Quyền tự định đoạt tài sản riêng của vợ chồng

Trong đời sống hôn nhân, bên cạnh khối tài sản chung được tạo lập trong thời kỳ kết hôn, pháp luật Việt Nam luôn tôn trọng và bảo vệ quyền sở hữu tài sản riêng của mỗi cá nhân. Theo quy định tại Luật Hôn nhân và gia đình 2014, vợ hoặc chồng có quyền chiếm hữu, sử dụng và định đoạt tài sản riêng của mình. Một trong những quyền định đoạt quan trọng nhất chính là việc quyết định có nhập tài sản riêng đó vào khối tài sản chung của vợ chồng hay không.

Việc nhập tài sản riêng vào tài sản chung không chỉ đơn thuần là sự thay đổi về mặt danh nghĩa mà còn kéo theo những hệ quả pháp lý quan trọng về quyền quản lý, sử dụng và phân chia tài sản khi có tranh chấp hoặc ly hôn. Do đó, sự thỏa thuận giữa hai bên phải dựa trên tinh thần tự nguyện và minh bạch.

Khi nào văn bản thỏa thuận bắt buộc phải công chứng?

Câu hỏi đặt ra là liệu mọi văn bản thỏa thuận nhập tài sản riêng vào tài sản chung đều cần phải qua thủ tục công chứng? Câu trả lời phụ thuộc vào thời điểm xác lập thỏa thuận này.

1. Thỏa thuận xác lập trước khi kết hôn

Nếu cặp đôi muốn xác lập chế độ tài sản (bao gồm cả việc nhập tài sản riêng vào tài sản chung) trước khi chính thức đăng ký kết hôn, pháp luật quy định rất chặt chẽ. Cụ thể, tại Điều 47 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định:

"Trong trường hợp hai bên kết hôn lựa chọn chế độ tài sản theo thỏa thuận thì thỏa thuận này phải được lập trước khi kết hôn, bằng hình thức văn bản có công chứng hoặc chứng thực. Chế độ tài sản của vợ chồng theo thỏa thuận được xác lập kể từ ngày đăng ký kết hôn."

Như vậy, đối với trường hợp này, việc công chứng là điều kiện bắt buộc để văn bản có hiệu lực pháp luật.

2. Thỏa thuận xác lập trong thời kỳ hôn nhân

Đối với các thỏa thuận được lập sau khi đã kết hôn, quy định có phần linh hoạt hơn. Đặc biệt, đối với tài sản là bất động sản (nhà ở, đất đai), Luật Đất đai 2024 và các văn bản hướng dẫn không liệt kê văn bản thỏa thuận nhập tài sản riêng vào tài sản chung vào danh mục các hợp đồng bắt buộc phải công chứng, chứng thực (như hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp...).

Tuy nhiên, các chuyên gia pháp lý vẫn khuyến cáo các cặp vợ chồng nên thực hiện công chứng. Việc này giúp đảm bảo tính xác thực của chữ ký, ý chí tự nguyện của các bên và là căn cứ vững chắc để thực hiện thủ tục đăng ký biến động đất đai tại cơ quan có thẩm quyền, tránh những rủi ro tranh chấp về sau.

Mẫu văn bản thỏa thuận nhập tài sản riêng vào tài sản chung

Dưới đây là mẫu văn bản cơ bản để bạn tham khảo khi thực hiện thủ tục này:

Việc hiểu rõ quy định pháp luật về tài sản vợ chồng giúp bảo vệ quyền lợi chính đáng của mỗi người và xây dựng nền tảng gia đình bền vững. Nếu bạn đang có ý định thực hiện thủ tục này, hãy tham khảo ý kiến của luật sư hoặc công chứng viên để đảm bảo hồ sơ được hoàn thiện đúng quy định.