Giải mã tin đồn: Chế độ thai sản cho nam giới có từ bao giờ?

Trong những ngày qua, trên các diễn đàn và mạng xã hội xôn xao thông tin về việc từ ngày 01/07/2019, người chồng sẽ chính thức được hưởng các "đặc quyền" về trợ cấp và nghỉ thai sản khi vợ sinh con. Nhiều người lao động đang lầm tưởng rằng đây là một chính sách hoàn toàn mới vừa được ban hành. Tuy nhiên, thực tế pháp lý lại có phần khác biệt.

Quy định về việc chồng được hưởng trợ cấp một lần và nghỉ thai sản khi vợ sinh con thực chất đã được xác lập cụ thể tại Luật Bảo hiểm xã hội 2014. Đạo luật này đã chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2016. Do đó, các quyền lợi này đã tồn tại và được áp dụng trong hơn 3 năm qua, chứ không phải mới xuất hiện từ tháng 7 năm nay.

Điều kiện để chồng nhận trợ cấp một lần khi vợ sinh con

Theo quy định tại Điều 38 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, không phải mọi trường hợp chồng có đóng bảo hiểm đều mặc nhiên được nhận tiền trợ cấp. Pháp luật quy định rõ điều kiện hưởng như sau:

"Trường hợp sinh con nhưng chỉ có cha tham gia bảo hiểm xã hội thì cha được trợ cấp một lần bằng 02 lần mức lương cơ sở tại tháng sinh con cho mỗi con."

Như vậy, để nhận được khoản tiền này, cần thỏa mãn đồng thời hai điều kiện: Người vợ không tham gia bảo hiểm xã hội (hoặc không đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản) và người chồng phải đang tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Đây là khoản hỗ trợ tài chính thiết thực từ quỹ bảo hiểm, giúp người cha có thêm nguồn lực để chăm lo cho vợ và con nhỏ trong những ngày đầu vượt cạn.

Chế độ nghỉ thai sản của chồng: Nghỉ bao nhiêu ngày là đúng luật?

Ngoài tiền trợ cấp, người chồng đang đóng bảo hiểm xã hội còn được hưởng chế độ nghỉ việc khi vợ sinh con. Số ngày nghỉ được quy định linh hoạt tùy theo hình thức sinh của người vợ:

• 05 ngày làm việc: Đối với trường hợp vợ sinh thường.
• 07 ngày làm việc: Đối với trường hợp vợ sinh con phải phẫu thuật hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi.
• 10 ngày làm việc: Trường hợp vợ sinh đôi; từ sinh ba trở lên thì cứ thêm mỗi con được nghỉ thêm 03 ngày làm việc.
• 14 ngày làm việc: Trường hợp vợ sinh đôi trở lên mà phải phẫu thuật.

Lưu ý rằng thời gian nghỉ việc này tính trong khoảng 30 ngày đầu kể từ ngày vợ sinh con.

Các trường hợp đặc biệt chồng được nghỉ thai sản thay vợ

Bên cạnh số ngày nghỉ ngắn hạn nêu trên, người chồng còn có thể được nghỉ thai sản dài hạn trong những tình huống rủi ro bất khả kháng. Căn cứ vào Điều 34 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, có hai kịch bản chính:

• Trường hợp vợ chết sau khi sinh con: Theo khoản 4 Điều 34, cha hoặc người trực tiếp nuôi dưỡng được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản đối với thời gian còn lại của người mẹ.
• Trường hợp vợ gặp rủi ro sức khỏe: Tại khoản 6 Điều 34, nếu chỉ có cha tham gia bảo hiểm xã hội mà mẹ gặp rủi ro sau khi sinh con, không đủ sức khỏe để chăm sóc con (có xác nhận của cơ sở y tế có thẩm quyền), cha được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản cho đến khi con đủ 06 tháng tuổi.

Điểm mới thực sự từ ngày 01/07/2019: Mức tiền trợ cấp tăng mạnh

Vậy tại sao dư luận lại đặc biệt quan tâm đến cột mốc 01/07/2019? Câu trả lời không nằm ở việc thay đổi điều luật, mà nằm ở sự thay đổi về mức lương cơ sở - căn cứ để tính toán các khoản trợ cấp.

Theo quy định tại Nghị định 38/2019/NĐ-CP, từ ngày 01/07/2019, mức lương cơ sở chính thức tăng từ 1,39 triệu đồng lên 1,49 triệu đồng/tháng.

Sự điều chỉnh này kéo theo sự gia tăng trực tiếp của khoản trợ cấp thai sản một lần cho nam giới (bằng 02 tháng lương cơ sở):

• Giai đoạn trước 01/07/2019: Mức trợ cấp = 1,39 triệu x 2 = 2,78 triệu đồng.
• Giai đoạn từ 01/07/2019: Mức trợ cấp = 1,49 triệu x 2 = 2,98 triệu đồng.

Như vậy, số tiền mà các ông bố nhận được đã tăng thêm 200.000 đồng cho mỗi con sinh ra. Đây chính là thay đổi cốt lõi nhất mà người lao động cần lưu ý để đối chiếu với số tiền mình nhận được từ cơ quan bảo hiểm xã hội trong giai đoạn này.

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Để đảm bảo quyền lợi của mình không bị bỏ sót, người lao động cần chủ động hoàn thiện hồ sơ hưởng chế độ thai sản và nộp cho người sử dụng lao động trong thời hạn quy định. Đừng chỉ căn cứ vào những tiêu đề gây sốc hoặc thông tin không chính thống trên mạng xã hội. Việc hiểu đúng bản chất của sự thay đổi mức lương cơ sở theo Nghị định 38/2019/NĐ-CP sẽ giúp bạn bảo vệ quyền lợi tài chính chính đáng của gia đình mình trong năm 2019.