Gỡ rối quy định: Không trả lương có cần nộp tờ khai thuế TNCN?

Trong quá trình thực thi các quy định mới về quản lý thuế, nhiều doanh nghiệp và tổ chức chi trả thu nhập đã gặp lúng túng trước câu hỏi: Nếu trong tháng hoặc quý không phát sinh việc chi trả tiền lương, tiền công thì có bắt buộc phải nộp tờ khai thuế thu nhập cá nhân (TNCN) hay không? Để làm rõ vấn đề này, ngày 29/06/2021, Tổng cục Thuế đã ban hành Công văn số 2393/TCT-DNNCN với những hướng dẫn hết sức cụ thể.

Hướng dẫn mới từ Tổng cục Thuế giúp doanh nghiệp minh bạch hóa nghĩa vụ kê khai thuế TNCN (ảnh minh họa)

Nguyên tắc "Có thu nhập mới có nghĩa vụ"

Căn cứ theo tinh thần của Luật Thuế thu nhập cá nhân, nghĩa vụ thuế chỉ phát sinh khi có thu nhập chịu thuế. Tại Công văn 2393/TCT-DNNCN, Tổng cục Thuế khẳng định rõ ràng:

"Chỉ trường hợp tổ chức, cá nhân phát sinh trả thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân mới thuộc diện phải khai thuế thu nhập cá nhân. Do đó, trường hợp tổ chức, cá nhân không phát sinh trả thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân thì không thuộc diện điều chỉnh của Luật Thuế thu nhập cá nhân."

Điều này đồng nghĩa với việc, nếu trong một kỳ tính thuế (tháng hoặc quý), doanh nghiệp của bạn không thực hiện bất kỳ khoản chi trả tiền lương, tiền công nào cho người lao động, bạn sẽ không phải nộp tờ khai thuế TNCN của kỳ đó. Đây là một điểm lưu ý quan trọng giúp giảm bớt gánh nặng thủ tục hành chính cho các doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động hoặc chưa có nhân sự phát sinh lương.

Đối chiếu với quy định tại Nghị định 126/2020/NĐ-CP

Trước đó, việc triển khai Nghị định 126/2020/NĐ-CP hướng dẫn Luật Quản lý thuế 2019 đã khiến nhiều kế toán lo lắng về việc bị xử phạt nếu không nộp tờ khai "trắng". Tuy nhiên, hướng dẫn tại Công văn 2393 đã giải tỏa nỗi lo này bằng cách dẫn chiếu trực tiếp trách nhiệm của tổ chức chi trả.

Cụ thể, trách nhiệm kê khai, khấu trừ và nộp thuế thuộc về tổ chức, cá nhân trả thu nhập. Khi không có hành vi "trả thu nhập", các bước tiếp theo như khấu trừ hay kê khai mẫu số 05/KK-TNCN cũng không có căn cứ để thực hiện.

Việc nắm vững quy định kê khai giúp kế toán tránh được các sai sót không đáng có (ảnh minh họa)

Trường hợp đặc biệt đối với cơ quan hành chính, đoàn thể

Một điểm đáng chú ý khác trong hướng dẫn của Tổng cục Thuế là đối với các cơ quan hành chính Nhà nước, cơ quan Đảng, đoàn thể... Các đơn vị này thường xuyên phát sinh chi trả tiền lương, tiền công nhưng lại không có doanh thu từ bán hàng hóa, dịch vụ. Đối với nhóm đối tượng này, quy định nêu rõ họ thuộc diện khai thuế TNCN theo quý, thay vì theo tháng, nhằm đơn giản hóa quy trình quản lý cho các đơn vị sự nghiệp không có hoạt động kinh doanh.

Lời khuyên cho người nộp thuế

Dù quy định đã rõ ràng, các doanh nghiệp vẫn cần lưu ý:

• Kiểm tra kỹ các khoản chi: Đảm bảo rằng thực sự không có bất kỳ khoản thu nhập nào (kể cả tiền thưởng, phụ cấp chịu thuế) được chi trả trong kỳ.
• Lưu trữ hồ sơ: Mặc dù không nộp tờ khai, doanh nghiệp vẫn nên lưu giữ bảng lương hoặc các chứng từ liên quan để giải trình với cơ quan thuế khi có thanh kiểm tra.
• Quyết toán năm: Lưu ý rằng việc không nộp tờ khai tháng/quý do không phát sinh trả thu nhập khác với việc quyết toán thuế năm.

Nếu quý độc giả vẫn còn những băn khoan về thủ tục kê khai thuế hoặc các quy định liên quan đến thuế thu nhập cá nhân, hãy liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia pháp lý để được tư vấn chuyên sâu và tránh các rủi ro pháp lý không đáng có.