Trong bối cảnh giao thương quốc tế ngày càng mở rộng, vai trò của các đơn vị trung gian trong thủ tục thông quan trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Đại lý hải quan không chỉ đơn thuần là đơn vị làm thuê mà còn là "cánh tay nối dài" giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình xuất nhập khẩu. Tuy nhiên, để vận hành một đại lý hải quan chuyên nghiệp vào năm 2021, các tổ chức cần đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe về pháp lý và nhân sự.

Hoạt động xuất nhập khẩu nhộn nhịp tại cảng biển Việt Nam năm 2021 (ảnh minh họa)

Đại lý hải quan: Vai trò và trách nhiệm trong chuỗi cung ứng

Theo quy định tại khoản 14 Điều 4 Luật Hải quan 2014 và Điều 5 Nghị định 08/2015/NĐ-CP, đại lý hải quan là một trong những đối tượng được phép thực hiện khai hải quan. Khác với cá nhân tự khai, đại lý hải quan là một pháp nhân thay mặt chủ hàng thực hiện các nghĩa vụ thuế và thủ tục hành chính.

Công việc của đại lý hải quan đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối. Họ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính trung thực của các tiêu chí trên tờ khai, tự tính toán số thuế phải nộp và đảm bảo hàng hóa được thông quan đúng tiến độ. Đây là một nghề nghiệp đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về mã HS, trị giá hải quan và các chính sách mặt hàng thay đổi liên tục.

Quyền lợi đặc thù khi trở thành Đại lý hải quan chuyên nghiệp

Căn cứ khoản 1 Điều 18 Luật Hải quan 2014, khi hoạt động dưới tư cách đại lý, tổ chức được hưởng các quyền lợi ưu việt sau:

• Được cơ quan hải quan cung cấp thông tin, hướng dẫn làm thủ tục và phổ biến các quy định pháp luật mới nhất.
• Có quyền yêu cầu xác định trước mã số, xuất xứ và trị giá hải quan để giảm thiểu rủi ro khi khai báo chính thức.
• Được xem trước và lấy mẫu hàng hóa dưới sự giám sát của công chức hải quan, đảm bảo việc khai báo không sai sót.
• Sử dụng hồ sơ hải quan để thực hiện các thủ tục liên quan với các cơ quan quản lý chuyên ngành khác.
• Yêu cầu bồi thường thiệt hại nếu cơ quan hải quan gây ra tổn thất theo quy định về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.

Nhân viên đại lý hải quan đang thực hiện khai báo trên hệ thống điện tử (ảnh minh họa)

Điều kiện "cần và đủ" để thành lập Đại lý hải quan năm 2021

Để được công nhận là đại lý làm thủ tục hải quan, doanh nghiệp không chỉ cần có giấy phép kinh doanh mà còn phải đáp ứng các điều kiện về hạ tầng và con người theo Điều 20 Luật Hải quan 2014:

Điều 20. Điều kiện là đại lý làm thủ tục hải quan
1. Có Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp có ngành, nghề kinh doanh dịch vụ giao nhận hàng hóa hoặc đại lý làm thủ tục hải quan;
2. Có nhân viên đại lý làm thủ tục hải quan;
3. Có hạ tầng công nghệ thông tin đáp ứng điều kiện để thực hiện khai hải quan điện tử và các điều kiện khác theo quy định.

Về phía nhân sự, nhân viên đại lý hải quan phải là công dân Việt Nam, có trình độ từ cao đẳng trở lên thuộc các khối ngành kinh tế, luật, kỹ thuật và đặc biệt phải sở hữu Chứng chỉ nghiệp vụ khai hải quan do Tổng cục Hải quan cấp.

Hành trình chinh phục Chứng chỉ nghiệp vụ khai hải quan

Thủ tục cấp chứng chỉ này được quy định chi tiết tại Thông tư 22/2019/TT-BTC (sửa đổi Thông tư 12/2015/TT-BTC). Quy trình dự thi bao gồm các bước:

1. Chuẩn bị hồ sơ dự thi

Người dự thi cần chuẩn bị 01 bộ hồ sơ gồm: Phiếu đăng ký dự thi (Mẫu 01), bằng tốt nghiệp (sao y), 02 ảnh màu 3x4 và các văn bản xác nhận kết quả học tập nếu thuộc diện miễn thi một số môn.

2. Trình tự thực hiện

Bước 1: Đăng ký trực tuyến trên Cổng thông tin điện tử của Tổng cục Hải quan. Đây là bước bắt buộc để cơ quan quản lý lập danh sách và bố trí hội đồng thi.

Bước 2: Tham gia kỳ thi tập trung. Kết quả sẽ được công khai sau khi hội đồng chấm thi hoàn tất công việc.

Bước 3: Cấp chứng chỉ. Trong vòng 30 ngày kể từ khi có kết quả, Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan sẽ ký quyết định cấp chứng chỉ cho những người đạt yêu cầu.

Việc trở thành một đại lý hải quan không chỉ là cơ hội kinh doanh mà còn là trách nhiệm lớn đối với nền kinh tế. Doanh nghiệp cần thường xuyên cập nhật các văn bản hướng dẫn để đảm bảo tính tuân thủ cao nhất trong hoạt động nghiệp vụ.

Nếu quý độc giả cần tư vấn chuyên sâu về thủ tục thành lập hoặc các vấn đề pháp lý liên quan đến hải quan, vui lòng liên hệ tổng đài 1900.6192 để được hỗ trợ kịp thời.