Sau một thời gian tạm hoãn để hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn do đại dịch COVID-19, kể từ ngày 01/01/2022, các lực lượng chức năng đã chính thức ra quân xử phạt hành vi không lắp camera hành trình đối với các loại xe kinh doanh vận tải theo quy định. Đây là một trong những nỗ lực nhằm tăng cường giám sát an toàn giao thông và quản lý hoạt động vận tải đường bộ tại Việt Nam.

Các loại xe khách và xe tải thuộc diện bắt buộc phải lắp camera hành trình từ năm 2022 (ảnh minh họa)

Những loại xe nào "buộc" phải lắp camera hành trình?

Căn cứ theo quy định tại khoản 2 Điều 13 và khoản 2 Điều 14 của Nghị định 10/2020/NĐ-CP, danh sách các phương tiện bắt buộc phải trang bị camera hành trình bao gồm:

• Xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách: Áp dụng cho các loại xe có sức chứa từ 09 chỗ ngồi trở lên (tính cả ghế người lái xe).
• Xe ô tô kinh doanh vận tải hàng hóa: Áp dụng đối với xe công-ten-nơ (container) và xe đầu kéo.

Mục tiêu của việc lắp đặt này không chỉ dừng lại ở việc ghi hình mà còn phải đảm bảo truyền dữ liệu hình ảnh về Tổng cục Đường bộ Việt Nam để phục vụ công tác quản lý nhà nước, kiểm tra và xử lý vi phạm.

Lộ trình xử phạt và bối cảnh Nghị quyết 66/NQ-CP

Theo lộ trình ban đầu của Nghị định 10/2020/NĐ-CP, các phương tiện nêu trên phải hoàn thành việc lắp đặt trước ngày 01/7/2021. Tuy nhiên, do ảnh hưởng nặng nề của dịch bệnh, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 66/NQ-CP vào tháng 7/2021, quyết định tạm ngưng xử phạt đối với hành vi này cho đến hết ngày 31/12/2021.

Như vậy, mốc thời gian 01/01/2022 chính là thời điểm "chốt" để các đơn vị vận tải phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định này. Mọi trường hợp vi phạm sau ngày này đều sẽ bị xử lý hành chính theo khung hình phạt mới nhất.

Lực lượng chức năng kiểm tra việc lắp đặt camera hành trình trên xe khách (ảnh minh họa)

Mức phạt mới nhất từ năm 2022: Không chỉ là phạt tiền!

Điểm đáng chú ý nhất là từ năm 2022, mức phạt đối với lỗi không lắp camera hành trình đã được điều chỉnh tăng mạnh theo quy định tại Nghị định 123/2021/NĐ-CP (sửa đổi Nghị định 100/2019/NĐ-CP). Cụ thể:

1. Đối với người điều khiển xe (Tài xế)

Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với hành vi điều khiển xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách hoặc hàng hóa thuộc diện bắt buộc mà không lắp camera theo quy định hoặc có lắp nhưng camera không hoạt động, không ghi, không lưu trữ được hình ảnh.

2. Đối với đơn vị kinh doanh vận tải (Chủ xe)

• Cá nhân kinh doanh: Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng.
• Tổ chức kinh doanh: Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 12.000.000 đồng.

Ngoài việc bị phạt tiền, đơn vị kinh doanh vận tải còn phải đối mặt với hình thức xử phạt bổ sung là tước quyền sử dụng Phù hiệu (biển hiệu) từ 01 đến 03 tháng đối với xe vi phạm. Điều này gây ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Yêu cầu kỹ thuật: Lưu ý để không bị phạt "oan"

Nhiều chủ xe cho rằng chỉ cần lắp camera là đủ, nhưng pháp luật còn quy định khắt khe về chất lượng hình ảnh và thời gian lưu trữ. Theo Nghị định 10/2020/NĐ-CP, camera phải đảm bảo ghi hình rõ nét (bao gồm cả người lái xe và các cửa lên xuống) và thời gian lưu trữ tối thiểu như sau:

- Tối thiểu 24 giờ gần nhất đối với xe hoạt động trên hành trình có cự ly đến 500 km.

- Tối thiểu 72 giờ gần nhất đối với xe hoạt động trên hành trình có cự ly trên 500 km.

Nếu camera có lắp nhưng dữ liệu không được truyền về máy chủ của Tổng cục Đường bộ hoặc hình ảnh bị mờ, không nhận diện được, đơn vị vận tải vẫn có thể bị xử phạt như lỗi không lắp đặt.

Lời khuyên pháp lý: Trong bối cảnh các quy định về trật tự an toàn giao thông ngày càng siết chặt, các doanh nghiệp vận tải cần chủ động kiểm tra thiết bị, đảm bảo đường truyền dữ liệu ổn định để tránh những khoản phạt không đáng có và đảm bảo quyền lợi khi có sự cố xảy ra trên hành trình.