Cai nghiện ma túy là một quá trình gian nan đòi hỏi sự quyết tâm của người nghiện và sự hỗ trợ từ cộng đồng, cơ quan chức năng. Tuy nhiên, thực tế không ít trường hợp người nghiện tìm cách trốn tránh việc chấp hành quyết định đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc. Vậy theo quy định pháp luật hiện hành (tính đến tháng 02/2021), hành vi trốn cai nghiện sẽ bị xử lý như thế nào?

Đối tượng nào bị đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc?

Theo quy định tại Nghị định 221/2013/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 136/2016/NĐ-CP, các đối tượng bị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc bao gồm:

• Người nghiện ma túy từ đủ 18 tuổi trở lên, có nơi cư trú ổn định, trong thời hạn 02 năm kể từ ngày chấp hành xong quyết định giáo dục tại xã, phường, thị trấn hoặc trong thời hạn 01 năm kể từ ngày hết thời hiệu thi hành quyết định này mà vẫn còn nghiện.
• Người nghiện ma túy từ đủ 18 tuổi trở lên, có nơi cư trú ổn định, bị chấm dứt thi hành quyết định giáo dục tại xã, phường, thị trấn do nghiện ma túy.
• Người nghiện ma túy từ đủ 18 tuổi trở lên, không có nơi cư trú ổn định.

Việc đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc là biện pháp xử lý hành chính nhằm giúp người nghiện cắt cơn, giải độc và phục hồi hành vi, nhân cách.

Quy trình truy tìm người trốn cai nghiện bắt buộc

Khi một cá nhân có hành vi bỏ trốn để không phải chấp hành hoặc đang chấp hành mà bỏ trốn khỏi cơ sở cai nghiện, cơ quan chức năng sẽ tiến hành các biện pháp truy tìm nghiêm ngặt theo Điều 17 Nghị định 221/2013/NĐ-CP:

"1. Trường hợp người bị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc bỏ trốn trước khi đưa vào cơ sở, thì cơ quan Công an cấp huyện nơi Tòa án quyết định áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc ra quyết định truy tìm.
2. Trường hợp người đang chấp hành tại cơ sở cai nghiện bắt buộc bỏ trốn thì Giám đốc cơ sở cai nghiện bắt buộc ra quyết định truy tìm đối tượng. Cơ quan Công an có trách nhiệm phối hợp với cơ sở cai nghiện bắt buộc trong việc truy tìm đối tượng để đưa người đó trở lại cơ sở cai nghiện bắt buộc."

Cần lưu ý rằng, thời gian người nghiện bỏ trốn sẽ không được tính vào thời hạn chấp hành quyết định. Điều này đồng nghĩa với việc "nợ" thời gian cai nghiện vẫn còn đó và người bỏ trốn sẽ phải chấp hành bù sau khi bị bắt lại.

Các hình thức xử lý kỷ luật và xử phạt hành chính

Bên cạnh việc bị áp giải trở lại cơ sở, người trốn cai nghiện còn phải đối mặt với các hình thức kỷ luật nội bộ và xử phạt vi phạm hành chính từ phía nhà nước.

Kỷ luật tại cơ sở cai nghiện

Theo quy định tại khoản 3 Điều 32 Nghị định 221/2013/NĐ-CP, học viên có hành vi bỏ trốn hoặc vi phạm nội quy sau khi trở lại cơ sở có thể bị áp dụng các hình thức kỷ luật như:

• Phê bình trước toàn thể học viên.
• Cảnh cáo bằng văn bản.
• Giáo dục tại phòng kỷ luật trong một thời hạn nhất định.

Xử phạt vi phạm hành chính

Về mặt hành chính, hành vi không chấp hành biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc sẽ bị xử phạt theo khoản 2 Điều 14 Nghị định 167/2013/NĐ-CP:

"Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với hành vi vi phạm quy định về việc chấp hành biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn; đưa vào trường giáo dưỡng; đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc; đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc."

Như vậy, tổng hợp các chế tài, người trốn cai nghiện không những không thoát được việc chấp hành mà còn bị phạt tiền và chịu các hình thức kỷ luật nghiêm khắc, ảnh hưởng đến quá trình phục hồi và tái hòa nhập cộng đồng sau này.

Lời khuyên pháp lý

Việc chấp hành nghiêm túc quyết định cai nghiện bắt buộc không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là cơ hội duy nhất để người nghiện làm lại cuộc đời. Hành vi bỏ trốn chỉ làm trầm trọng thêm tình hình pháp lý của bản thân. Gia đình và người thân nên động viên, giải thích để người nghiện tự nguyện chấp hành, tránh việc bị áp giải hoặc truy tìm gây ảnh hưởng đến tâm lý và uy tín cá nhân.

Nếu quý độc giả cần tư vấn sâu hơn về các thủ tục liên quan đến cai nghiện bắt buộc hoặc các vấn đề pháp lý về an ninh trật tự, vui lòng liên hệ tổng đài để được hỗ trợ kịp thời.