn bị kỹ lưỡng về trang phục và tâm thế trước khi đi làm Căn cước công dân không chỉ giúp bạn có một tấm thẻ đẹp mà còn thể hiện sự tôn trọng đối với cơ quan nhà nước và các quy định của pháp luật. Hy vọng những chia sẻ trên sẽ giúp bạn tự tin hơn để sở hữu một tấm ảnh CCCD ưng ý nhất!