Trong hoạt động vận tải đường bộ, việc nắm vững các quy định về kích thước phương tiện không chỉ giúp tài xế vận hành an toàn mà còn tránh được những mức phạt hành chính rất nặng. Một trong những khái niệm then chốt mà bất kỳ người điều khiển phương tiện nào cũng cần biết chính là "khổ giới hạn đường bộ".

Khổ giới hạn đường bộ được hiểu như thế nào?

Theo quy định tại khoản 1 Điều 5 Thông tư 46/2015/TT-BGTVT, khổ giới hạn của đường bộ là khoảng trống có kích thước giới hạn về chiều cao, chiều rộng của đường, cầu, bến phà, hầm đường bộ để các xe, kể cả hàng hóa xếp trên xe đi qua được an toàn.

Cụ thể, giới hạn này được phân chia rõ rệt tùy theo cấp đường:

• Về chiều cao: Đối với đường cao tốc và đường cấp I, II, III, giới hạn chiều cao là 4,75 mét. Với đường cấp IV trở xuống, con số này là 4,5 mét.
• Về chiều rộng: Phụ thuộc vào cấp kỹ thuật của đường bộ và địa hình thực tế nơi xây dựng tuyến đường.

Việc công bố các thông số này thuộc trách nhiệm của Sở Giao thông vận tải (đối với đường địa phương) và Cục Đường bộ Việt Nam (đối với hệ thống quốc lộ).

Khi nào phương tiện bị xác định là "xe quá khổ"?

Nhiều tài xế thường lầm tưởng chỉ cần xe không cơi nới thùng là an toàn. Tuy nhiên, theo khoản 2 Điều 9 Thông tư 46/2015/TT-BGTVT, xe quá khổ giới hạn là phương tiện có kích thước bao ngoài (tính cả hàng hóa) vượt quá kích thước tối đa cho phép.

Các tiêu chí định danh xe quá khổ bao gồm:

• Chiều dài lớn hơn 20 mét hoặc lớn hơn 1,1 lần chiều dài toàn bộ của xe.
• Chiều rộng lớn hơn 2,5 mét.
• Chiều cao tính từ mặt đường trở lên lớn hơn 4,2 mét (ngoại trừ xe chở container).

Ngay cả các loại xe máy chuyên dùng nếu vi phạm các kích thước trên khi lưu thông cũng bị coi là xe quá khổ giới hạn.

Mức xử phạt nghiêm khắc theo quy định mới nhất

Hành vi điều khiển xe quá khổ không chỉ gây nguy hiểm cho kết cấu hạ tầng mà còn tiềm ẩn nguy cơ tai nạn thảm khốc. Do đó, pháp luật hiện hành quy định mức phạt rất nặng cho vi phạm này.

Căn cứ khoản 3 Điều 33 Nghị định 100/2019/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 123/2021/NĐ-CP):

Phạt tiền từ 8.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi điều khiển xe vượt quá khổ giới hạn của cầu, đường hoặc chở hàng vượt khổ giới hạn của cầu, đường tham gia giao thông, trừ trường hợp có Giấy phép lưu hành còn giá trị sử dụng.

Bên cạnh việc phạt tiền, người điều khiển phương tiện còn phải đối mặt với hình thức xử phạt bổ sung là tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe từ 01 đến 03 tháng. Đây là một chế tài đủ mạnh để răn đe các hành vi cố tình vi phạm vì lợi ích kinh tế trước mắt.

Để đảm bảo an toàn và đúng luật, các chủ phương tiện khi bắt buộc phải vận chuyển hàng hóa vượt khổ giới hạn cần thực hiện thủ tục xin cấp Giấy phép lưu hành xe tại cơ quan có thẩm quyền trước khi khởi hành.