Nhằm nâng cao chất lượng khám bệnh, chữa bệnh và đảm bảo an toàn cho người bệnh cũng như nhân viên y tế, Bộ Y tế đã ban hành Thông tư 16/2018/TT-BYT quy định về kiểm soát nhiễm khuẩn trong các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Đây là một bước ngoặt quan trọng trong việc chuẩn hóa công tác phòng chống lây nhiễm tại Việt Nam.

Quy định bắt buộc về hệ thống kiểm soát nhiễm khuẩn

Theo quy định tại Điều 16 Thông tư 16/2018/TT-BYT, tùy theo quy mô giường bệnh, các cơ sở y tế phải thiết lập hệ thống kiểm soát nhiễm khuẩn phù hợp. Cụ thể:

• Đối với bệnh viện có từ 150 giường bệnh kế hoạch trở lên: Bắt buộc phải tổ chức đầy đủ hệ thống bao gồm: Hội đồng kiểm soát nhiễm khuẩn; Khoa hoặc bộ phận kiểm soát nhiễm khuẩn; và Mạng lưới kiểm soát nhiễm khuẩn.
• Đối với bệnh viện có dưới 150 giường bệnh kế hoạch: Tối thiểu phải có bộ phận kiểm soát nhiễm khuẩn thuộc phòng kế hoạch tổng hợp, mạng lưới kiểm soát nhiễm khuẩn và có người phụ trách làm việc toàn thời gian.
• Đối với cơ sở không có giường bệnh nội trú: Phải phân công ít nhất một người phụ trách công tác kiểm soát nhiễm khuẩn.

"Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có từ 150 giường bệnh kế hoạch trở lên phải tổ chức hệ thống kiểm soát nhiễm khuẩn quy định tại Khoản 1 Điều này." - Trích khoản 2 Điều 16 Thông tư 16/2018/TT-BYT.

Cơ cấu tổ chức và nhân sự chuyên trách

Việc tổ chức Hội đồng kiểm soát nhiễm khuẩn được quy định chi tiết tại Điều 17. Theo đó, Giám đốc bệnh viện sẽ giữ vai trò Chủ tịch Hội đồng, đảm bảo sự chỉ đạo xuyên suốt từ cấp cao nhất. Thư ký Hội đồng thường là Trưởng khoa kiểm soát nhiễm khuẩn.

Đáng chú ý, nhân sự phụ trách công tác này phải đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về chuyên môn. Trưởng khoa và điều dưỡng trưởng khoa kiểm soát nhiễm khuẩn phải có trình độ đại học trở lên thuộc khối ngành sức khỏe và sở hữu chứng chỉ, văn bằng đào tạo về kiểm soát nhiễm khuẩn theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 18.

Nhiệm vụ trọng tâm trong kiểm soát nhiễm khuẩn

Hệ thống kiểm soát nhiễm khuẩn không chỉ dừng lại ở việc giám sát mà còn bao gồm nhiều nhiệm vụ thực tiễn được quy định tại khoản 2 Điều 18:

• Xây dựng định mức, tiêu chuẩn kỹ thuật và đề xuất mua sắm trang thiết bị, hóa chất liên quan.
• Tổ chức đào tạo, tập huấn và truyền thông cho nhân viên y tế, người bệnh và người nhà người bệnh.
• Phòng ngừa và xử trí phơi nhiễm liên quan đến vi sinh vật cho nhân viên y tế (Điều 13).
• Xây dựng kế hoạch ứng phó với các dịch bệnh và tình huống khẩn cấp (Điều 14).

Quy định mới này bắt đầu có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/10/2018, thay thế cho Thông tư 18/2009/TT-BYT trước đây. Các cơ sở y tế cần khẩn trương rà soát và kiện toàn bộ máy để đáp ứng đúng các tiêu chuẩn pháp lý, góp phần giảm thiểu tỷ lệ nhiễm khuẩn bệnh viện, bảo vệ sức khỏe cộng đồng.