Trong môi trường sản xuất kinh doanh, việc đảm bảo an toàn cho người lao động không chỉ là trách nhiệm đạo đức mà còn là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc của người sử dụng lao động. Một trong những mắt xích quan trọng nhất để hiện thực hóa điều này chính là công tác huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ).

Căn cứ theo quy định tại khoản 5 Điều 1 Nghị định 140/2018/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung Nghị định 44/2016/NĐ-CP), hiện nay có 06 nhóm đối tượng cụ thể phải tham gia huấn luyện an toàn lao động. Việc phân loại này giúp chương trình đào tạo sát thực tế và phù hợp với từng vị trí công việc.

Chi tiết 6 nhóm đối tượng phải huấn luyện an toàn lao động

Dưới đây là phân tích chi tiết về các nhóm đối tượng theo quy định của pháp luật hiện hành:

Nhóm 1: Người quản lý phụ trách công tác an toàn, vệ sinh lao động

Đây là nhóm giữ vai trò then chốt trong việc định hướng và ra quyết định về an toàn tại doanh nghiệp. Đối tượng bao gồm:

• Người đứng đầu đơn vị, cơ sở sản xuất, kinh doanh và các phòng, ban, chi nhánh trực thuộc.
• Người phụ trách bộ phận sản xuất, kinh doanh, kỹ thuật.
• Quản đốc phân xưởng hoặc các chức danh tương đương.
• Cấp phó của người đứng đầu được giao nhiệm vụ phụ trách công tác ATVSLĐ.

Nhóm 2: Người làm công tác an toàn, vệ sinh lao động

Nhóm này trực tiếp thực hiện và giám sát các tiêu chuẩn an toàn tại hiện trường, bao gồm:

• Cán bộ chuyên trách hoặc bán chuyên trách về ATVSLĐ của cơ sở.
• Người trực tiếp giám sát về ATVSLĐ tại nơi làm việc.

Nhóm 3: Người lao động làm công việc có yêu cầu nghiêm ngặt

Đây là nhóm đối tượng làm việc trong môi trường rủi ro cao, đòi hỏi kỹ năng và kiến thức bảo hộ đặc thù. Họ là những người làm công việc thuộc Danh mục công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành.

Nhóm 4: Người lao động phổ thông và các đối tượng khác

Nhóm này có phạm vi rất rộng, bao gồm những người lao động không thuộc các nhóm 1, 2, 3 và 5, 6. Cụ thể:

• Người lao động làm việc tại cơ sở (bao gồm cả lao động thời vụ).
• Người học nghề, tập nghề và thử việc để làm việc cho người sử dụng lao động.

Nhóm 5: Người làm công tác y tế

Nhân viên y tế tại doanh nghiệp cần được huấn luyện để xử lý các tình huống sơ cấp cứu, quản lý vệ sinh lao động và phòng chống bệnh nghề nghiệp cho cán bộ nhân viên.

Nhóm 6: An toàn, vệ sinh viên

Đây là những người lao động trực tiếp, am hiểu hiện trường và được bầu ra để kiêm nhiệm công tác giám sát an toàn tại tổ, đội sản xuất theo quy định tại Điều 74 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015.

"Người sử dụng lao động có trách nhiệm tổ chức huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động cho người lao động, người học nghề, tập nghề khi tuyển dụng và sắp xếp phần việc khác; hướng dẫn quy định về an toàn, vệ sinh lao động tại nơi làm việc cho người lao động." - Trích khoản 1 Điều 14 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015.

Tại sao phải nghiêm túc tham gia huấn luyện?

Việc huấn luyện không chỉ đơn thuần là để đối phó với các đợt thanh tra của cơ quan chức năng. Thực tế cho thấy, phần lớn các vụ tai nạn lao động thương tâm đều xuất phát từ sự chủ quan hoặc thiếu kiến thức về an toàn. Thông qua các khóa huấn luyện, người lao động sẽ:

• Nhận diện mối nguy: Biết cách phát hiện các yếu tố nguy hiểm, có hại tại nơi làm việc.
• Kỹ năng phòng ngừa: Sử dụng thành thạo các thiết bị bảo hộ cá nhân và vận hành máy móc đúng quy trình.
• Xử lý sự cố: Bình tĩnh và có kỹ năng sơ cứu, ứng phó khi xảy ra tai nạn hoặc cháy nổ.

Đối với doanh nghiệp, việc tuân thủ huấn luyện giúp giảm thiểu chi phí bồi thường tai nạn, nâng cao uy tín và tạo dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, bền vững.

Lời khuyên pháp lý: Doanh nghiệp cần lưu trữ đầy đủ hồ sơ, sổ theo dõi huấn luyện và cấp thẻ an toàn (đối với nhóm 3) hoặc chứng nhận huấn luyện theo đúng mẫu quy định để tránh các rủi ro pháp lý về sau.