Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia, thẻ Căn cước không chỉ là giấy tờ tùy thân mà còn là "chìa khóa" vạn năng tích hợp hàng loạt tiện ích. Tuy nhiên, một bộ phận người dân như người vô gia cư, lao động tự do di chuyển liên tục thường lo lắng: "Không có nơi thường trú, tạm trú thì làm sao làm được thẻ Căn cước?". Câu trả lời nằm ngay trong những quy định mang tính nhân văn của pháp luật hiện hành.

1. Giải mã bài toán cư trú: Nơi ở hiện tại là "cứu cánh"

Trước đây, việc thiếu thông tin thường trú hoặc tạm trú là rào cản lớn khiến nhiều người không thể tiếp cận các thủ tục hành chính. Nhưng kể từ khi Luật Căn cước 2023 có hiệu lực, nút thắt này đã được tháo gỡ hoàn toàn.

Cụ thể, theo quy định tại khoản 3 Điều 4 Thông tư 17/2024/TT-BCA:

Trường hợp người đề nghị cấp, cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước không có nơi thường trú, nơi tạm trú do không đủ điều kiện đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú thì thông tin nơi cư trú thể hiện trên thẻ căn cước là thông tin nơi ở hiện tại của người được cấp thẻ.

Điều này có nghĩa là, dù bạn đang ở trọ ngắn ngày, ở nhờ hay thậm chí không có địa chỉ cư trú cố định theo Luật Cư trú 2020, bạn vẫn được ghi nhận nơi ở hiện tại lên thẻ Căn cước để đảm bảo quyền lợi công dân.

2. Làm thẻ Căn cước ở đâu khi không ở quê nhà?

Một điểm mới cực kỳ thuận tiện của Luật Căn cước 2023 chính là tính linh hoạt về địa điểm. Bạn không còn phải lặn lội về tận nơi đăng ký thường trú cũ để làm thủ tục.

Theo Điều 27 Luật Căn cước 2023, công dân có thể lựa chọn thực hiện thủ tục tại:

• Cơ quan quản lý căn cước của Công an cấp huyện hoặc cấp tỉnh nơi cư trú (bao gồm cả nơi thường trú, tạm trú hoặc nơi ở hiện tại).
• Cơ quan quản lý căn cước của Bộ Công an (trong các trường hợp đặc biệt).
• Thậm chí, trong trường hợp cần thiết, cơ quan chức năng có thể tổ chức làm thủ tục lưu động tại xã, phường hoặc tại chỗ ở của công dân.

3. Thẻ Căn cước mới: Một tấm thẻ, vạn tiện ích

Từ ngày 01/7/2024, tấm thẻ Căn cước không đơn thuần chỉ để định danh. Nó trở thành một thiết bị lưu trữ thông tin tích hợp thông minh. Theo Điều 22 Luật Căn cước 2023, các loại giấy tờ sau có thể được tích hợp:

• Thẻ bảo hiểm y tế, Sổ bảo hiểm xã hội.
• Giấy phép lái xe.
• Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn.

Khi đã tích hợp thành công, người dân có thể dùng thẻ Căn cước thay thế hoàn toàn cho các giấy tờ trên khi thực hiện dịch vụ công hoặc giao dịch dân sự, giúp giảm bớt gánh nặng mang theo quá nhiều loại thẻ trong ví.

4. Định cư nước ngoài có bị mất thẻ Căn cước?

Nhiều kiều bào lo lắng về việc bị thu hồi thẻ khi ra nước ngoài. Tuy nhiên, pháp luật quy định rất rõ ràng tại Điều 29 Luật Căn cước 2023. Thẻ chỉ bị thu hồi nếu bạn thôi quốc tịch, bị tước quốc tịch hoặc thẻ cấp sai quy định. Nếu bạn ra nước ngoài định cư nhưng vẫn giữ quốc tịch Việt Nam, tấm thẻ Căn cước vẫn là vật bất ly thân và có giá trị sử dụng bình thường.

Lời khuyên pháp lý: Nếu bạn đang thuộc diện chưa có nơi cư trú ổn định, hãy mạnh dạn liên hệ với Công an cấp xã nơi mình đang sinh sống để được hướng dẫn xác định "nơi ở hiện tại" và tiến hành làm thẻ Căn cước ngay hôm nay để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.