Trong cuộc sống hiện đại, việc di chuyển và cư trú tại các địa phương khác nhau là điều rất phổ biến. Chính vì vậy, khi cần thực hiện các thủ tục hành chính liên quan đến giấy tờ cá nhân, đặc biệt là việc xin cấp bản sao trích lục khai sinh, nhiều người không khỏi lo lắng về việc phải di chuyển quãng đường xa về nơi mình đã đăng ký khai sinh ban đầu. Vậy pháp luật hiện hành quy định như thế nào về vấn đề này?

Quyền yêu cầu cấp trích lục hộ tịch không phụ thuộc nơi cư trú

Theo quy định tại Điều 63 Luật Hộ tịch 2014, người dân có một quyền lợi rất lớn nhằm đơn giản hóa các thủ tục hành chính. Cụ thể:

"Cá nhân không phụ thuộc vào nơi cư trú có quyền yêu cầu Cơ quan quản lý Cơ sở dữ liệu hộ tịch cấp bản sao trích lục hộ tịch về sự kiện hộ tịch của mình đã được đăng ký."

Quy định này khẳng định rằng, dù bạn đang thường trú hay tạm trú ở bất kỳ đâu trên lãnh thổ Việt Nam, bạn đều có quyền yêu cầu cấp bản sao trích lục khai sinh mà không nhất thiết phải có mặt tại nơi đã đăng ký trước đây. Điều này giúp tiết kiệm đáng kể thời gian, công sức và chi phí đi lại cho người dân.

Cơ quan nào có thẩm quyền cấp trích lục khai sinh?

Để biết chính xác mình cần đến đâu, chúng ta cần hiểu rõ khái niệm "Cơ quan quản lý Cơ sở dữ liệu hộ tịch". Dựa trên khoản 5 Điều 4 Luật Hộ tịch 2014, cơ quan này bao gồm:

• Cơ quan đăng ký hộ tịch (UBND các cấp);
• Bộ Tư pháp;
• Bộ Ngoại giao;
• Các cơ quan khác được giao thẩm quyền theo quy định.

Tiếp tục đối chiếu với khoản 1 Điều 4 Luật Hộ tịch 2014, cơ quan đăng ký hộ tịch cụ thể là:

"Cơ quan đăng ký hộ tịch là Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn (sau đây gọi là Ủy ban nhân dân cấp xã), Ủy ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh và đơn vị hành chính tương đương (sau đây gọi là Ủy ban nhân dân cấp huyện), Cơ quan đại diện ngoại giao, Cơ quan đại diện lãnh sự của Việt Nam ở nước ngoài (sau đây gọi là Cơ quan đại diện)."

Thực tế triển khai và lời khuyên pháp lý

Mặc dù luật quy định cá nhân có quyền yêu cầu tại bất kỳ cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu hộ tịch nào, nhưng trên thực tế (tính đến thời điểm năm 2021), việc cấp trích lục sẽ thuận tiện nhất khi cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử đã được kết nối thông suốt. Trong trường hợp dữ liệu chưa được số hóa hoàn toàn, người dân có thể thực hiện theo các cách sau:

1. Yêu cầu trực tiếp tại nơi cư trú hiện tại

Bạn có thể đến UBND cấp xã hoặc cấp huyện nơi mình đang sinh sống để nộp hồ sơ. Cơ quan này sẽ có trách nhiệm phối hợp hoặc tra cứu trên hệ thống để cấp trích lục cho bạn.

2. Yêu cầu qua đường bưu điện hoặc trực tuyến

Nếu không muốn đi lại, bạn có thể gửi hồ sơ qua dịch vụ bưu chính công ích hoặc sử dụng cổng dịch vụ công trực tuyến (nếu địa phương đó đã triển khai). Đây là phương thức ngày càng được khuyến khích để giảm tải áp lực trực tiếp tại các trụ sở hành chính.

Tóm lại: Bạn KHÔNG bắt buộc phải về nơi đã đăng ký khai sinh ban đầu để xin trích lục. Hãy chủ động liên hệ với cơ quan tư pháp hộ tịch nơi gần nhất để được hướng dẫn chi tiết về thành phần hồ sơ và lệ phí theo quy định.

Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp ích cho quý khách trong việc thực hiện các thủ tục hành chính một cách nhanh chóng và thuận lợi nhất.