Tháng 7 năm 2020 đánh dấu một bước ngoặt lớn trong công tác quản lý hoạt động vận tải đường bộ tại Việt Nam. Với việc Thông tư 12/2020/TT-BGTVT chính thức có hiệu lực từ ngày 15/7, các đơn vị kinh doanh vận tải hành khách theo tuyến cố định cần đặc biệt lưu ý 5 thay đổi trọng yếu để đảm bảo hoạt động đúng pháp luật và tránh những mức phạt nặng từ cơ quan chức năng.

1. Siết chặt giám sát hành trình và truyền dữ liệu liên tục

Một trong những yêu cầu tiên quyết được quy định tại Điều 15 Thông tư 12/2020/TT-BGTVT là việc lắp đặt và duy trì thiết bị giám sát hành trình. Không chỉ dừng lại ở việc lắp đặt cho có, các đơn vị vận tải phải đảm bảo thiết bị luôn trong tình trạng kỹ thuật tốt, truyền dẫn dữ liệu chính xác và liên tục về hệ thống của Tổng cục Đường bộ Việt Nam.

"Đơn vị kinh doanh vận tải phải lắp đặt thiết bị giám sát hành trình trên các phương tiện của đơn vị theo quy định; duy trì tình trạng kỹ thuật tốt, đảm bảo truyền dẫn và cung cấp đầy đủ, chính xác, liên tục các thông tin bắt buộc theo quy định..."

Đặc biệt, toàn bộ thông tin đăng nhập và mật khẩu truy cập phần mềm xử lý dữ liệu phải được bàn giao cho Sở Giao thông Vận tải địa phương. Điều này giúp cơ quan quản lý có thể hậu kiểm bất cứ lúc nào, ngăn chặn tình trạng tài xế tắt thiết bị để phóng nhanh vượt ẩu hoặc chạy sai lộ trình.

2. Quy tắc '3 phút' tại điểm dừng đón, trả khách

Nhằm giảm thiểu ùn tắc giao thông và lập lại trật tự tại các điểm dừng chân, Thông tư 12/2020/TT-BGTVT quy định mỗi xe ô tô vận tải hành khách tuyến cố định chỉ được dừng tối đa không quá 03 phút tại các điểm đón, trả khách dọc đường.

Các điểm này phải được bố trí tại vị trí an toàn, có biển chỉ dẫn số I.434a theo Quy chuẩn QCVN 41:2019/BGTVT. Việc dừng quá thời gian quy định hoặc đón trả khách sai vị trí sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ.

3. Minh bạch thông tin và niêm yết giá vé trong xe

Quyền lợi của hành khách được đặt lên hàng đầu thông qua quy định tại khoản 4 Điều 19 Thông tư 12/2020/TT-BGTVT. Bên trong xe khách phải niêm yết đầy đủ các thông tin:

• Giá vé niêm yết: Tránh tình trạng nhồi nhét, tăng giá tùy tiện.
• Số điện thoại đường dây nóng: Của đơn vị vận tải và Sở GTVT nơi cấp phù hiệu.
• Lộ trình và dịch vụ: Hành trình chạy xe, khối lượng hành lý miễn cước.

Ngoài ra, mặt ngoài thân xe phải dán tên và số điện thoại đơn vị kinh doanh với kích thước tối thiểu 20cm x 20cm để người dân dễ dàng nhận diện và phản ánh khi cần thiết.

4. Phù hiệu và trang thiết bị an toàn bắt buộc

Mọi xe khách tuyến cố định phải dán phù hiệu "XE TUYẾN CỐ ĐỊNH" tại góc trên bên phải kính chắn gió phía trước. Đi kèm với đó là hệ thống bảng hướng dẫn an toàn giao thông và thoát hiểm đặt tại phía sau mỗi ghế ngồi hoặc giường nằm.

Nội dung hướng dẫn phải bao gồm cách thắt dây an toàn, vị trí bình cứu hỏa, búa thoát hiểm và các lối thoát dự phòng. Đây không chỉ là quy định pháp lý mà còn là yếu tố sống còn bảo vệ hành khách khi xảy ra sự cố cháy nổ hoặc tai nạn trên đường.

5. Chuẩn hóa đội ngũ lái xe và nhân viên phục vụ

Theo Điều 27 Thông tư 12/2020/TT-BGTVT, lái xe và phụ xe phải đeo thẻ tên, mặc đồng phục theo mẫu đã đăng ký. Thái độ phục vụ phải văn minh, lịch sự, ưu tiên hỗ trợ người khuyết tật, người già và trẻ em.

Đặc biệt, khi nhận hàng hóa ký gửi, nhân viên phải yêu cầu người gửi cung cấp đầy đủ thông tin định danh (CMND/CCCD), địa chỉ và số điện thoại. Quy định này nhằm ngăn chặn việc vận chuyển hàng cấm, hàng lậu núp bóng hàng ký gửi xe khách, một vấn đề nhức nhối trong nhiều năm qua.

Việc tuân thủ nghiêm túc các quy định trên không chỉ giúp doanh nghiệp vận tải hoạt động ổn định trong bối cảnh pháp lý mới của năm 2020 mà còn góp phần xây dựng một hệ thống giao thông an toàn, minh bạch và chuyên nghiệp hơn.