Việc sử dụng xe ô tô hết niên hạn không chỉ tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông mà còn đối mặt với mức phạt hành chính nghiêm khắc. Theo quy định pháp luật hiện hành năm 2019, chủ xe cần nắm rõ các mốc thời gian "khai tử" phương tiện để tránh bị xử phạt và thu hồi giấy tờ xe.

Quy định về niên hạn sử dụng xe ô tô theo pháp luật hiện hành

Tại thời điểm năm 2019, niên hạn sử dụng đối với các loại xe ô tô được thực hiện nghiêm ngặt theo quy định tại Nghị định 95/2009/NĐ-CP. Theo đó, mỗi loại phương tiện sẽ có một "tuổi thọ" pháp lý riêng biệt để đảm bảo an toàn kỹ thuật khi lưu thông trên đường.

Cụ thể, căn cứ theo Điều 4 Nghị định 95/2009/NĐ-CP, niên hạn sử dụng được quy định như sau:

1. Không quá 25 năm đối với xe ô tô chở hàng.
2. Không quá 20 năm đối với xe ô tô chở người.
3. Không quá 17 năm đối với xe ô tô chuyển đổi công năng từ các loại xe khác thành xe ô tô chở người trước ngày 01 tháng 01 năm 2002.

Tuy nhiên, người dân cũng cần lưu ý một số trường hợp ngoại lệ không áp dụng niên hạn sử dụng bao gồm: Xe ô tô của quân đội, công an phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh; ô tô chở người đến 09 chỗ ngồi (kể cả chỗ người lái); ô tô chuyên dùng và rơ moóc, sơ mi rơ moóc.

Cách xác định niên hạn sử dụng chính xác nhất

Để xác định một chiếc xe đã đến ngày "khai tử" hay chưa, chủ xe và cơ quan chức năng căn cứ vào Thông tư 21/2010/TT-BGTVT. Niên hạn sử dụng được tính theo năm, kể từ năm sản xuất của ô tô.

Thứ tự ưu tiên để xác định năm sản xuất bao gồm: Số nhận dạng của xe (số VIN), số khung xe, các tài liệu kỹ thuật (Catalog, sổ tay thông số kỹ thuật), nhãn mác của nhà sản xuất hoặc các hồ sơ lưu trữ như Giấy chứng nhận chất lượng, phiếu kiểm tra chất lượng xuất xưởng. Trong trường hợp ô tô không có ít nhất một trong các tài liệu nêu trên, phương tiện đó sẽ được coi là hết niên hạn sử dụng.

Mức xử phạt đối với hành vi sử dụng xe hết niên hạn năm 2019

Việc cố tình điều khiển xe đã hết niên hạn sử dụng tham gia giao thông là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Theo quy định tại Nghị định 46/2016/NĐ-CP (văn bản có hiệu lực tại thời điểm tháng 01/2019), mức phạt được quy định rất nặng:

• Đối với người điều khiển: Phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng theo quy định tại điểm b khoản 5 Điều 16 Nghị định 46/2016/NĐ-CP.
• Đối với đơn vị kinh doanh vận tải: Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với cá nhân, từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng đối với tổ chức nếu sử dụng phương tiện không bảo đảm niên hạn theo điểm i khoản 3 Điều 28 Nghị định 46/2016/NĐ-CP.

Bên cạnh hình thức phạt tiền, người vi phạm còn bị tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe từ 01 đến 03 tháng và tịch thu phương tiện vi phạm.

Thủ tục thu hồi giấy chứng nhận đăng ký và biển số xe

Không chỉ dừng lại ở việc xử phạt hành chính, xe hết niên hạn còn phải thực hiện thủ tục thu hồi giấy tờ theo Thông tư 15/2014/TT-BCA. Cụ thể, tại khoản 7 Điều 19 Thông tư 15/2014/TT-BCA quy định xe hết niên hạn sử dụng thuộc trường hợp phải thu hồi giấy chứng nhận đăng ký xe và biển số xe.

Cơ quan đăng ký xe có trách nhiệm thông báo cho chủ xe. Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày thông báo, nếu chủ xe không tự giác đến làm thủ tục, cơ quan Công an sẽ phối hợp với chính quyền địa phương để thu hồi theo quy định. Việc nắm vững các quy định này giúp chủ phương tiện chủ động trong việc thanh lý hoặc ngừng sử dụng xe, tránh những rắc rối pháp lý không đáng có.